VOV4.Jarai-Bruă djru pơtô pơhrăm, pơđĭ kyar mơnuih mă bruă kơ dêh čar Lao hơmâo ngă kjăp tơlơi khăp pơpŭ gum pơgôp djuai ania, lir hơbit, giăng mah yôm phara biă mă Việt Nam-Lao. Hơdôm hơpluh thun laih rơgao tỏing čả Kon Tum jing anih rai dŏ hrăm kơ ƀing čơđai sang hră Lao. Hăng ƀing čơđai sang hră Lao, ƀing hủ har rai pơ Việt Nam hrăm hră, tŭ mă tơlơi thâo kiăng glăi pơgôp pran jua man pơdong, pơđĭ kyar dêh čar Lao, Kon Tum yơh, kual lŏn dŏ lu tơlơi tơnap tap amăng kual Dap Kơdư tơlơi anun sit yơh jing hĭ plơi pla tal dua kơ ƀing gơñu.

Hơdôm thun giăm anai, sang hră gưl prong Đại học Đà Nẵng, hơmâo čơƀeng ƀơi Kon Tum yơh anih ƀing čơđai sang hră Lao rai hrăm. Ră anai, bruă đuăi hyu, nao rai ƀơi 4 boh tơring čar gah kual dơnung dêh čar Lao hơmâo: Attapeu, Sekong, Chamapasak hăng Saravane nao pơ tơring čar Kon Tum gêh găl biă mă. Hrom hăng anun, sang hră čơƀeng sang hră gưl prong Đaị học Đà Nẵng ƀơi Kon Tum hlăk pơtô hrăm brơi lu mơnuih rơgơi kơhnâo, thâo hră djop bruă, kah hăng : Hrăm kơđi, tơlơi phiăn, prăk kăk, git gai sĭ mơdrô, jŭ yap prăk kăk….djơ̆ naŏ kiăng mơ̆ng lu bruă pơđĭ kyar pơtô hrăm mơnuih mă bruă kơ dêh čar gơyut.

Ƀing nai pơtô hăng čơđai sang hră Lao ngă yang akă hrĕ mrai amăng mông ngă yang thun phrâo Bunpimay

Ră anai, sang hră čơƀeng mơ̆ng sang hră gưl prong Đaị học Đà Nẵng ƀơi Kon Tum hơmâo 160 čô čơđai sang hră, amăng anun čơđai sang hră tŭ mă prăk hrăm hră tơring čar Kon Tum, Gia Lai djru mơ̆ng dua boh tơring čar 100% laih anun mơ̆ng sang hră djru mơkrah rơnoh prăk hrăm hră. Hơdôm čơđai sang hră ƀu hơmâo prăk djru hrăm hră, apah prăk mơ̆ng sang anŏ gơñu pô. Nai Võ Thị Thanh Thảo, Khua anom wai lăng čơđai sang hră, cơđai gưl prong, sang hră gưl prong Đà Nẵng ƀơi Kon Tum brơi thâo, khua mua sang hră đing nao biă mă kơ čơđai sang hră dêh čar Lao mơ̆ng hrơi blung a phrâo truh pơ Kon Tum mơtam:

“Kiăng djru kơ ƀing gơyut hơmâo anih dŏ hrăm hră hiam klă lĕ khua mua sang hră prăp lui kơ ƀing gơñu anih dŏ amăng sang hră mơtam hrom hăng ƀing čơđai sang hră gưl prong Việt Nam, kiăng gơñu hơmâo anih dŏ klă hloh. Rơngiao kơ anun, amăng mông hrăm pơ anih hơmâo dơ̆ng bruă mă ngui ngor gah rơngiao hăng ƀing čơđai sang hră djuai ania Việt Nam laih anun abih bang djop anom bruă, khul nai pơtô, pơphun pơtô hrăm lêng kơ djru ba kiăng ƀing gơyut anun hrăm hră klă hloh mơak mơai”.

Čơđai sang hră gưl prong dêh čar Lao hrăm anung ƀañ čưng ngă yang thun phrâo

djuai ania Việt Nam

Hăng ƀing čơđai sang hră dêh čar Lao hlăk dŏ hrăm ƀơi Kon Tum, amăng 2 thun klin kheng Covid 19 phrâo rơgao sit mơ̆n amăng thun blan ƀu thâo wor rơbit ôh. Klin kheng ngă kơ čơđai sang hră dêh čar Lao ƀu dưi glăi čuă sang anŏ kah hăng sa tơlơi gun pơgăn ngă kơ ƀing gơñu samơ̆ gir djru pơhlôm pơgang klin khut khăt kơ ƀing čơđai sang hră Lao. Ƀing nai pơtô, khua mua amăng sang hră yơh jing kah hăng amĭ ama adơi ayong phung wang juh alum ƀing gơ̆, pơtrut pran jua huăi hning rơngôt hyiăl amăl laih anun hrăm hră tŭ yua.

