Lâm Đồng lĕ tơring čar ngă hmua prong biă. Tơdơi kơ klin Covid-19, djŏp bruă ngă hmua ƀơi anai pơwơ̆t glăi tui hơđăp laih. Khă hnun, yua gơnam pioh ngă hmua pơmă, jing prăk pơhrui glăi ƀu hơmâo đơi dong tah pơhmu hăng hlâo. Rơngiao kơ hơdră djru ba mơng Kơnuk kơna kiăng hơđong nua gơnam, tơring čar Lâm Đồng glăk pơphun ngă kơčo bruă pơđĭ kyar ngă hmua hơdjă, huăi mă yua jrao gun, mă yua kmơk aset ƀiă mơn đah mơng plai ƀiă huač prăk ngă hmua, pơđĭ tui prăk pơhrui hăng ba glăi bruă ngă hmua hơđong tui hăng anih sĭ mơdrô kiăng.

Bơyan ngă añăm hla rok phrâo rơgao mah pơhrui glăi lu biă, nua hơđong mơn, samơ̆ pô ngă hmua Phan Tùng Châu, dŏ ƀơi plơi Nghĩa Hiệp 2, să Ka Đô, tơring glông Đơn Dương (Lâm Đồng) ăt ƀu mơ-ak mơn yua prăk pơhrui glăi aset hloh pơhmu hăng mơng hlâo. Yua dah nua kmơk pruai, ia jrao gun đĭ, pơmă biă, prăk ngă hmua hai đĭ mơn lơ̆m anun nua ba sĭ ƀu đĭ ôh, anun jing prăk hơmâo aset biă. Ơi Châu brơi thâo, tơdơi klin Covid-19 hơđuh đĭ, mơnuih ƀon sang ƀơi anai aka ƀu hmao hơmâo pran yua dưi găn rơgao hrơi blan tơnap ôh ră anai hơmâo tơlơi tơnap anai dong yơh.

“Ră anai nua gơnam ngă hmua pơmă biă, prăk pioh ngă hmua lu mơn. Lơ̆m anun, gơnam ba sĭ, abih bang djuai añăm pơtăm lêng rơgêh, pô blơi ƀu hơmâo đơi ôh, lêng sĭ kơ ƀing hyu mơdrô soh”.

Jing tơring čar hơmâo lăng kah hăng anih nao hlâo ngă hmua tui boh thâo phrâo, rơngiao kơ rông rơmô brung, akan ia rơ-ơ̆, hăng sa, dua djuai bui rơmô, mơnŭ bip, Lâm Đồng hơmâo pơkra lu añăm hla rok, bơnga, atiso, kơphê, če, hăng sa, dua djuai phun pla pơkŏn dong, hăng đơ đam lŏn ngă hmua năng ai ñu 280 rơbâo ektar. Tui hăng ơi Đa Cát Vinh, Khua khul mơnuih ngă hmua Lâm Đồng, ră anai nua gơnam ngă hmua, amăng anun hơmâo gơnam čem hlô rông hăng kmơk pruai đĭ 40% pơhmu hăng hlâo, hơmâo gơnam đa dong đĭ dua wơ̆t. Tơlơi anai jing pơgăn, ngă tơnap kơ mơnuih ngă hmua, bơbeč djơ̆ tơlơi bơwih ƀong hrŏm gah bruă hmua mơng tơring čar. Hăng tơlơi gơgrong bruă mơng gơñu, Khul mơnuih ngă hmua hơmâo lu hơdră djru ba neh met wa hơdră mă yua gơnam ngă hmua djơ̆ mrô pơkă, huăi prai lui khưi khai, hơmâo anih brơi čan prăk, pơƀut pơtô brơi ngă hmua rơgơi, ĕp anih ba sĭ gơnam mơng mơnuih ngă hmua...Ơi Đa Cát Vinh lăi:

“Mah tơdơi kơ klin Covid-19, djŏp bruă pơkra gơnam lêng pơwơ̆t glăi tui hơđăp. Samơ̆ yua nua gơnam pioh ngă hmua pơmă, biă ñu lĕ kmơk pruai ngă lu mơnuih bơngơ̆t, ƀu hơđong pran jua ngă hmua ôh. Ƀing gơmơi ăt pơtô lăi, iâu pơthưr laih anun hrŏm hăng neh met wa ĕp hơdră pơsir, pơhmutu djru ba prăk čan, pơtô mă yua boh thâo phrâo, djru mơnuih ngă hmua thâo anih ba hyu sĭ gơnam hluai tui glông sĭ mơdrô điện tử ră anai”.

