VOV4.Jarai-Ƀơi tơring glông Nam Trà My, tơring čar Quảng Nam, hơmâo sa kual glai lăng kah hăng hơmâo mơyang biă mă, yua mơnuih ƀôn sang amăng kual anai juăt iâu anăn lăi “Kual glai ơi Năm Công”. Anih anai đưm adih arăng ngă anom hơkrŭ Liên khu ủy V, yua kơ Khua git gai ping gah Liên khu uỷ V, ơi Võ Chí Công git gai, jing hĭ anih djă pioh wai lăng kjăp biă mă rơnuk blah ayăt Mi mơ̆ng thun 1959-1964, ngă tui truh kih Jơlan hơdră hơkrŭ blah ayăt ƀơi kual Dơnung amăng hơdôm thun rơnuk 1960.

Hơdor pioh pran jua ai hơtai mơ̆ng ơi Võ Chí Công, mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă pơ anai hơmâo ngă hrom pơgang kjăp kual glai klô anai, djă pioh gru nam phun bruă hơkrŭ hơdôm thun blah ngă kơtang kơtit hăng ayăt roh.

Nao pơ kual čư̆ siăng Nam Trà My, tơring čar Quảng Nam, lu mơnuih ƀuh phara biă mă yua ƀơi tong krah plơi phun tơring glông mơtam hơmâo sa kual glai kyâo pơtâo dŏ hnong hnăi kah hăng đưm prong rơhaih 30 ha, dưi pơgang pioh klă biă mă. Mơ̆ng amăng jang anih mut nao pơ anom hơkrŭ đưm dêh čar dŏ djă pioh anăn Liên khu uỷ V kiăng lăi anih anom ping gah kual V laih anun Anih khua mua tơhan kual V dŏ, rơbat tơkai 30 mơit năng ai truh yơh pơ čư̆ anih ngă yang h’ŭ kơ Khua mir sir hlăk anun pơ anăn khua khul khua mua kơnuk kơna dêh čar ơi Võ Chí Công, ƀuh ƀơi anăp mơta kyâo pơtâo pơprong hnong hnăi glai kmrong, kyâo tha rơbêh hơdôm rơtuh thun laih, kyâo pơprong mơ̆ng 4-5 čô kuar. Kual glai anai yơh jing anih dŏ mơ̆ng ƀing khua mua, tơhan hơkrŭ ping gah kual V đưm hlăk rơnuk blah ayăt Mi.

Kual glai yôm dưi hơmâo mơnuih ƀôn sang kual čư̆ siăng juăt iâu lĕ

“Kual glai ơi Năm Công” prong 30 ha

Amai Hồ Thị Hạ dŏ pơ thôn 2, să Trà Mai, tơring glông Nam Trà My, tơring čar Quảng Nam brơi thâo, dơ̆ng mơ̆ng ñu dŏ anet, sit nut nao hyu amăng glai, hyu pĕ añăm amăng glai ơi Năm Công, amĭ ama ñu pơtă pơtăn djop mơta kyâo anet prong pơpă hai ƀu dưi koh tă tăn ôh. Aka ƀu lăi nao ôh tơlơi phiăn pơkă mơ̆ng kơnuk kơna pơtrun, brơi wai pơgang glai rưng, djop rơnuk hnơr mơnuih ƀôn sang Nam Trà My pơtô glăi tơlơi anun mơ̆ng rơnuk anai truh pơ rơnuk tơdơi brơi wai pơgang tong ten kual glai klô anai kah hăng glai hơmâo mơyang.

“Glai klô anai mơ̆ng ơi Năm Công,  arăng ƀu koh drôm ôh anun ta ăt ƀu koh drôm lơi, ƀu hơmâo hlơi khin mut nao amăng glai anun djă ba tơgă thong dao ôh. Gơmơi kơnong mut nao pĕ añăm đôč, ƀu khin koh kyâo pơpă ôh amăng glai klô hlăk dŏ wai pơgang khŏp anun”.

Thun 1959, kual čư̆ siăng Nước Là să Trà Mai, tơring glông Nam Trà My dưi hơmâo ping gah tơhan kual V hăng khua mua ling tơhan kual V ruah mă ngă anih hơkrŭ blung a, mă anăn hơgŏm kual Đỗ Xá. Hlăk thun blan anai, ơi Võ Chí Công Khua git gai ping gah kual V glăi dŏ mă bruă pơ anai pioh git gai bruă hơkrŭ. Khua git gai ping gah kual V hơmâo git gai khua mua, ling tơhan jak iâu ană plơi pla blah ayăt, kiăng pơrai hĭ tơlơi guang dar, pok pơhư prong anih ngă hơkrŭ amăng kual čư̆ siăng, pơtrut bruă mă truh pơ kual dơnung, lŏn dăo, iâu pơtum lu tơhan, pok prong anih rô nao rai.

Khua khul khua mua kơnuk kơna lŏn ia ơi Võ Chí Công lơ̆m sa wơ̆t glăi čuă mơnuih ƀôn sang Nam Trà My, tơring čar Quảng Nam

Gah yŭ tơlơi git gai mơ̆ng ơi Võ Chí Công, ling tơhan hăng mơnuih ƀôn sang kual V hơmâo ngă tui truh kih tŭ yua Hră pơtrun mrô 15 thun 1959 mơ̆ng Khul apăn bruă ping gah dêh čar gưl II pơtrun, pơgôp hrom pok prong biă mă kơ jơlan hơkrŭ blah pơrai rơngai kual Dơnung, pơlir truh kih lŏn ia.

