VOV4.Jarai - Tal pơsur hrăm tui hră mơ-it mơng Khua mir sir Hồ Chí Minh brơi kơ Jơnum djop djuai ania ƀiă kual Dơnung ƀơi Pleiku hơmâo pok pơhai amăng abih bang mơnuih ƀon sang hăng ba glăi lu tơlơi dưi amăng djop mơta bruă anun lĕ: Pơđĭ kyar bơwih ƀong huă - gru grua - mơnuih mơnam; pơhlôm pơgang rơnuk rơnua. Pô mă tơlơi pơhing phrâo mơng Gong phun jua pơhiăp dêh čar Việt Nam ƀơi kual Dap kơdư hơmâo mông bơră ruai hăng yă Rčom H’Yĕo - Khua pơ ala Khul mơnuih tha rơma tơring čar Gia Lai, Ding kơna Khul apăn bruă Ping gah tơring čar, Khua Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam tơring čar Gia Lai hơđăp kơ tal pơtrut pơsur yôm phăn anai.

- Ơ yă Rčom H’Yĕo! Ih lĕ mơnuih djuai anai Jarai, mut hrŏm ngă hơkrŭ mơng dŏ dra, tơlơi pơđŏm glăi mơng tal blung a lơ̆m tŭ mă hră mơ-it mơng Khua mir sir Hồ Chí Minh brơi kơ Jơnum djop djuai ania ƀiă kual Dơnung ƀơi Pleiku hiưm pă ñu ?

Yă Rčom H’Yĕo: “Lơ̆m anun, ƀing gơmơi dŏ anet aka ƀu thâo nao ngă hơkrŭ ôh. Tŭ mă ia yôn mơng ƀing apăn bruă nao jơnum pơtô pơblang hăng lăi pơthâo brơi rĭm čô mơnuih mơñum ha mơbah, anai kar hăng ia pơtrut pran đăo gơnang, pơjing pran kơtang amăng bruă gum pơgôp mut hrŏm djop djuai ania. Hăng lơ̆m tŭ mă hră mơ-it mơng Wa Hồ hăng boh tơhnal iâu pơthưr djop djuai ania dŏ hơdip hrŏm amăng đơ đam dêh čar Việt Nam kiăng thâo gum pơgôp, djru tơdruă, ƀu dưi añik añak khak čuh djuai ania Jarai ƀudah Bahnar; Sơdang ƀudah Yuăn … abih bang lêng ană tơčô djuai ania Việt Nam, dŏ hơdip hrŏm amăng lŏn ia Việt Nam; Kơnuk kơna lĕ kơnuk kơna hrŏm, Kơnuk kơna kơ mơnuih ƀon sang, ăt kiăng abih bang gum tơngan hrŏm pơjing lŏn ia pơdrông asah. Anai lĕ boh tơhnal amăng hră mơ-it mơng Wa Hồ brơi kơ djop djuai ania kual Dap kơdư. Sit biă ñu, ƀing gơmơi ăt thâo amăng hră mơ-it mơng Wa Hồ ăt hơmâo tơlơi yôm phăn kơ bruă gum pơgôp, yua tơdah ƀu gum pơgôp djop djuai ania amra lê̆ amăng tơlơi ngă mơnă. Mơng bruă gum tơngan amăng bruă hơkrŭ, hơmâo Wa Hồ akŏ pơjing Ling tơhan mơnuih ƀon sang, Kông ang mơnuih ƀon sang, ƀing tơhan anai djru wai pơgang plơi pla, mơnuih ƀon sang hăng pơhlôm brơi ană tơčô dưi hrăm hră, bơwih ƀong huă ƀơi tơring čar Gia Lai dưi hơnong hăng pơđĭ kyar”.

Yă Rčom H’Yĕo lăi glăi tơlơi tơña

-Pok blung hră mơ-it, Khua mir sir Hồ Chí Minh čih “hrŏm hăng mơnuih djuai ania ƀiă”, tơlơi čih anai, tui mơnuih djuai ania Jarai, lăng yôm hiưm pă ñu, ơ yă ?

