VOV4.Jarai-Yua tañ pơgang hĭ klin Covid 19, lu sang bruă sĭ mơdrô ƀơi Gia Lai hơmâo gêh găl pơtrut bruă pơkra ming, pơđĭ tui boh tŭ yua sĭ mơdrô boh troh gơnam đang hmua. Tơlơi anai, djru hrom pơđĭ rơnoh prăk pơhrui glăi mơ̆ng sĭ mơdrô hăng tač rơngiao đơ đam tơring čar đĭ tui giăm 39% pơkă hăng tal anai thun hlâo, hơmâo pơhrui glăi truh 368 klăk USD. Anai lĕ atur kơ tơlơi gêh găl pioh pơtrut lu sang bruă sĭ mơdrô amăng tơring čar pơđĭ tui rŭ glăi bơwih ƀong huă, pơkra ming gơnam sĭ mơdrô, djru Gia Lai dưi ngă djơ̆ tơhnal pơkă bơwih ƀong huă mơnuih mơnam thun 2022.

Mơ̆ng akŏ thun truh ră anai, kông ty pơčruh ngăn Ngă hmua tui boh thâo ia rơgơi phrâo Hưng Sơn, tơring čar Gia Lai hơmâo sĭ mơdrô giăm 9000 tơn pơtơi, prăk pơhrui glăi 9 klăk USD, abih bang sĭ mơdrô tui jơlan kĭ hră phun soh. Ơi Lê Hoàng Linh-khua wai lăng kơčăo bruă ngă hmua pla pơtơi mơ̆ng kông ty anai ƀơi să Trang, tơring glông Đak Đoa brơi thâo, pioh bơwih brơi kơ bruă sĭ mơdrô djơ̆ jơlan phun hăng gơnam sĭ mơdrô lĕ pơtơi, mơ̆ng hrơi phrâo akŏ pơdong mơtam, sang bruă anai ngă hră pơar rơkâo čih anăn hơmâo gru kơđom kual lŏn pla pơtơi laih anun anăn sang bruă ngă hruh anung pơtơi ba sĭ.

Sang bruă pơkra ming, jêk pơtơi amăng hruh kơdung ƀơi đang hmua či să Trang, tơring glông Đak Đoa mơ̆ng Kông ty pơčruh ngăn Ngă hmua tui boh thâo ia rơgơi phrâo Hưng Sơn

Yua kơ anun, lơ̆m pơtơi ba sĭ mơdrô dưi koh pơhrui mơ̆ng hmua, bruă mă sĭ mơdrô dŏ tơguan hlâo baih. Yua sĭ mơdrô gêh găl, ră anai, kông ty hơmâo pơsir bruă mă brơi kơ 800 čô mơnuih mă bruă apah ƀong prăk blan, amăng anun 80% lĕ mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă amăng să Trang hăng să Hneng, tơring glông Đak Đoa, hăng rơnoh prăk blan mơ̆ng 6-7 klăk sa čô sa blan:

“Mơ̆ng hrơi pla pơtơi, hơmâo rơkâo čih anăn kual mơtam. Yua kơ anun, kông ty pla mă pô, dưm amăng hruh hăng kơdung ba sĭ mơdrô pơ dêh čar tač rơngiao. Lơ̆m hơmâo laih gru kơnăl pơčrâo kual lŏn pla pơtơi dưi yơh ba sĭ mơdrô pơ dêh čar gơyut gơyâo, huăi tơguan kơ ƀing ngă gong jơlan ôh, prăk pơkrem kơ ta lu dơ̆ng. Tơhnal pơkă mơ̆ng kông ty pok prong anih sĭ mơdrô prong tui ƀơ ƀrư̆, ĕp anih sĭ mơdrô phrâo dơ̆ng, bĕ hĭ tơlơi sĭ mơdrô lup leč”.