Mơnuih ngă hmua Lâm Đồng glăk gir pơđĭ kyar ngă hmua hơdjă.

Nua gơnam ngă hmua pơmă đơi jing bơbeč prong biă kơ bruă ngă hmua ƀơi Lâm Đồng. Amăng anun, ƀing bơbeč djơ̆ prong hloh lĕ ƀing pla gơnam juăt ngă hloh mơng tơring čar kah hăng añăm hla rok, boh troh, hơbơi, hăng đơ đam lŏn 73 rơbâo 500 ektar. Ƀơi anăp tơlơi anai, ơi Nguyễn Văn Châu, Kơ-iăng khua Gơnong bruă hmua hăng pơđĭ kyar plơi pla tơring čar Lâm Đồng brơi thâo, tơring čar glăk gir ngă kơčăo bruă pơđĭ kyar ngă hmua hơdjă, huăi mă yua kmơk, ia jrao đah mơng plai ƀiă rơngiă prăk ngă hmua, samơ̆ gơnam khŏm hiam hloh, klă hloh, nua gơnam pơmă hloh, pơđĭ tui prăk pơhrui kơ mơnuih ƀon sang. Mrô đang ngă añăm pơtăm hơmâo hră pơsit ngă hmua hơdjă ƀơi tơring čar hơmâo 1.300 ektar, đĭ 12 wơ̆t pơhmu hăng 2 thun hlâo. Rơngiao kơ anun, dŏ hơmâo 750 ektar đang pla djŏp djuai glăk pơplih mơng hơdră pla tui đưm hơdai pla hơdjă huăi yua jrao gun đah mơng hơmâo hră pơsit amăng hrơi blan pơ anăp. Ơi Nguyễn Văn Châu lăi:

“Gơnam blơi ngă hmua pơmă jing bơbeč djơ̆ nua gơnam, ngă pơhrŏ tui prăk pơhrui mơng mơnuih ngă hmua. Bruă ngă hmua lăng ƀuh tơlơi anai anun pơtă hlâo kơ neh met wa pơƀut ngă hmua djơ̆ boh thâo kĭ thuâ̆t, pruai kmơk pơkrem, pruai lăp đôč, pruai tŭ yua. Hrŏm hăng anun, tơring čar pơtrut ngă hmua hơdjă, plai ƀiă yua kmơk ia jrao, mă yua djah djâo amăng hmua pioh ngă kmơk pruai”.

Kiăng kơčăo bruă pơđĭ kyar ngă hmua hơdjă mơng tơring čar Lâm Đồng hơmâo akŏ pơjing tui bruă ngă hmua tui boh thâo phrâo, ngă hmua rơgơi, hăng hơmâo hră pơsit djŏp mơta gơnam mơng hmua mơng tơring čar tui nua hrŏm ƀơi rŏng lŏn tơnah. Lơ̆m mơnuih ngă hmua pơlih tui hăng ngă tui hơdră ngă hmua hơdjă anai amra wai lăng abih bang bruă ngă hmua, plai ƀiă mơn rơngiă prăk blơi djuai, kmơk pruai hăng pơđĭ tui mrô prăk pơhrui glăi ƀơi sa blah lŏn ngă hmua...Tui anun kah, mơnuih ngă hmua Lâm Đồng lăi hơjăn hăng bruă ngă hmua mơng tơring čar lăi hrŏm dưi pơgăn glăi tơlơi rung răng đĭ trun mơng anih sĭ mơdrô, amăng anun hơmâo nuai gơnam đĭ na nao tui ră anai./.

Hà Quang Sáng: Čih - Siu H’Mai: Pơblang