VOV4.Jarai - Gia Lai hơmâo tơlơi gêh gal prong biă či pơđĭ kyar tañ hăng hơđong samơ̆ dŏ hơmâo mơn lu tơlơi aka ƀu dưi, amăng anun hơmâo jơlan nao rai aka ƀu klă anun jing phun akha ngă tơring čar aka ƀu đĭ kyar. Anai jing sa amăng hơdôm tơlơi yôm phun hơmâo lăi nao amăng mông ngă bruă phrâo anai mơng Khua dêh čar hăng khua mua tơring čar Gia Lai. Tui anun, Gia Lai rơkâo đĭ hăng Khua dêh čar wơ̆t hăng hơdôm ding jum, anom bruă sem lăng, djru ba tơring čar tañ pơphun pơkra jơlan rơdêh đuăi hmar Pleiku - Quy Nhơn, pok jơlan pơgiăng gơnam tam mơng kual kơdư Gia Lai truh pơ tơdrun ia rơsĭ.

Ƀơi mông ngă bruă, Khua git gai Ping gah tơring čar Gia Lai ơi Hồ Văn Niên hơmâo lăi nao hơdôm tơlơi rơkâo đĭ hăng Ping gah dêh čar, Kơnuk kơna bơdjơ̆ nao bruă pơkra jơlan hăng hơdôm kơčăo bruă yôm phun ƀơi tơring čar. Biă ñu, rơkâo hăng Ping gah, Kơnuk kơna brơi prăk tuh pơ plai rơwang thun 2026 - 2030 ƀudah jao kơ hơdôm ding jum, anom bruă Ping gah dêh čar djru ba tơring čar Gia Lai ĕp gŏp ngă hrŏm đah mơng tañ pok pơhai ngă bruă hlâo kơ thun 2030 hăng kơčăo bruă pơkra jơlan rơdêh đuăi hmar Pleiku-Quy Nhơn. Rơkâo hơdôm ding jum, anom bruă Ping gah Dêh čar djru ba tơring čar pơhưč arăng djru ODA kah hăng: Kơčăo bruă pơđĭ kyar jơlan nao rai plơi prong Pleiku hăng hơdôm kual dưi đĭ kyar  tơring čar mă yua prăk čan mơng Sang bruă prăk pơđĭ kyar kual ASIA (ADB) hăng kơčăo bruă tuh pơ plai pơkra bơnư̆, amăng bưng pơđoh ia, jơlan nao rai mă yua prăk mơng Sang bruă prăk rŏng lŏn tơnah (WB).

Mơng thun 2020, 3 boh tơring čar Gia Lai, Kon Tum, Bình Định hơmâo ngă hră pơdah pơ Khua dêh čar sem lăng brơi pơkra jơlan rơdêh đuăi hmar Pleiku-Quy Nhơn, glông 160km, hăng 4 glông rơdêh pơđuăi, đuăi mring hăng jơlan prong mrô 19, prăk pioh ngă him lăng 56.000 klai prăk, mă mơng prăk djru, prăk čan ODA hăng pơhưč lu anom bruă djru ba dong. Anai amra jing glông jơlan nao rai amuñ, mơ-ak hloh či ba hyu gơnam tam kơplah wah tơring čar Pơngŏ Dap Kơdư , Dơnung dêh čar Lao, Pơngŏ dêh čar Kur hăng tơdrun tum păn Quy Nhơn. Kiăng tañ tŭ mă tơlơi gêh gal dưi đĭ kyar mơng Gia Lai, ơi Hồ Văn Niên - Khua git gai Ping gah tơring čar Gia Lai rơkâo đĭ Ping gah dêh čar, Kơnuk kơna brơi prăk tuh pơ plai rơwang thun 2026-2030 ƀudah jao kơ hơdôm anom bruă, ding jum djru ba tơring čar Gia Lai ĕp mơnuih ngă hrŏm đah mơng tañ ngă kơčăo bruă hlâo kơ thun 2030:“Ƀing gơmơi ăt bơkơtuai hăng ƀing khua mua ƀơi Bình Định, 2 boh tơring čar gir run khŏm pok pơhai man pơkra jơlan rơdêh đuăi hmar. Tơdah lăi jơlan rơdêh đuăi hmar ƀơi dêh čar, kual Dap Kơdư aka ƀu hơmâo glông met jơlan rơdêh đuăi hmar ôh. Anai jing tơlơi pap biă mă hăng hơdôm boh tơring čar kual Dap Kơdư. Ƀing gơmơi pơmin, tơdah anih anom, jơlan nao rai ƀu hơmâo lăng ba, biă ñu lĕ jơlan rơdêh đuăi hmar lĕ kơplah wah Gia Lai lăi hơjăn, kual Dap Kơdư lăi hrŏm hăng hơdôm boh tơring čar ter hang ia rơsĭ kual Tong Krah, Ngŏ Dơnung, Yŭ Dơnung hăng hơdôm boh tơring gah Kơdư amra hơmâo anŏ pơgăn mơn”.

Jơlan kơčun čoe An Khê, giăm guai tơring čar Gia lai hăng Bình Định.