Yă Rčom H’Yĕo: “Wa Hồ hơmâo lăi laih, lŏn ia Việt Nam lĕ sa, djuai ania Việt Nam lĕ sa, djop djuai ania Yuăn, Tày, Mông, Mán, wŏt djuai ania Jarai, Bahnar …Lêng adơi ayong ha boh sang yua ƀing ta mơng sa ơi yă. Mơnuih djuai ania Jarai iâu “Ơi lĕ hơgor, yă lĕ čing” tơkeng kơ mơng ha rơtuh čô, 50 čô trun nao dŏ ter hang ia rơsĭ lĕ hơdôm djuai ania dŏ hơdip ƀơi kual Dơnung (juăt iâu djuai anai Yuăn) bơ 50 čô đĭ dŏ hăng čư̆ lĕ mơnuih djuai ania ƀiă. Kơnong Việt Nam hơmâo phun tui anun. Đưm hlâo adih yua kơ hơmâo ơi hơgor yă čing tơkeng rai, ră anai hơmâo Wa Hồ akŏ pơjing lŏn ia kah hăng tơlơi čang rơmang lŏn ia Việt Nam rơnuk rơnua, mơnuih ƀon sang hơdip trơi pơđao, hơdip mut hrŏm djop djuai ania, pơlăi nao rai gru grua yôm phara. Mah tơlơi pơhiăp phara, samơ̆ hơmâo sa pran gum pơgôp. Anai ăt lĕ boh tơhnal amăng hră mơ-it mơng Wa brơi kơ djop djuai ania kual Dap kơdư, čang rơmang djop djuai ania anăm pơčlah djuai ania anai djuai ania adih, anăm añik añak kơ mơnuih rin rơpa, abih bang lêng kơ dưi hrăm hră, thâo boh hră, thâo bơwih ƀong huă, rông rơmô kơbao, un mơnŭ kiăng pơđĭ kyar, hrưn đĭ amăng tơlơi hơdip hăng abih bang lêng bơkơnar soh”.

- Tơlơi pơmĭn phun hăng hơmâo lăi nao lu hloh amăng hră mơ-it mơng Khua mir sir brơi kơ Jơnum djop djuai ania ƀiă kual Dơnung, anun lĕ pran gum pơgôp djop djuai ania. Yua anun, boh than mơ̆ ƀing ta dưi ngă mơng pran gum pơgôp hiưm pă ñu, ơi yă ?

Yă Rčom H’Yĕo: “Thâo hluh rơđah tơlơi git gai mơng Wa Hồ kơ pran gum pơgôp djop djuai ania yôm phăn hiưm pă nu, ƀing gơmơi hok mơ-ak ngă tui djơ̆. Tơdơi kơ blah ayăt , pơklaih rơngai lŏn ia, pơphun pơjing plơi pla, laih anun hơmâo lu ring bruă man pơkra anun lĕ sang hră, sang ia jrao, jơlan glông; hơdôm ring bruă pioh bơrơguăt drơi jăn, anih ngui ngor brơi ƀing čơđai …Tơdơi kơ lŏn ia ta pơklaih rơngai, ƀơi Gia Lai, djop plơi pla lêng pơđĭ kyar, blung a lĕ hơmâo hrăm hră thâo rơgơi, ră anai mơnuih ƀon sang Gia Lai hơmâo lu laih ơi ia jrao, nai pơtô, đa hơmâo nai pơtô rơgơi kơhnâo, ƀing čih tơlơi pơhing, ƀing khua mua pơprong amăng tơring čar, tơring glông, anai lĕ tơlơi bơkơnar amăng mơnuih mơnam ngă tui tơlơi git gai mơng Wa Hồ, kâo ƀuh tơlơi yôm hăng tơlơi hok mơ-ak yua kơ dưi ngă ha bơnah hơdôm tơlơi čang rơmang mơng Wa. Sa tơlơi yôm dong, hok mơ-ak yua ană tơčô lêng kơ hrăm hră wŏt Jarai wŏt yuăn hăng djop djuai ania pơkŏn lêng kơ kơ pơtô hrăm, dưi hrăm hră bơkơnar, gum pơgôp hrŏm amăng tơlơi hơdip. Mơng anun, ƀing ƀuh rơđah hơdră bruă djru bơkơnar hăng mut hrŏm pơtô pơhrăm brơi ƀing apăn bruă mơnuih djuai ania ƀiă”.

Siu Đoan: Pơblang