Ơi Hồ Văn Ni, Khua hơđăp Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Nam Trà My, tom ngă bruă gah yŭ tơlơi git gai mơ̆ng Khua ping gah kual V yua ơi Võ Chí Công git gai, ñu hơdor glăi, hơdôm thun blan blah ngă ƀơi anih hơkrŭ Nước Là, ơi Võ Chí Công hlăk anun arăng iâu kơ ñu Võ Toàn, gir run hrom hơbit mơnuih ƀôn sang amăng mông tơnap tap gleh glar, anun mơnuih ƀôn sang djuai ƀiă khăp hăng pơpŭ biă mă, pơgang pơdŏp brơi kơ ñu. Ơi Hồ Văn Ni ră ruai glăi: Ơi Võ Chí Công juăt trun nao rai pơ kual plơi pla hăng jak iâu mơnuih ƀôn sang ngă hmua, djru mơnuih ƀôn sang ngă hmua pla pơjing, kiăng hơmâo braih pơdai djru tơhan hơkrŭ blah ayăt.

“Glai anai yơh anih wa Năm Công dŏ laih anun jak iâu ană plơi pla ngă hơkrŭ, yua kơ anun rĭm wơ̆t nao pơ anih anom gru đưm ping gah kual V, djop pô hơdor glăi kơ ơi Năm Công, hơdor kơ glai klô mơ̆ng wa Công. Dơ̆ng mơ̆ng kah pơpha tơring glông Trà My, gơmơi git gai, jak iâu mơnuih ƀôn sang ƀu phă glai pơrai rưng ôh, ƀu jah drôm ngă hmua lơi. Pơgang glai klô rah, pơgang anih anom gru ngă hơkrŭ đưm pioh kơ ană tơčô mô yâo tơdơi anai hơdor pioh na nao kơ gru phun anai”.

Tơdơi kơ thun 1964, kual pơklaih rơngai laih dưi pok pơhư prong tui, ping gah kual V arăng pơdŭ nao dŏ pơ anih phrâo či Nước Oa, să Trà Tân, tơring glông Bắc Trà My, tơring čar Quảng Nam samơ̆ kual glai klô mơ̆ng ơi Năm Công ăt dưi hơmâo mơnuih ƀôn sang tơring glông Nam Trà My dŏ djă pioh, wai pơgang tong ten. Thun 2003, tơring glông Nam Trà My rơkâo kơ Ding jum gru grua-Pơrơguăt drơi jăn hăng Tuai čuă ngui pơsit jing anih gru grua phun ping gah kual V hăng anih Khua mua tơhan kual V dŏ đưm jing anih gru phun mơ̆ng dêh čar.

Kual glai klô dưi pơgang pioh hnong mơtam

Tui hăng ơi Nguyễn Văn Cẩn, Khua anom pơtô bruă ping gah tơring glông Nam Trà My, mơ̆ng kual glai ơi Năm Công lăi, mơnuih ƀôn sang Nam Trà My jai hrơi thâo hluh boh yôm mơ̆ng bruă pơgang glai rưng. Truh ră anai, đơ đam glai dŏ hnong ƀơi Nam Trà My rơbêh 43 rơbâo ha, năng ai 62% đơ đam lŏn glai mơ̆ng tơring glông anai.

“Mơnuih ƀôn sang ƀuh rơđah kual glai klô mơ̆ng wa Năm Công ăt dŏ hnong tui anun đôč kiăng pơgang ayuh hyiăng glai klô hiam klă kơ abih bang amăng tơring glông Nam Trà My. Ră anai ƀing gơmơi pok pơhư lu tui truh pơ să pơkŏn ăt dŏ djă pioh pơgang glai klô ayuh hyiăng anih dŏ jum dar tui anun mơ̆n yua tơring glông Nam Trà My pơđĭ kyar pla djuai phun sâm Ngọc Linh”.

Hlăk rơnuk thun dŏ hơdip Khua Khul khua mua kơnuk kơna ơi Võ Chí Công bơngơ̆t na nao ƀuh tơlơi hơdip mơda mơ̆ng mơnuih ƀôn sang djop djuai ania ƀiă anih hơkrŭ đưm dŏ tơnap. Blah wang abih laih ƀiă truh ha mơkrah rơnuk thun, samơ̆ hơdôm kual, đang glai kyâo pơtâo hnong hnăi hơmâo pơgang ba ƀing khua mua, tơhan hơkrŭ đưm ră anai dŏ djă pioh hnong đôč, tơlơi hơdip mơda mơnuih ƀôn sang kual čư̆ siăng anih rông ba pơdŏp brơi tơhan hơkrŭ ăt đĭ tui laih mơ̆n yua hơmâo pla phun jrao akha kyâo amăng tơ-ui kyâo glai.

Ơi Nguyễn Thanh Hồng, Khua Gơnong bruă gru grua, Pơrơguăt drơi jăn hăng Tuai čuă ngui tơring čar Quảng Nam brơi thâo, tơring čar anai hơmâo ngă tui hơbô̆ bruă wai lăng, djă pioh tui glai klô ơi Năm Công ngă anŏ pơhmu pioh pok pơhư prong lu tơring glông pơkŏn amăng tơring čar Quảng Nam hla tui pơgang pioh kjăp.

VOV Miền Trung pô čih-Nay Jek: Pơblang