Jua čing hơgor hmư̆ bang tơ-ua amăng ƀuôn Puăn, să Ea Phê, tơring čar Dak Lak mut hrŏm hăng tơlơi ayun suang dik dak mơ-ak či lăi pơthâo ƀiă truh bơyan ngui ngor laih. Pơplah hrŏm hơdôm hrơi glêh glar bơwih brơi phun pla pran yak nao bơyan pĕ pơhrui, ƀing kơhnâo kơhnăk hăng grup adôh suang amăng plơi pla ăt gir run pơtop hrăm kiăng dưi mut hrŏm amăng Jơnum ngui sầu riêng tơring čar Dak Lak pơ anăp anai. Hăng mơnuih ƀôn sang ƀơi anai, jơnum ngui ƀu djơ̆ kơnong lĕ hrơi ngui mơng boh sầu riêng đôč ôh mơ̆ ăt lĕ hrơi mông lăi pơthâo gru grua yôm phara ƀơi kual Dap kơdư tơl gơyut gơyâo ataih giăm. Ơi Y Cư Ayun, mơnuih dŏ amăng ƀuôn Puăn brơi thâo, jơnum ngui anai glăk jê̆ giăm yua anun abih bang mơnuih lêng kơ hur har pran jua nao pơtop hrăm. “Pran pơphun jơnum ngui sầu riêng pơ anăp, yua anun grup atông čing ƀuôn Puăn gơmơi gir run abih pran jua mut hrŏm ngui atông čing hăng ayun suang brơi kơ hiam mơ-ak. Ƀing gơmơi čang rơmang jơnum ngui sầu riêng kiăng neh met wa dưi pơđĭ kyar bơwih ƀong huă, thâo pla sầu riêng, čang rơmang sầu riêng sĭ hơmâo nua kiăng tơlơi hơdip neh met wa hơđong ƀiă”.

Anai lĕ kual pla lu hloh hăng giăm 850 ektar đang sầu riêng, să Ea Phê lăng Jơnum ngui Sầu riêng ƀu djơ̆ kơnong lĕ hrơi mông lăi pơthâo gơnam đang hmua đôč ôh mơ̆ ăt lĕ hrơi mông kiăng lăi pơthâo gru grua mơng 23 djuai ania glăk dŏ hơdip amăng ƀon lan. Tơdơi kơ tơlơi truh kih mơng Hrơi ngui gru grua djop djuai ania akŏ thun anai pơhưč rơbêh 25.000 wŏt čô mơnuih, ƀôn lan tŏ tui prap lui hơdôm bruă gru grua, tơnă hơbai, pơdă prưng gơnam OCOP hăng pơđĭ kyar bơwih brơi tuai čuă ngui amăng plơi pla pơlir hăng djă pioh gru grua. Tui yă Nguyễn Thị Kim Oanh, Khua Jơnum min mơnuih ƀon sang să Ea Phê, tơlơi kơđŏm glăi mơng ƀon lan amăng jơnum ngui anai lĕ hơdôm bruă lăi pơthaoa gru grua djuai ania Bru-Vân Kiều, pơlir hăng tơlơi yak nao pơđĭ kyar tuai čuă ngui amăng plơi pla. “Mut hrŏm hrơi jơnum ngui sầu riêng tal I thun 2026 mơng tơring čar Dak Lak, să Ea Phê ăt hơmâo pơjing akŏ bruă pơphun hơdôm bruă tơnă hơbai, pơdă prưng gơnam OCOP hăng pơƀuh brơi bruă pơkra gơnam sô hơđăp mơng djuai ania Bru-Vân Kiều. Tơlơi kơđŏm glăi mơng să anun lĕ pok pơhai man pơkra jơlan hăng anăp nao pơ anăp amra tŏ tui bơwih brơi tuai čuă ngui amăng plơi pla djuai ania Bru-Vân Kiều”.

