VOV4.Jarai - Hăng tơlơi gum tơngan hrom mơng hơdôm bôh anom, mơnuih, hluai tui jơlan hơdră “Amĭ pơagang ba” yua kơ Khul pơlir hơbit đah kơmơi Việt Nam pok phun, lu čơđai muai drit druai, ƀu hmâo anih gơnang ƀơi Daklak hmâo čơkă mă tơlơi gum djru, bơwih brơi gah gơnam tam hăng pran jua. Mơng anun ƀing čơđai hmâo dong anih gơnang kiăng yak rơgao hơdôm tơlơi rơngiă ngiom, tơnap tap, brô̆ prong klă hloh.

Thun hlâo, amĭ ama mơng 2 čô čơđai Đoàn Nhã Trúc hăng Đoàn Nhã Phương djai yua kơ klin Covid-19, anun 2 gơñu hơdip hăng yă gah amĭ ñu ƀơi ƀôn Kring, să Ea Sin, tơring glông Krông Ƀuk, tơring čar Daklak. Yă Võ Thị Ngân, yă 2 čô čơđai anai brơi thâo, sang anô̆ gah sang anô̆ ƀun rin, tơlơi bơwih ƀong tơnap tap biă, laih anun hmâo klin ruă ngă dong anun ƀing yă tơčô gơñu khom hơdip tơnap tap. Bưng lĕ, 2 čô tơčô ñu hmâo 2 čô mơnuih bơwih ƀong sĭ mơdrô čơkă djru ba, pơkôl amra gum hrom ƀing čơđai amăng ƀiă biă mă ñu 5 thun pơ̆ anăp, hăng hơdôm bruă djru wot gơnam tam hăng pran jua.

“Thun 2021 lĕ dua čô čơđai anai gơgrong dŏng anăn sang anô̆ ƀun rin, yua kơ amĭ ama sang anô̆ ƀun rim laih anun amĭ ama rơngiă lĕ dua čô anăn dŏng anăn sang anô̆ ƀun rin. Samơ̆ truh thun 2022 lĕ yă gơñu khom rơkâo kiăng dua čô tơčô ñu pơplih hră akô̆ sang kơ yă ñu dô̆ kiăng yă gơñu rông ba hlao. Lăi hrom lĕ ƀơi kual mrô 3 lĕ ăt tơnap tap mơn. Laih anun yă gơñu ruă tơlang dong, kơnong kơ thâo rơbat hyu rơnang đôč, bơ̆ tơdah rơbat hyu ataih thơ ruă ƀu thâo rơbat hyu dong tah”.

Dua adơi amai Nhã Trúc hăng Nhã Phương dưi hmâo 2 čô amĭ pơgang ba pơsur pran jua

Ăt kah hăng tơlơi hơdip amĭ rơngiă, ama glăk hyu mă bruă ataih, 2 adơi ayong Lưu Hoàng Anh (8 thun) hăng Lưu Nguyễn Hà Vy (2 thun) ƀơi thôn 3, să Ea Kpam, tơring glông Čư̆ Kuiñ kơnong kơ hmâo yă gah ama gơñu gơnang. Yă Nguyễn Thị Xuân, 64 thun, yă gơñu ruai glăi, lơm amĭ rơngiă Hà Vy akă hmâo 7 blan ôh. Dua thun rơgao, ñu khom ngă djop bruă, mơng bruă rông un, kuah hruh čim črang črah, pĕ tiu, pĕ kơ phê, rao mong jam arăng apah... kiăng hmâo prăk bơwih brơi kơ ƀing tơčô. Hơdôm blan hăng anai, tơlơi hơdip 3 yă tơčô hmâo tơlơi plai ƀiă tơnap tap hloh lơm dưi hmâo Khul đah kơmơi thôn 3, să Ea Kpam čơkă djru bơwih brơi dua čô ană gơñu tui hơdră “Amĭ pơgang ba”.

“Gơnang kơ tơlơi gum djru mơng Khul đah kơmơi thôn 3 hmâo hơdôm gơnam brơi pioh rông tơčô rim hrơi. Sui ƀiă lĕ Khul đah kơmơi nao pơtrut pơsur pran jua ƀing yă tơčô kiăng yă rông tơčô prong jing mơnuih. Bơni kơ hơdôm gưl, hơdôm gơnong bruă, ƀing adơi amai djru gum yă tơčô gơmơi”.

Tui hăng Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring čar Daklak, klin Covid-19 hmâo ngă laih 18 čô čơđai ƀơi tơring čar drit druai, rơngiă amĭ ama. Hrom hăng anun, hmâo giăm truh 2.300 čô cơđai drit druai yua kơ bôh than pơkon ba truh: amăng anun hmâo 679 čô čơđai rơngiă amĭ ama. Ngă tui jơlan hơdră “Amĭ pơgang ba” yua kơ Khul pơlir hơbit đah kơmơi pok phun, Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring čar Daklak hmâo ba tơbiă laih abih bang hơdôm gưl Khul ngă tui jơlan hơdră djơ̆ hăng bôh nik ƀơi rim anih anom, plơi pla. Pơphun pok pơhai mơng rơnuč thun 2021 truh ră anai, jơlan hơdră hmâo čơkă mă laih tơlơi tŭ ư hrom, anăp nao lu mơng hơdôm gưl khul.

