VOV4.Jarai - Hăng 6 grŭp hlăk ai hyu gum djru bơyan pơdơi prong mơtah dưi pok pơhai ƀơi hơdôm bôh plơi pla, bruă hlăk ai hyu gum djru Bơyan pơdơi prong ƀơi Daklak hmâo pioh glăi laih lu gru pơđom lui hăng hơdôm ring bruă, črăn bruă rơđah rơđông, sit nik.

Amăng krah bơyan pơdơi prong samơ̆ hơdôm hrơi rơgao, amăng lan Sang hră gưl sa Nguyễn Đình Chiểu, să guai dêh čar Ia Rvê, tơring glông Ea Sup, tơring čar Daklak ăt dik dak mơn hăng jua pơhiăp tlao. Amăng hơdôm bôh anih hrăm, ƀing adơi amai hlăk ai hyu gum djru hur har pran jua pơtô brơi čơđai muai hrăm glăi hră. Pơhrăm glăi rah ngui ngor rah, đao mơ-ak rah anun ƀing čơđai hur har pran jua biă.

Glăk dô̆ čơkă ană nao hrăm amăng bơyan pơdơi prong, amai Cầm Thị Nga, ƀơi thôn 4, să Ia Rvê lăi pơthâo, sang hmâo dua čô ană anet anun rim bơyan pơdơi prong sang anô̆ bơngot biă, yua kơ ƀơi plơi pla ƀiă anih ngui ngor kơ čơđai muai, huĭ ƀing čơđai dô̆ pơ̆ sang kiăo tui gơyut nao pơ̆ ia krông čroh hnoh, dơnao ia hyu ngui klah piah hmâo tơlơi thơ. Mơng hrơi hmâo ƀing hlăk ai nao gum djru pơhrăm hră brơi kơ čơđai ñu ƀuh hơđong pran jua biă, biă ñu lơm hmư̆ ƀing ană bă lăi hor nao sang hră biă.

“Pơ̆ sang lĕ ñu ƀu gưt hrăm ôh, samơ̆ nao hrăm tui anai glăi ñu hor hrăm hră biă. Pơ̆ sang iâu ñu hrăm mă pô thơ ƀu ƀuh ñu hrăm hơget ôh. Ñu ruăi nao pơ̆ sang hră mơ-ak biă, hor lăng ƀing ayong amai hyu gum djru. Lăi hrom brơi ƀing ană kâo hyu hơduah ĕp lăng hăng pơhiăp rơhao tlao hmač hloh, lăng mơ-ak biă djru brơi kơ ƀing čơđai tŭ yua biă”.

Hơdôm anih pơhrăm brơi čơđai mơng hlăk ai hyu gum djru

Dưi pok pơhai mơng krah blan 7 phrâo rơgao, hơdôm anih hrăm glăi ƀơi Sang hră gưl sa Nguyễn Đình Chiểu lĕ bruă mă amăng bơyan pơdơi prong mơng hlăk ai tơring glông Ea Sup ƀơi kual guai dêh čar. Kiăo tui anun, 15 čô mơnuih gum djru phun mơng tơring glông hăng rơbêh kơ 65 čô hlăk ai hyu gum djru ƀơi plơi pla pơpha grŭp nao čuă hăng pơsur ƀing čơđai anet gum hrom hơdôm anih jơnum, pơhrăm bôh thâo bơyan pơdơi prong. Gum hrom djru mơnuih ƀôn sang rơmet agaih anih anom dô̆, jah agaih rok rôm, pla phun kyâu pơtâo, lăi pơhing pơgang pơgăn klin ruă. Amai Trang Nguyệt Quế, hlăk ai hyu gum djru ƀơi să Ia Rvê brơi thâo, tơdơi hơdôm hrơi gun bruă ƀơi sang hră đại học, ñu pioh 2 blan bơyan pơdơi prong kiăng gum hrom hơdôm bruă gum djru yua kơ mơnuih mơnam, laih anun mă tŭ tơlơi thâo thăi kơ drơi pô, hrom hăng anun djru pran pô kơ mơnuih ƀôn sang kual tơnap tap.

“Kâo ƀuh mơ-ak biă, rai pơ̆ anai kâo ƀuh kâo dưi tuh rơyuh pran jua pô ƀơƀiă bruă hơget thơ kiăng mơnuih ƀôn sang ƀuh lĕ ăt dưi hmâo arăng lăng ba mơn. Yua kơ kâo dưi djru sa črăn pran jua pô kơ bruă brơi čơđai hrăm glăi hră amăng bơyan pơdơi prong hăng djru gum mơnuih ƀôn sang ƀơi anai. Bơhmutu ñu kah hăng bruă lăi pơhing kơ tơlơi duam pơđung drah ƀu djơ̆ kơnong kơ ƀơi mơnuih ƀôn sang ôh mơ̆ čơđai anet ăt dưi lăng ba mơn hăng dua lĕ kâo amra pơhrăm brơi kơ ƀing čơđai anet jing tơlơi pô dưi ngă phing kơ pran jua dŏng ƀơi anăp lu mơnuih”.