Ƀơi să Krông Pač, anih pơphun hơdôm tal juă nua boh sầu riêng dong amăng hơdôm bruă hrơi jơnum ngui, bruă prap lui ăt hơmâo pơtrut tañ. Rơngiao kơ jơlan hơdră juă nua amăng tơring čar, să ăt pơphun dong 5 bruă mut hrŏm dong mơng blan 8 truh blan 9. Ơi Lại Đức Đại, Khua Jơnum min mơnuih ƀon sang să Krông Pač brơi thâo, hơbô̆ bruă juă nua čang rơmang dưi pơlir kơplah wah mơnuih ngă hmua, anom bruă sĭ mơdrô blơi pơhrui hăng ba sĭ mơdrô pơ tač rơngiao, laih dong pơgôp pơjing anăn apăn sĭ mơdrô sầu riêng Dak Lak tui glông rơnoh yôm. “Să gơmơi čang rơmang prong biă mă amăng bruă juă nua gơnam tam ƀơi đang pla sầu riêng, anai lĕ tơlơi gal pok rai sa hơdră bruă kiăng jê̆ giăm ƀiă gơnam anai kiăng bruă pla pơjing kah hăng tơlơi dưi lăi pơthâo anăn apăn sầu riêng Krông Pač lăi phara hăng sầu riêng amăng tơring čar Dak Lak hnun mơn”.

Jơnum ngui sầu riêng tơring čar Dak Lak tal I pơphun dong mơng kơnôl 15/8 truh kơnôl 2/9 hăng lu bruă mă tui gru grua, tuai čuă ngui, pơsur sĭ mơdrô hăng pơlir blơi pơhrui gơnam đang hmua. Anai lĕ tal blung a jơnum ngui hơmâo pơphun prong gưl tơring čar, kơđŏm glăi tơlơi yak nao mơng jơnum ngui ƀơi ƀon lan hơdai nao jing jơnum ngui mơng gơnong bruă phun. Ơi Trần Hồng Tiến, Khua gơnong bruă gru grua, bơrơguăt drơi jăn hăng tuai čuă ngui tơring čar Dak Lak brơi thâo. “Ƀing gơmơi čang rơmang jơnum ngui tal anai amra čơkă giăm rơbêh 300.000 wŏt tuai čuă ngui nao pơ tơring čar Dak Lak, rơngiao kơ anun amra djru ngă hmư̆ hing anăn apăn sầu riêng Dak Lak tơl anih anom sĭ mơdrô amăng lŏn ia hăng pơ tač rơngiao, ba glăi anăn sĭ mơdrô phara. Amra pơphun lu bruă mă pơkŏn dong kiăng lăi pơthâo rup rap gru grua, ană mơnuih amăng tơring čar Dak Lak, ngă pơhưč, kơđŏm glăi tơlơi hiam klă mơng tuai, ngă lar hyu nua sầu riêng mơng Dak Lak tơl abih bang mơnuih amăng dêh čar hăng dêh čar tač rơngiao dong”.

Dak Lak ră anai hơmao giăm 45.000 ektar đang pla sầu riêng, dưm dưm rơbêh 20% đang pla sầu riêng đơ đam dêh čar. Thun 2025, rơnoh sĭ mơdrô pơ tač rơngiao giăm 1,1 klai đôlar Mi, ba sầu riêng jing sa amăng hơdôm gơnong bruă phun amăng ƀon lan. Samơ̆ gah tlôn mrô pơhrui anun lĕ tơlơi hơdip kơ hơdôm hơpluh rơbâo boh sang anŏ, anai lĕ tơlơi pơplih mơng hơdôm plơi pla hăng ngăn rơnoh kiăng djă pioh hơdôm anŏ yôm gru grua sô hơđăp.

Jơnum ngui sầu riêng tơring čar Dak Lak tal I yua anun yôm phăn biă mă, sa mông jơnum ngui lăi pơthâo gơnam đang hmua. Anai lĕ hrơi mông kiăng pơlir bơwih ƀong hăng sĭ mơdrô, pơlir pơđĭ kyar tuai čuă ngui hăng djă pioh gru grua, ƀơƀrư̆ pơjing rup rap Dak Lak jing anih tui nao amăng hơdôm bơyan pĕ boh troh hăng anih ngui gru grua čing hơgor. Lơm jua čing hơgor hmư̆ tơ-ua amăng bơyan pĕ pơhrui sầu riêng ăt lĕ hrơi mông kual Dap kơdư mơ-it nao gơyut gơyâo amăng lŏn ia hăng tač rơngiao tơlơi pơsit kơ sa boh ƀon lan thâo tŏ tui tơlơi gal ngă hmua, djă pioh gru grua hăng anăp nao pơđĭ kyar hơđong kjăp./.