Čơđai đah kơmơi anăn Vongkhamlar Thipphada, sang ñu pơ tơring čar Saravane hlăk dŏ hrăm thun tal 4, gah tơlơi phiăn bơwih ƀong huă (luật kinh tế) ñu čăng glăi, ñu dŏ kơtuă biă mă dưi čơkă thun phrâo ƀong têt djuai ania gơñu ngă yang Bunpimay laih anun ngă yang thun phrâo Việt Nam, arăng akă mrai ƀơi tơngan laih anun adoh suang Lam Vong ƀơi Việt Nam. Yua ƀuh ƀing čơđai sang hră djuai ania Lao ƀu dưi glăi pơ dêh čar pô čơkă thun phrâo, anun yơh ƀing nai pơtô hăng khua mua sang hră pơphun brơi tơlơi ngui ngor mơak kơ ƀing gơñu kiăng huăi hning đơi kơ plơi pla. Čơđai đah kơmơi sang hră gưl prong Vongkhamlar Thipphada hơdor glăi:

“Nai pơtô, khua mua sang hră pơ anai pơphun brơi ngă yang thun phrâo gah djuai ania Lao kơ ƀing gơmơi ƀơi Việt Nam mơak biă mă hăng jĕ giăm mơ̆n. Hơmâo gơnam brơi kơ ƀing gơmơi dơ̆ng. Hning kơ sang anŏ biă mă samơ̆ hơmâo ƀing nai pơtô juh alum, pơphun ngui ngor mơak plai ƀiă yơh hning rơngôt glăi kơ sang anŏ. Ƀing gơmơi tơnap tap kơƀah hơgĕt hơmâo ƀing nai hăng gơyut gơyâo djru ba soh”.

Ƀing nai pơtô sang hră gưl prong Đại học Đà Nẵng ƀơi Kon Tum juăt bơ ră ruai hăng čơđai sang hră Lao

Hăng tơlơi djru abih pran  jua mơ̆ng ƀing nai pơtô ƀơi sang hră gưl prong Đà Nẵng pơdong ƀơi Kon Tum ta juăt lăi sang hră čơƀeng pơdong ƀơi Kon Tum hur har, hrăm hră klă. adơi Thongkhamsouk Koungthong, čơđai sang hră gưl prong thun tal 4, hrăm gah bruă Công nghệ thông tin, sang anŏ ñu pơ tơring čar Champasak, amĭ ama ñu ngă hmua đôč, sang anŏ ƀun tin tơnap tap. Mơ̆ng tơlơi gir run ñu hrăm hră rai pơ Việt Nam hrăm, kiăng kiăo tui anŏ ñu hor tơlơi ñu amuaih kơ bruă hrăm hră. Dưi hrăm, găn rơgao lu thâo thăi, anih dŏ mơak ƀơi Việt Nam, hơmâo nai pơtô, gơyut gơyâo djru ba, Thongkhamsouk Koungthong gir run hrăm hră kiăng truh anih. Thongkhamsouk Koungthong lăi pơthâo tơlơi ñu pơmin:

“Ƀing gơyut Việt Nam hăng gơmơi lĕ jĕ giăm biă mă, djru ba gơmơi hrăm hră. Anom bruă kâo hrăm lĕ ñu phara hăng bruă pơkŏn ăt tơnap mơ̆n samơ̆ khom gir đôč. Hăng kâo lĕ Việt Nam kah hăng plơi pla tal dua, hrăm hră klă hloh pơ Lao. Kâo ƀuh gah bruă hrăm tơlơi pơhing rơgơi ră anai hlăk pơđĭ kyar laih anun jơmâo lu kông ty kiăng kơ bruă anai. Kâo pơmin tơdơi anai hrăm giong lĕ rơkâo bruă pơ Lao adih. Kâo lăi pơthâo brơi ƀing adơi đeh phrâo hrăm giong pơ Lao, amra lăi pơthâo bruă mă hrăm hră ƀơi Việt Nam klă hloh”.

Ƀuh rơđah tơlơi djru ba pơtô hrăm, pơđĭ kyar mơnuih mă bruă kơ dêh čar gơyut Lao sa gru grua hiam gum pơgôp, lir hơbit gơyut gơyâo giăng mah tong ten phara biă mă Việt Nam hăng Lao. Hơdôm boh sang hră hrăm ngă nai, sang hră pơtô bruă mă tơring čar Kon Tum ră anai hơmâo dơ̆ng sang hră gưl prong Đại học Đà Nẵng pơdong ƀơi Kon Tum hơdôm hơpluh thun rơgao lĕ sa anih pơhưč ƀing čơđai sang hră mơ̆ng dêh čar pơdrong rơman rai hrăm. Hăng ƀing hlăk ai tơdăm dra dêh čar Lao rai pơ Việt Nam hrăm hră kiăng hrăm bruă ĕp tơlơi thâo glăi pơdong, pơđĭ kyar lŏn ia Lao, Kon Tum jing kual lŏn dŏ lu tơlơi tơnap tap hloh kual Dap Kơdư samơ̆ tơlơi anun ăt jing kah hăng plơi pla tal dua kơ ƀing gơñu laih mơ̆n.

Khoa Điềm pô čih-Nay Jek: Pơblang