Ăt tŭ mă boh tơhnal sĭ mơdrô lu mơ̆n, 5 blan rơgao, kông ty pơčruh ngăn sĭ mơdrô hăng tač rơngiao Đồng Giao hơmâo sang bruă pơdong ƀơi Gia Lai, sĭ mơdrô rơbêh 15 rơbâo tơn gơnam sĭ mơdrô mơ̆ng boh kruăi hrĕ, mơ̆ng čik, boh pơ-ô̆ yuan, rơtă rơbai, añăm rơ̆k, kơtor mih ba nao pơ anih sĭ mơdrô dêh čar Mi hăng kual Mi kô̆, dưi pơhrui glăi 40 klăk USD, đĭ hloh 126 % akŏ bruă jao pơkă hăng thun hlâo.

Hơjai ngă rơ-ot dưm pơtơi hlâo kơ ba sĭ ƀơi Kông ty pơčruh ngăn Ngă hmua tui boh thâo phrâo ia rơgơi Hưng Sơn

Ơi Đinh Gia Nghiã, Khua anom bruă ƀơi Gia Lai brơi thâo, dưi hơmâo hĭ boh tơhnal anai, rơngiao kơ bruă hơduah ĕp mă ta pô, dŏ kơnang kơ kơnuk kơna ngă klă bruă pơgăn klin Covid 19, mơnuih mă bruă apah dưi tlâ̆o ia jrao vaccine pơgang djop, anun bruă mă amăng kông ty huăi tơ̆i dơnuai ôh.

“Tơdơi kơ klin kheng Covid 19 abih, sang bruă sĭ mơdrô gơmơi hơmâo hơduah ĕp rŭ glăi bruă mă pơkra ming. Ră anai, gơmơi pơtum tuh pơ alin nao amăng bruă pơkra ming hăng măi mok ia rơgơi phrâo, biă mă ñu măi pơkra ming gơnam sĭ mơdrô djă lui sui hrơi, mơ̆ng anun pơđĭ tui anŏ tŭ yua mơ̆ng gơnam sĭ mơdrô, nao ĕp anih sĭ mơdrô pơ dêh čar Mi hăng kual Mi kô̆. Ƀing gơmơi ăt ngă hrom mơnuih ngă hmua pioh pơhlôm anih pla pơjing hơđong, pơđĭ kyar, kiăng pơgang djop kơ sang măi mă bruă pơkra ming na nao hơđong”.

Ră anai, sang măi pơkra ming blung a, hơmâo pơkra ming gơnam boh troh, dưm amăng hruh, kơdung kơsu djơ̆ tơhnal pơkă IQF mơ̆ng kông ty pơčruh ngăn Hoàng Anh Gia Lai, dŏ hơmâo lu sang djă pioh, răk lui, pơkra ming boh troh, añăm pơtam ƀơƀiă, sang bruă anet hăng abih bang jua kơtang mă bruă năng ai 100 rơbâo tơn sa thun hăng lu sang bruă sĭ mơdrô pơkŏn čih anăn nao ĕp lăng kiăng tuh pơ alin prăk ngă hrom amăng anih pla pơjing, ming pơkra sĭ mơdrô añăm pơtam boh troh.

Anai lĕ, tơlơi gêh găl pioh kơ djop sang bruă pơtrut sĭ mơdrô, amăng anun nao ĕp anih sĭ mơdrô pơ kual EU. Ơi Phạm Văn Binh-Khua Gơnong bruă wai lăng tuh pơkra hăng sĭ mơdrô tơring čar Gia Lai brơi thâo, bruă pơkra ming gơnam sĭ mơdrô mơ̆ng boh troh đang hmua hlăk pơblih hiam klă. Đơ đam tơring čar ră anai hơmâo rơbêh 30 boh anom bruă sĭ mơdrô boh troh đang hmua, ba nao sĭ pơ 40 boh dêh čar amăng rŏng lŏn tơnah. Amăng anun, lu dêh čar amăng kual Mi kô̆ truh 40%.