Tơlơi ngui ngor hăng lăi pơthâo tơlơi phiăn pơhlôm ƀơi jơlan nao rai kơ čơđai muai

Ƀơi să Ia Lôp, tơring glông Ea Sup, hrom hăng khul hlăk ai hyu gum djru ƀơi anai, bơyan pơdơi prong thun anai dô̆ hmâo khul Bơyan pơdơi prong mơtah tơring čar Bình Dương gum hrom djru gum. Amăng 10 hrơi ƀuh ƀô̆ ƀơi să, ƀing hlăk ai hyu gum djru mơng tơring čar Bình Dương hmâo pok pơhai laih pơkra rim bruă hlăk ai “Ngă bơngač jơlan nao rai amăng plơi pla” ataih rơbêh kơ 1km, pel ĕp tơlơi ruă pha brơi ia jrao gun kơ mơnuih ƀôn sang, ƀơk 20 bôh măi djŏng ia kơ hơdôm bôh sang anô̆; ƀơk gơnam pioh hrăm hră kơ čơđai muai; pơphun Hrơi khul mơnuih hyu gum djru ƀong bôh hơdor kơ pô pla ƀrô djơ̆ hrơi hơdor glăi 75 thun Hrơi Ling tơhan rơka ruă hăng pơsăn drơi; Lăi pơhing tơlơi phiăn, lăi pơhing bruă pơgang pơgăn klin ruă kơ mơnuih ƀôn sang; rơmet agaih, jah agaih rôk rôm, pơkra glăi hơdôm glông jơlan, kueng hnoh. Ơi Lang Văn Sơn, Kơ-iăng Khua git gai Ping gah, Khua Khul pơ ala mơnuih ƀôn sang să Ia Lôp pơsit:

“ Hơdôm khul hyu gum djru lĕ ăt djru lu mơn kơ neh wa mơnuih ƀôn sang să. Biă ñu hơdôm bruă mă mơnuih mơnam, djru pơphun hơdôm bruă mă kah hăng pel ĕp tơlơi ruă laih anun ƀơk brơi gơnam, pơdŏng ring bruă apui lơtrik pơčrang rơđah, laih anun djru hơdôm bôh sang anô̆ gah hơdră bruă hrơi pran mă bruă. Sa dua bruă mă pơphun brơi čơđai muai amăng bơyan pơdơi prong hmâo bôh tŭ yua biă”.

Lăi pơhing kơ čơđai muai pơgang anih anom dô̆, pơkra gơnam mơng djah kơ su glom lui

Dong mơng blan 6 thun anai, tơring čar Daklak hmâo pok pơhai hơdôm khul hlăk ai hyu gum djru Bơyan pơdơi prong mơtah ƀơi abih bang 15 bôh tơring glông, plơi prong amăng tơring čar. Truh ră anai, hơdôm grŭp anai hmâo djru pơkra phrâo hăng pơkra glăi 73 km jơlan nao rai, pơdŏng 43 ară jơlan Bơngač – mơtah – agaih – hiam, 14 bôh sang khăp păp, 14 bôh anih jơnum, ngui ngor kơ čơđai muai. Pel ĕp brơi tơdơi kơ Covid-19 ngă kơ hơdôm rơbâo čô mơnuih ƀôn sang, pla hơdôm pluh rơbâo phun kyâu pơtâo. Amai Nguyễn Phạm Duy Trang, Khua git gai Khul hlăk ai dêh čar ta, Khua Khul grŭp čơđai dêh čar ta pơsit: Hlăk ai Daklak hmâo kiăo tui laih kơčăo bruă mơng Khul hlăk ai dêh čar amăng pok pơhai hơdôm bruă mă, ngă tui klă hơdôm bôh yôm phrâo amăng bruă mă.

“Daklak hmâo gơgrong hlâo pơdŏng hăng pok pơhai hơdôm bôh yôm hăng hmâo kiăo tui laih hơdôm kơčăo bruă ăt kah hăng hơdôm tơlơi črâo ba mơng Khul hlăk ai dêh čar. Dua lĕ hăng 3 bruă mă “Phun – phrâo – pơplih phrâo” amăng črâo ba mơng Khul hlăk ai dêh čar. Anun lĕ bruă pel ĕp tơdơi kơ Covid-19 ngă ăt lăi pơthâo mơn pran jua kơ hlăk ai amăng khul, čơđai muai. Dua lĕ bruă đing nao pơdŏng hăng pơkra glăi hơdôm bôh sang juă dlai ƀơi hơdôm bôh sang hră. 3 lĕ bruă pơphun hơdôm grŭp hlăk ai hyu gum djru pơplih mrô lĕ ăt dưi hmâo tơring čar pơdŏng hăng ră anai đing nao biă”.

Hơdôm ring bruă, črăn bruă sit nik nao hrom hăng pơdŏng plơi pla phrâo, pơgang anih anom dô̆, bơwih brơi kơ čơđai muai, pơhlôm hơđong tơlơi hơdip mơnuih mơnam mơng hlăk ai Daklak amăng bruă Hlăk ai hyu gum djru bơyan pơdơi prong thun anai djru pơsur laih, gum djru mơnuih ƀôn sang hăng ƀing čơđai tơnap tap, biă ñu ƀơi hơdôm anih kual ataih asuek, kual tơnap tap. Mơng anun pioh glăi gru pơđom klă, djru pơjing gru rŭp mơng hlăk ai amăng pran jua mơnuih ƀôn sang ƀơi plơi pla./.

H’ Xíu: Čih – Siu H’ Prăk: Pơblang