VOV4.Jarai - Kual Dap Kơdư glăk truh bơyan phang. Ƀơi tơring čar Dak Lăk, sa, dua blah đang kơƀah ia, lŏn čơđang laih. Ƀơi anăp tơlơi anai, anom apăn bruă hăng mơnuih ƀon sang glăk gir pok pơhai hơdră pơgang pơgăn kơƀah ia kơ phun pla.

Ơi Nguyễn Văn Đa dŏ ƀơi thôn 2, să Čư̆ M’gar, tơring glông Čư̆ M’gar hơmâo 1,5 ektar đang pla hrŏm 700 phun kơphê, 300 gŏng tiu, hăng rơbêh 50 phun sầu riêng. Kiăng pruih ia, ñu klơi dơnao prong 700m2, dlăm 8m pioh ia, hăng khoer thim sa boh ia bơmun dlăm rơbêh 90m. Ơi Đa brơi thâo, mông anai kơphê glăk pruih tal 2 laih, phun tiu ăt kiăng pruih lu ia mơn, samơ̆ ră anai ia amăng dơnao thu laih, khŏm mă ia mơng ia bơmun pruih kơ phun pla.

“Dơnao ia amăng bơyan phang lĕ thu laih. Sang anŏ gơmơi jing khoer ia bơmun dong, pruih ia mơng ia bơmun anai truh abih bơyan phang mơtăm. Lơ̆m pruih kơphê lĕ pruih pơkrem, pruih ƀơi phun, ta him lăng rim phun năng ai 200 lit ia, bă amăng luh lĕ ta hơdai nao phun pơkŏn dong. Kơ bruă pruih tiu, kâo mă măi pruih ia tơdjoh rơnang đah mơng plai ƀiă hrŏ ia”.

Kiăng dưi pơgang adai không phang, anom apăn bruă Dak Lăk pơtă kơ mơnuih ƀon sang kiăng mă yua ia pơkrem.

Tơring glông Čư̆ M’gar ră anai hơmâo rơbêh 64.500 ektar phun pla, amăng anun hơmâo 52.000 ektar phun pla sui thun kah hăng kơphê, tiu, kơsu, boh troh; rơbêh 12.500 ektar phun pla rim thun kah hăng pơdai, kơtor, hơbơi čên, hơbơi plum, rơtă, anăm hla rok...Ơi Ngô Xuân Biện - Kơ-iăng khua anom bruă hmua hăng pơđĭ kyar ƀon lan tơring glông Čư̆ M’gar pơsit, ră anai ƀơi tơring glông hơmâo lu đang hmua ƀơi hơdôm boh să Čư̆ M’gar, Ea Mđroh, Ea Tar, Quảng Hiệp, Čư̆ Dliê M’nông kơƀah ia pruih...Anom bruă hơmâo lăi pơthâo glăi kơ Jơnum min mơnuih ƀon sang tơring glông git gai hơdôm boh să hyu pơtô brơi mơnuih ƀon sang mă yua ia pơkrem ƀiă, laih dong hơmâo hơdră mă yua ia djơ̆ ƀiă ƀơi hơdôm boh dơnao, bơnư̆ kŏng ia pioh pruih kơ phun pla.

“Kiăng pơhlôm hơmâo ia pruih kơ phun pla truh abih bơyan không phang, Anom bruă hmua hăng pơđĭ kyar ƀon lan tơring glông hơmâo lăi pơthâo kơ Jơnum min mơnuih ƀon sang tơring glông git gai hơdôm boh tơring čar nao lăng hơdôm ring bruă dơnao kŏng ia, čih pơkra hơdră mă yua ia pruih lăp djơ̆ ƀơi rim kual lŏn đah mơng pơhlôm hơmâo djŏp ia pruih kơ đang pla, pơdai, huăi ngă rơngiă ia. Pơtă pơtăn hlâo kơ neh met wa kiăng pruih ia pơkrem, rơmet rơmot, kor mơrok sok kiăng ia thâo rô, pơgăn, kli bơnư̆ dơnao ia anet amăng sang anŏ đah mơng pơđom lui ia pruih”.

Lu ring bruă dơnao kŏng ia ƀơi Dak Lăk thu ia laih, mah bơyan không phang 2 blan kah mơng abih.

Kông ti TNHH sa ding kơna Wai lăng bơnư̆ kŏng ia Dak Lăk glăk wai lăng 341 dơnao, bơnư̆ kŏng ia, amăng anun hơmâo 247 boh dơnao, 13 anih ƀop ia hăng 82 bơnư̆ kŏng ia blai. Hơdôm ring bruă anai pruih brơi giăm 80.000 ektar phun pla ƀơi Dak Lăk.

Tui hăng ơi Nguyễn Công Hạnh - Kơ-iăng khua kông ti, mơng bruă hyu sem lăng, ră anai hơmâo 118/247 boh dơnao ia hơmâo ia hơđong, 118 boh dơnao hơmâo 70-90%, 8 boh dơnao hơmâo ia mơng 50-70% hăng 3 boh dơnao dŏ glăi yŭ 50%. Him lăng anih kông ti djru pruih ia amra hơmâo 1.200 ektar phun pla kơƀah ia, amăng anun hơmâo giăm 600 ektar pơdai, dŏ glăi lĕ phun pla pơkŏn, pơƀut lu ƀơi tơring glông Čư̆ M’gar, Buôn Đôn, Krông Năng, plơi prong Buôn Hồ hăng plơi prong Buôn Ma Thuột. Ră anai kông ti glăk ngă hrŏm hăng anom apăn bruă čih pơkra hơdră ngă bruă, prăp lui mơnuih mă bruă, gơnam tam măi mok pioh pơgang kơƀah ia kơ phun pla.

“Ră anai gơmơi hơmâo prăp lui hơdră pơgăn kơƀah ia kơ phun pla. Tal sa lĕ mă kơsăk lŏn kli bơnư̆ ia, đah mơng bong glăi ia amăng dơnao, tal dua lĕ mă yua đing ƀŏp ia, ƀop abih ia dŏ glăi ƀơi hơdôm boh dơnao thu pioh pruih pơdai, phun pla pơkŏn. Prăp lui măi mok, măi ƀop ia, ia jâo amăng bơyan adai không phang kơtang rơnuč blan 3 ƀudah akŏ blan 4 tơdah kơƀah ia lĕ thâo pơgang glăi. Hơdră pơgang adai không phang hơmâo ƀing gơmơi prăp lui tŏng ten, gir pơgang tŭ yua, đah mơng huăi ngă rơngiă dram gơnam mơnuih ƀon sang”.

Tuấn Long: Čih - Siu H’Mai: Pơblang