VOV4.Jarai - Jing sa čô khua ping gah, ngă rah Khua plơi Chơ Rơng 2, (să Đăk Ta Ley, tơring glông Mang Yang, tơring čar Gia Lai), ơi Gôh, djuai ania Bahnar dŏ bơngơ̆t ngă hiư̆m pă kiăng plơi pla bơwih ƀong đĭ kyar, tơlơi hơdip pơplih tui. Hăng tơlơi gơgrong bruă ba jơlan hlâo, ngă gru brơi mơnuih ƀon sang pla tui mơng mơnuih ping gah, ơi Gôh hrŏm hăng adơi ayong amăng grup ping gah dưi pơplih tơlơi pơmin truh bruă mă mơng neh met wa.

Nao čuă plơi Chơ Rơng 2 amăng hrơi akŏ thun phrâo 2022, ter jơlan prang 19 mut nao pơ plơi hiam biă, hơmâo kơphê mơtah ƀlip, sang dŏ prong kơjăp, pơdong mring mơtăm yơh. Khua plơi Gôh ba ƀing gơmơi mut nao pơ sang phrâo ngă, nua ñu 500 klăk mơng sang anŏ ơi Blứi. Ƀu hơmâo pô pơmin ôh sang anŏ anai phrâo tơbiă anăn rin ƀun kraih 3 thun anai đôč.  Ơi Blứi ruai glăi, mơng hlâo sang anŏ hơmâo lŏn ngă kơphê, ngă pơdai samơ̆ ƀu ƀong đơi ôh. Mơng hrơi hơmâo khua plơi ơi Gôh djru pơtô ba boh thâo ngă hmua, pla kơphê, djru brơi neh met wa nao hrăm bruă amăng plơi, pơ să, neh met wa ƀơ ƀrư̆ pơplih tui laih hơdră ngă kơphê, pơđĭ kyar rông bui mơnŭ dong. Tơdơi kơ lu thun gir ngă bruă, sang anŏ ơi Blứi jing sang anŏ pơdrong amăng plơi. Ơi Blứi brơi thâo dong:

“Kâo hơmâo hrăm lu tơlơi biă, hlâo adih ƀu ngă kơphê ôh, ră anai lĕ ngă kơphê, pla tiu, rông rơmô klai...Amăng plơi Chơ Rơng 2 gơmơi hơmâo 12 drơi rơmô tuh ană, lơ̆m rơmô tuh lĕ brơi ană rơmô kơ sang anŏ pơkŏn dong rông, tui anun djơ̆ biă. Ră anai hơmâo anih pơtô bruă ngă kơphê, tiu, rông rơmô, pơdơi pơjeh pơdai bơyan Puih Phang, kâo gir ngă bruă, hrăm tui arăng dong đah mơng djru ba ană plơi dong”.

Rơwang thun 2018-2020, ơi Gôh hơmâo pơtruh hăng Khul đah kơmơi plơi hyu pơtô pơblang, iâu pơthưr mơnuih ƀon sang ngă tui jơlan hơdră man pơdong plơi pla phrâo, tui tơlơi pơtrun kơnuk kơna djru mơnuih ƀon sang gum ngă. Mơnuih ƀon sang pơčruh prăk hăng hrơi mă bruă pơkra sang gru grua plơi, pơkra jơlan bê tông kơjăp, pơkra kơjăp bơnư̆ kŏng ia. Iâu pơthưr hơdôm boh sang anŏ gir ngă tom kơčăo bruă, hơbô̆ bruă pơđĭ kyar bơwih ƀong. Yă Kem, Khua khul đah kơmơi plơi Chơ Rơng 2 brơi thâo:

“Ơi Gôh lĕ mơnuih ngă bruă klă, ñu yơh pô nao hlâo amăng djŏp bruă, mơnuih ƀon sang hmư̆ tui, ƀu-eng biă kơ ñu. Pô kâo anai lĕ khua đah kơmơi plơi anai, kâo lăng ñu jing mơnuih ba gru, pô kâo hai ăt hrăm tui ñu lu tơlơi mơn klă hiam mơn, hrăm ngă kơphê, tiu kiăng mơboh lu. Giong anun lơ̆m amăng plơi hơmâo bruă anai bruă adih lĕ jak iâu abih bang mơnuih, biă ñu lĕ ƀing Khua mơng 7 grup amăng plơi gum pơčrông sai, hruă kơjăp hloh tơlơi gum pơgôp, hơdip rơnôm amăng plơi pla”.