Ƀơi să Ea Kpam, tơring glông Čư̆ Mgar, hluai tui jơlan hơdră, Khul hmâo tô nao rai laih, pơsur hơdôm khul, mơnuih čơkă lăng ba, bơwih brơi čem rông 6 čô čơđai drit druai, hmâo tơlơi hơdip tơnap ƀơi să truh kơ djop 18 thun. Amai Trần Thị Thuyết, Khua Khul pơlir hơbit đah kơmơi să Ea Kpam lăi pơthâo, khă tơlơi gum djru gah gơnam tam akă lu samơ̆ yôm phăn hloh lĕ tơlơi pơtrut pơsur pran jua ƀing čơđai. Hrom hăng tơlơi iâu pơthưr, pơsur ƀing thâo tơngia khăp păp, Khua dô̆ pơlar hơdră “Đah kơmơi pơƀut pơhrui djah” amăng khul kiăng sĭ pơjing keh prăk brơi gơnam kơ ƀing čơđai dưi “gum ba”.

“Khul hmâo na nao hyu čuă jơmư, pơtrut pơsur tơlơi suaih pral ăt kah hăng pơphun hyu tơña bla, brơi gơnam tam kơ ƀing čơđai. Ƀudah pơphun hyu čuă hăng prăk, ƀudah brơi gơnam tam ƀong huă kah hăng ia măm, hra hăng braih”.

Ƀing adơi amai đah kơmơi thôn 3, să Ea Kpam nao čuă, brơi gơnam kơ 2 čô čơđai Lưu Hoàng Anh hăng Lưu Nguyễn Hà Vy

Truh ră anai, hmâo laih rơbêh kơ 500 čô čơđai drit druai hơdip tơnap tap ƀơi Daklak dưi hmâo hơdôm khul grŭp, mơnuih čơkă lăng ba, pơkôl djru hăng lu hơdră kah hăng ƀơk prăk djru hrăm hră, djru prăk blơi ƀong truh čơđai djop 18 thun hăng djru pơdŏng sang khăp păp. Abih bang nua pơkôl djru gum rơbêh kơ 5 klai prăk. Yă Tô Thị Tâm, Khua Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring čar Daklak pơsit, anai lĕ jơlan hơdră hmâo bôh tŭ yua dơlăm pran jua ană mơnuih, djru pơhlôm hơđong mơnuih mơnam. Khua đah kơmơi hơdôm gưl hmâo gum hrom iâu pơhrui ngăn rơnoh, ƀơi anăp gum hrom djru ƀing čơđai hăng amra djă pioh dong, gum hrom hăng ƀing čơđai amăng hơdôm hrơi tô̆ tui.

“Jơlan hơdră anai ƀing gơmơi hmâo jao laih kơ hơdôm Khul plơi pla anom bruă abih bang Khul hơdôm gưl leng kơ čơkă mă lăng ba sa čô čơđai hăng lu hloh tui hluai rim anom bruă. Tơlơi yôm phăn hloh ƀing gơmơi kiăng anăp nao lĕ rơngiao kơ tơlơi ngăn drăp, prăk mă yua hăng djru gơnam tam lĕ pơsur, lăng ba jê̆ giăm, pran jua hăng hmao thâo hơdôm tơlơi pơmin, pran jua, tơlơi tơnap mơng ƀing čơđai, rơwang ƀing tơlơi pơmin mơng ƀing čơđai jing mơnuih lom ƀu hmâo amĭ ama, mơnuih mơng sang anô̆ čem rông. Ƀrô djơ̆ tal Tết, lơ 1/6 ƀudah tết blan pơmri ƀudah hơdôm tơlơi jơnum yôm phăn hơpă kiăng ƀing čơđai wor ƀiă hơdôm hrơi ƀu hmâo amĭ ama, phuaih amăng pran jua čơđai”.

Hăng tơlơi gum hrom mơng ƀing “Amĭ lăng ba”, lu čơđai drit druai ƀơi Daklak amra plai ƀiă tơnap tap, hmâo dong pran jua pioh hrưn đĭ, yak rơgao tơlơi hning rơngôt, tơnap tap. Ƀu djơ̆ kơnong kơ hơdôm tơlơi gum djru gah gơnam tam, rơgao kơ jơlan hơdră, ƀing čơđai amra hmâo dong hơdôm pran pơtrut pơsur gah pran jua, tơlơi gum hrom hăng anăp nao gah bôh thâo bơwih brơi tơlơi suaih pral kiăng ƀing čơđai brô̆ prong klă hloh, anăp nao pơgi kơdih klă hiam hloh./.

                H’Xíu: Čih – Siu H’ Prăk: Pơblang