Črăn mă bruă pơkra ming čik hlâo kơ pơkra glăi hăng măi pioh ba sĭ ƀơi Kông ty pơčruh ngăn sĭ mơdrô Đồng Giao ƀơi Gia Lai

Hrom hăng anun, hơmâo sang bruă sĭ mơdrô kơphê, kơsu, tiu, boh kruăi hrĕ găn rơgao lu thun laih ngă bruă sĭ mơdrô, hơmâo lu sang bruă phrâo čih anăn ngă hrom ăt ba glăi boh tŭ yua lăp bơni mơ̆n. Abih bang sang bruă anai hơmâo čih anăn ngă gru kơnăl sĭ mơdrô 55 bit anih pla hăng 21 boh sang bruă dưm amăng kơdung ngă hruh gơnam hơmâo anăn ba sĭ mơdrô kah hăng pơtơi, boh mit, boh kuga nao pơ dêh čar Khač, Japan, Hàn Quốc. Tui hăng ơi Phạm Văn Binh, pơ anăp anai, anom bruă tuh tia pơkra ming hăng sĭ mơdrô ăt pok pơhai lu bruă mă ngă hrom hăng ƀing sĭ mơdrô, pơtrut pok pơhai lu bruă mă sĭ mơdrô boh troh đang hmua ba nao pơ dêh čar tač rơngiao.

“Bruă ngă phun ñu kơnuk kơna wai lăng, ƀing gơmơi ngă hrom anom bruă hơduah ĕp anih sĭ mơdrô hăng anom bruă ba gơnam sĭ mơdrô pơ dêh čar tač rơngiao gah Ding jum wai lăng tuh tia pơkra ming hăng sĭ mơdrô kiăng thâo tơlơi pơhing pơ anih sĭ mơdrô mơ̆ Gia Lai dưi hơmâo gơnam sĭ mơdrô či ba nao. Hăng ƀing sĭ mơdrô lĕ gơñu djă bong kjăp anih sĭ mơdrô hăng pok prong anih sĭ mơdrô.

Akŏ thun anai, Gia Lai ăt jơnum bưp ƀing khua anih jưh pơ ala, khua anom bruă pơ ala, bưp dua bơnah Việt Nam-Japan, Việt Nam-Hàn Quốc, pok prong anăp mă bruă sĭ mơdrô mơ̆ng Gia Lai pơ anăp anai”.

Ră anai, rơnoh sĭ mơdrô gơnam mơ̆ng đang hmua rĭm thun ƀơi Gia Lai pơhrui glăi năng ai 32 rơbâo klai prăk, dưm dưm hăng 65% amăng abih tih rơnoh si mơdrô 49 rơbâo klai prăk rơnoh sĭ mơdrô amăng đơ đam tơring čar. Yua kơ anun, bruă pơtrut sĭ mơdrô boh troh đang hmua djru rơnoh pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, laih dơ̆ng pơđĭ tui tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang.

Kiăng pơđĭ na nao rơnoh sĭ mơdrô hăng pơhrŏ ƀiă anŏ bơbeč djơ̆ amăng bruă ngă hmua, tơring čar Gia Lai hlăk gir run iâu pơthưr djop sang bruă tuh pơ alin nao amăng bruă pơkra ming răk lui gơnam boh troh đang hmua sui hrơi hloh, akŏ pơjing anih anom sĭ mơdrô mơ̆ng kual plơi pla mơtam, kah hăng hơbơi pơtơi, boh troh, braih pơdai….gleng nao hlâo hloh lĕ akŏ pơjing anih anom sĭ mơdrô pơkra ming tong ten, truh pơ anih hyu ĕp ba sĭ mơdrô gơnam tam.

Mơ̆ng anun, pơjing rai lu sang bruă sĭ mơdrô ba jơlan hlâo, pơtrut ngă tui ba yua boh thâo ia rơgơi pơlir hơbit, pơđĭ tui rơnoh sĭ mơdrô boh troh đang hmua.

Nguyễn Thảo pô čih-Nay Jek: Pơblang