VOV4.Jarai - Ƀơi Hà Nội phrâo pơphun Jơnum abih bang Jơnum min Dêh čar kơ hlăk ai Việt Nam tal sa. Pơhiăp ƀơi mông jơnum, Kơ-iăng khua dêh čar ơi Vũ Đức Đam lăi: Kơdrưh kơ-ang jai prong, gơgrong bruă jai prong mơn, Jơnum min Dêh čar kơ Hlăk ai Việt Nam kiăng pơphun bruă ƀu kơnong wai lăng ba ƀing hlăk ai đôč ôh khŏm pơtrut đĭ pran kơtang, tơlơi pơčeh phrâo, gum pơgôp mơng hlăk ai Việt Nam”. Ăt ƀơi mông jơnum, hơmâo pơphun ngă lơphet lăi pơthâo Tơlơi pơsit mrô 282 mơng Khua dêh čar pơkă tơlơi dưi ngă, bruă kiăng ngă, hơdră ngă bruă mơng Jơnum min Dêh čar kơ Hlăk ai Việt Nam.

Hlăk ai Việt Nam ră anai hơmâo rơbêh 22 klăk 100 rơbâo čô mơnuih, dưm dưm hăng 22,5% mrô mơnuih amăng dêh čar. Hlăk ai amăng plơi pla hơmâo giăm 60%, hlăk ai kual plơi prong hơmâo rơbêh 40%. Mrô hlăk ai hơmâo bruă mă amăng mrô hlăk ai truh thun mă bruă lĕ 98,7%. Lăng nao abih bang, hlăk ai hơđong pran jua, đăo gơnang hăng dong yua hơdôm jơlan hơdră ngă bruă mơng Ping gah, tơlơi git gai mơng Kơnuk kơna, biă nu đăo gơnang kơ hơdră ngă pơhưč, pơtrut pơsur, rŭ glăi tơlơi bơwih ƀong huă mơng Kơnuk kơna amra tŭ yua. Lu hlăk ai hơmâo tơlơi pơmin hrăm hră, pơtŏp bruă na nao kiăng rơgơi, gir pơphun bơwih ƀong, gir ngă bruă mơnuih mơnam, djru mơnuih tơnap tap, biă ñu hơdôm bruă djru mơnuih ƀon sang, pơgang klin Covid-19, pơgăn tơlơi truh lŏn adai ngă; jai hrơi juăt tui hăng hơdră ngă bruă, sĭ mơdrô, hrăm hră, pơbưp nao rai amăng hrơi mông glăk hơmâo klin kheng kơtang, sui thun.

Ƀơi mông jơnum abih bang Jơnum min Dêh čar kơ hlăk ai Việt Nam tal sa, ƀing khua pơtŏng glăi, thun 2021, Klin Covid-19 bơbeč djơ̆ prong biă hăng hlăk ai tơdăm dra, bruă hrăm hră, tơlơi hơdip, prăk pơhrui hơmâo lu wơ̆t tơ̆i đưn. Khă hnun, hơdôm bruă mă mơng hlăk ai hơmâo lu tơlơi hmư̆ hing mơn, hlăk ai pơdah rai tơlơi gum pơgôp, ha pran jua ngă bruă, gơgrong bruă hăng Kơnuk kơna, mơnuih ƀon sang. Rơngiao kơ anun, hơdôm anom bruă gir pơphun bruă gah hlăk ai djơ̆ lăp; čih pơkra hră pơ-ar pơtô ba Tơlơi phiăn Hlăk ai 2020...Tui hăng yă Nguyễn Thị Bích Ngọc, Kơ-iăng khua Ding jum čih pơkra akŏ bruă hăng tuh pơ plai, amăng hrơi blan pơ anăp, hlăk ai khŏm nao hlâo kiăng kiăo hmao rơnuk pơplih phrâo, kiăng pơtrut ngă hrŏm jar kmar, pơtrut pơphun bơwih ƀong huă phrâo:

“Ding jum čih pơkra akŏ bruă hơmâo ngă hrŏm hăng hơdôm ding jum, khul grup djru ba, ngă hrŏm hăng Khul pơlir hơbit hlăk ai Việt Nam brơi prăk djru kơ anom bơwih ƀong anet hăng găp ƀrô. Hrơi blan pơ anăp, gơmơi amra djru hlăk ai amăng anun pơƀut pơtŏp bruă, wai lăng anom bơwih bong anet hăng găp ƀrô, laih anun pơphun bơwih ƀong pơčeh phrâo. Kơ hơdră pơđĭ kyar hlăk ai thun 2021-2030, ƀing ta kiăng čih pơkra hơnong pơkă pơtŏng glăi tơlơi dưi ngă”.