Ơi Nguyễn Thanh Tâm, Khua Ping gah să Đăk Ta Ley, tơring glông Mang Yang pơsit: Amăng hơdôm thun rơgao, hăng tơlơi gơgrong bruă lĕ Khua ping gah, ngă ruah khua plơi, ơi Gôh lêng pơtô brơi neh met wa amăng plơi Chơ Rơng 2 ngă tui klă tơlơi pơtrun mơng Ping gah, tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna, gum pơgôp pơđĭ kyar bơwih ƀong huă hăng gum ngă djŏp bruă yua să pơphun. Amăng bruă pơđĭ kyar ping gah, khua git gai grup Ping gah pok pơhai tŭ yua bruă hrăm hăng hla tui Wa Hô hăng lu bruă rơđah rơđông, sit nik, ba glăi tơlơi klă hiam kơ ană plơi pla.

“Hăng bruă gơgrong ngă khua Ping gah plơi ngă rah khua plơi, ơi Gôh ăt gir kơtir, abih pran jua ngă bruă mơn, biă ñu pơdah pơƀuh tơlơi gơgrong bruă lĕ Khua Ping gah amăng bruă git gai črâo bruă, ngă bruă amăng plơi. Rơngiao kơ anun dong, jing pô ngă khua plơi, ñu ăt abih pran jua djru ba neh met wa amăng plơi, yua hnun ơi Gôh hơmâo ană plơi đăo gơnang ruah ngă Khua ping gah hăng khua plơi. Amăng 3 thun ngă bruă, ñu hơmâo ngă truh kih djŏp bruă hơmâo jao.

Ră anai, plơi Chơ Rơng hơmâo ngă giong abih laih rơnoh pơkă plơi pla phrâo, wơ̆t hăng 2 rơnoh pơkă tơnap hloh hăng mơnuih ƀon sang Bahnar lĕ mrô sang anŏ rin hăng agaih hơdjă anih hơdip, tơlơi hơdip mơng 176 boh sang anŏ hơmâo pơplih tui, mrô sang anŏ rin dŏ glăi 10 boh sang anŏ laih. Tui hăng ơi Gôh, dưi ngă bruă anai, hrŏm hăng tơlơi lăng ba mơng kơnuk kơna hăng khua mua lĕ rim čô ping gah amăng grup lêng pơdah tơlơi gơgrong bruă ba gru hlâo mơng ƀing gơñu.

“Kâo lĕ sa čô mơnuih ping gah, kâo khŏm nao hlâo, ngă gru kiăng ană plơi hla tui. Tơlơi yôm hloh lĕ tơlơi pơhiăp ta khŏm klă, thâo čung kiăng ană plơi thâo hluh, ta lăi lĕ ta khŏm ngă, lơ̆m ană plơi ñu ƀuh klă kah ñu mơng hmư̆ hăng ngă tui”.

Hơjăn ơi Gôh hăng grup mơnuih ping gah ƀơi Grup ping gah plơi Chơ Rơng hơmâo gơgrong bruă, khin pơmin, khin ngă, abih pran kơ bruă mă hrŏm amăng plơi. Grup ping gah hrăm tui Wa Hồ - “bruă hơget klă hiam kơ ană plơi lĕ khŏm gir ngă”. Mơnuih ping gah nao hlâo, plơi pla kiăo tlôn, gir bơwih ƀong, ba glăi tơlơi pơplih phrâo rim hrơi.

Hoàng Qui: Čih - Siu H’Mai: Pơblang