Pơhiăp ƀơi mông ngă bruă, Khua dêh čar ơi Phạm Minh Chính lăng yôm hăng bơni kơ hơdôm tơlơi gir run mơng Ping gah, gong gai hăng mơnuih ƀon sang djŏp djuai ania amăng tơring čar hơmâo ngă amăng hrơi blan rơgao. Rơngiao kơ anun, Khua dêh čar ơi Phạm Minh Chính črâo brơi hơdôm tơlơi aka ƀu dưi, hơdôm tơlơi bơngơ̆t, pơgôp hiăp brơi kiăng Gia Lai pơđĭ kyar tañ hăng hơđong kơjăp, Khua dêh čar ta lăi:“Anih anom, jơlan nao rai aka ƀu hơmâo djŏp, ăt dŏ lu tơlơi aka ƀu gêh gal mơn, laih anun pơtruh nao rai jơlan, anih anom kiăng kua Dap Kơdư hơmâo ia rơsĭ, kiăng Gia Lai hơmâo ia rơsĭ jing tơnap biă. Kơnong hơmâo jơlan 19 đôč, bơ jơlan 19 lĕ anet đơi, pơđĭ kyar hiư̆m pă kiăng Gia Lai dưi pơtruh nao rai amuñ ƀiă hăng hơdôm boh tơring čar ieo gah, dưi hrưn đĭ hơmâo mơn samơ̆ aka ƀu lu ôh. Kâo kiăng ƀing gih grun ngă bruă hloh dong, khin hơtai, hơđong pran hrưn đĭ pơ anăp. Ră anai hơmâo tơlơi gir tal sa lĕ tơlơi pơmin, tal dua lĕ khŏm gir hloh dong, ngă bruă khut khăt hloh ruah bruă yôm phun, ngă bruă ƀơi lĕ giong hlao bruă anun mơtăm”.

Khua dêh čar Phạm Minh Chính pơhiăp ƀơi mông ngă bruă.

Khua dêh čar lăi pơthâo hăng Gia Lai aka ƀu pơđĭ kyar djơ̆ hăng tơlơi hơmâo, tơlơi gêh gal ôh, amăng anun, anih anom, jơlan nao rai dŏ tơnap, jing tơlơi kiăng pơsir hĭ. Kơ bruă rơkâo man pơkra jơlan rơdêh đuăi hmar Pleiku - Quy Nhơn, Ping gah hăng hơdôm ding jum amra gum hrŏm hăng hơdôm tơring. Khua dêh čar Phạm Minh Chính kiăng ƀơi anăp lĕ Gia Lai pơtrut tui pran jua, sem lăng pok pơhai ngă hrŏm kơnuk kơna hăng mơnuih ƀon sang:“Jao kơ Gia Lai jing anom bruă kơnuk kơna dưi kơsem min tuh pơ plai jơlan rơdêh đuăi hmar mơng Gia Lai glăi pơ Bình Định trun nao pơ tơdrun tum păn Quy Nhơn (Bình Định) hăng Bah amăng jang jar kmar Lệ Thanh (Gia Lai) hăng hơdră ngă hrŏm kơnuk kơna mơnuih ƀon sang. ƀing gih kơnong pioh ha bơnah prăk čuk pơkra lŏn, bơ dŏ lăi lĕ Ping gah kơnuk kơna ta jak iâu, ĕp mơnuih gum djru ba ƀing gih. Tŭ ư hăng tơlơi anai, ngă jai tañ, jai klă, ƀu tơguăn, gơnang kơ pô pơkŏn. Tơdah ƀing ta mă prăk kơnuk kơna lĕ khŏm ngă tơdơi kơ thun 2030, tap năng tơdơi kơ thun 2045 aka ƀu dưi ngă lơi. Samơ̆ mă yua prăk ngă hrŏm lĕ ƀing gih khŏm pơkrem prăk pioh ngă bruă yơh”.

Hrŏm hăng hơdôm tơlơi rơkâo pơkra jơlan, ƀơi mông ngă bruă hăng Khua dêh čar Phạm Minh Chính, Khua git gai Ping gah tơring čar Gia Lai ơi Hồ Văn Niên ăt lăi nao ring bruă dơnao kŏng ia Ia Mơr (tơring glông Čư̆ Prong). Rơđah biă ñu, yap truh mông anai hơmâo rơbêh 4.700 ektar glai rưng kiăng pơplih, rơkâo Gong gai kơnuk kơna lăi pơthâo kơ Ƀirô khua git gai pơ ala mơnuih ƀon sang dêh čar ƀơi mông jơnum lok 3 kơ bruă pơphun ngă kơčăo bruă anai. Hrŏm hăng anun, tơring čar ăt rơkâo Khua dêh čar brơi pơplih đang kơsu djai hăng ƀu hiam hơdai pla djuai phun pơkŏn dong; laih dong kơsem min hơmâo hơdră djru lăp djơ̆ hăng mông anai đah mơng pơtrut pơđĭ kyar bơwih ƀong huă - mơnuih mơnam, pơhlôm pơgang lŏn ia - rơnuk rơnua, bruă djuai ania, tơlơi đăo, akŏ pơjing anom bruă čar kual Dap Kơdư.

VOV Tây Nguyên: Čih - Siu H’Mai: Pơblang