Jơnum abih bang Jơnum min dêh čar kơ hlăk ai Việt Nam tal Sa.

Pơhiăp ƀơi mông jơnum, Kơ-iăng khua dêh čar ơi Vũ Đức Đam lăi: Ră anai, hlăk ai aka ƀu truh 18 thun thâo hluh laih tơlơi hơmâo amăng mơnuih mơnam, kơ lu bruă prong, hloh kơ rơnuk ơi yă ta hlâo. Anai jing tơlơi lông mơn kiăng Jơnum min Dêh čar kơ Hlăk ai Việt Nam. Kơ-iăng khua dêh čar ơi Vũ Đức Đam kiăng amăng hrơi blan pơ anăp Jơnum min hăng Khul hlăk ai Dêh čar kiăng thâo rơđah, čih pơkra hơdră ngă bruă đah mơng pơtrut đĭ pran kơtang, tơlơi pơčeh phrâo mơng hlăk ai Việt Nam amăng rơnuk anai.

Lăi nao tơlơi lăng ba mơng Kơnuk kơna hăng Khua dêh čar laih anun hăng hlăk ai Việt Nam wơ̆t hăng bruă mă mơng hlăk ai, Kơ-iăng khua dêh čar ơi Vũ Đức Đam kiăng hơdôm ding jum, anom bruă bơdjơ̆ nao ngă hrŏm kơjăp hăng Jơnum min dêh čar kơ Hlăk ai Việt Nam hăng Khul hlăk ai Dêh čar pok pơhai hơdră ngă bruă rơđah, tui pran jua git gai mơng Kơnuk kơna. Kơ-iăng khua dêh čar ơi Vũ Đức Đam kiăng:

“Akŏ bruă hlăk ai amăng rơnuk phrâo, bruă pok pơhai ngă tui hơnong pơkă jŭ yap hlăk ai Việt Nam kiăng ngă, anun čang rơmang hlăk ai nao hlâo ngă bruă, mă yua boh thâo măi mok amăng bruă jao kơ hlăk ai. Iâu pơthưr mơnuih rơgơi, glăk ai hrăm bruă rơgơi, bruă anai kiăng ngă hrŏm kơplah wah gong gai hăng khul grup đah mơng ngă bruă sit nik hloh”.

Kơ-iăng khua dêh čar ơi Vũ Đức Đam pơhiăp ƀơi mông jơnum.

Kơiăng khua dêh čar ơi Vũ Đức Đam cang rơmang amăng bruă pok pơhai bruă ngă hrŏm jar kmar mơng hlăk ai hăng hlăk ai hơdôm boh dêh čar amăng kual hăng ƀơi rŏng lŏn tơnah, hơdôm ding jum kiăng ngă bruă kơtang hloh, kiăng bruă anai hơmâo tơlơi git gai gum djru mơng gong gai kơnuk kơna.

Amăng thun 2022, Jơnum min dêh čar kơ hlăk ai Việt Nam ba tơbiă sa dua bruă yôm phun kah hăng: Ngă hrŏm kơsem min boh thâo, rơkâo čih pơkra hơdră ngă bruă, hơdră djru kơ hlăk ai hăng bruă mă mơng hlăk ai; pơphun jơnum, bơlăi nao rai hơdră djru hlăk ai; ngă hrŏm pơsur hơdôm ding jum, anom bruă pok pơhai ngă tui Tơlơi phiăn Hlăk ai thun 2020, hơdôm hră pơ-ar pơtô ba ngă tui Tơlơi phiăn hlăk ai thun 2020, hơdră đĭ kyar hlăk ai Việt Nam thun 2021-2030; pơphun lăng glăi, hơduah ĕp, pơtŏng glăi bruă ngă tui jơlan hơdră, tơlơi phiăn hăng hlăk ai mơng 16 truh yŭ 18 thun hăng hơdôm bruă pơkŏn dong; pơphun mă pơtom hiăp gưl kơnuk kơna kơ hlăk ai.

VOV 1: Čih - Siu H’Mai: Pơblang