VOV4.Jarai - Rơwang hrơi tơjuh rơgao, hrom hăng đơ đam dêh čar ta, hơdôm bôh tơring čar amăng kual Dăp Kơdư hmâo brơi čơđai sang hră pơwot glăi sang hră amăng tơlơi hơđong phrâo, pơhlôm pơgang pơgăn klin Covid-19. Khă tui anun, amĭ ama čơđai sang hră ăt akă ƀu abih mơn bơngot lom ba ană nao sang hră.

Kiăng amĭ ama čơđai sang hră hăng čơđai sang hră hơđong pran jua, hơdôm bôh sang hră hmâo pơpha kual pha ra kiăng čơkă ƀing čơđai sang hră tui rim anih, djru gum, pơtô ba čơđai bruă pơgang, pơgăn klin. Nai Phạm Thị Thanh Thủy, Khua Sang hră gưl sa Ngô Quyền, plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring čar Daklak brơi thâo:

“Kơnong hăng čơđai anih 1, sang hră hmâo dưm dăp nai wai lăng anih hrăm dŏng ƀơi bah amăng war sang hră pioh čơkă čơđai. Tơdơi kơ pơkă lăng pơ-iă drơi jăn kơ ƀing čơđai brơi čơđai dô̆ ataih nao rai sa met. Lăng hrom mơguah anai rơbêh kơ 90% mrô čơđai nao sang hră”.

Mông hrăm ƀơi anih Lá 1 – Sang hră wai lăng čơđai anet Hoa Hồng – Pleiku

Khă hmâo tơlơi prăp lui pran jua lom brơi čơđai pơwot glăi sang hră, samơ̆ amĭ ama čơđai bơngot mơn yua kơ čơđai anet, gưl sa akă dưi tlâ̆o vaccine, akă thâo kơđiăng djă pioh rơwang ataih nao rai anun tơnap pioh ƀing čơđai ngă tui klă tơlơi pơkă pơgang pơhlôm hlâo klin ngă. Amai Hoàng Thị Kim Loan, amĭ čơđai ba ană nao sang hră čơđai anet Tân Thành, plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring čar Daklak brơi thâo:

“Kâo ăt bơngot mơn tơlơi klin ngă anai dô̆ hmâo mơn lu F0, ƀing čơđai nao sang hră amĭ hăng sang anô̆ ăt ƀu mơ-ak mơn samơ̆ truh mông ƀing čơđai nao sang hră khom hrăm hră yơh, pioh thun dơi đĭ anih sa. Anun prăp lui dua bôh get ia kơ ană kâo, bơnal gôm adung mơbah, bơnal uă ƀô̆ ha jăn kiăng ñu pač ƀô̆, ƀudah ia đôm ƀơi tơngan lĕ uă hĭ ñu”

Čơđai sang hră ƀơi Daklak dưi pel ĕp pơ-iă drơi jăn hlâo kơ mut anih hrăm

Tơdơi kơ Sang hră wai lăng čơđai anet Hoa Hồng, plơi prong Pleiku, tơring čar Gialai pok glăi bah amăng mơtăm, amai Huỳnh Thị Thu Hà ba 2 čô ană pô nao sang hră. Rim mơguah, ñu brơi ƀing ană ñu su mơbah hăng ia hra, pơkă lăng pơ-iă drơi jăn, gôm adung mơbah hăng ia mơñum pha ra nao sang hră. Tui hăng amai Hà, mơng hrơi pơwot glăi sang hră, ƀing čơđai hmâo mơ-ak biă; amĭ ama čơđai ăt dưi tlaih mơn bruă wai lăng čơđai:

“Kâo ƀuh ƀơi sang hră wai lăng čơđai, tơlơi agaih rơnăk drơi jăn, ƀing nai ngă klă biă. Hlâo kơ čơđai nao sang hră, ƀing nai hmâo rơgai rơmet hơdjă. Rim hrơi, ƀing nai brơi čơđai mơñum ia, rao tơngan hăng ia pơdjai kơman. Kâo ƀuh djop mơnuih kah hăng dưi tlâ̆o vaccine pơgang klin laih. Amĭ ama čơđai tâ̆o hloh djru dong vitamin, canxi kiăng čơđai hmâo pran kŏng glăi klin ruă. 2 čô ană kâo mơng hrơi dưi nao sang hră, glăi pơ̆ sang lăng ƀuh mơ-ak biă”.

Yă Trần Thị Thủy – Khua Sang hră wai lăng čơđai anet Hoa Hồng plơi prong Pleiku, tơring čar Gialai brơi thâo, lom pơphun nao hrăm pơ̆ sang hră, sang hră hmâo ngă tui djop laih hơdôm bruă pơgang hlôm hlâo klin Covid-19 tui tơlơi pơtô ba mơng gơnong bruă ia jrao hăng gơnong bruă pơtô pơhrăm. Bruă čơkă čơđai hăng brơi čơđai glăi dưi pơpha glông jơlan mơng kual bah amăng war sang hră mơtăm. Amăng anih hrăm, čơđai gôm adung mơbah hăng djă pioh rơwang ataih nao rai amăng hơdôm bruă ngui ngor, găn rơgao:

“Prăp lui kơ tơlơi hơđong phrâo amăng bruă mă tô̆ tui lĕ, sang hră amra ngă klă bruă lăi pơthâo hăng amĭ ama čơđai sang hră. Biă ñu hăng čơđai 5 thun, kiăng prăp lui pran jua, bôh thâo hăng hơdră ngă kiăng hloh kơ ƀing čơđai anih sa kơjăp phik hloh lĕ, khom ngă rah bruă pơgang, pơgăn klin hăng bơwih brơi rah, pơtô brơi rah kơ čơđai, kiăng hmâo tơlơi gum hrom djơ̆ kơplah wah amĭ ama čơđai hăng sang hră”.

Đơđam tơring čar Gialai hmâo laih 253/257 bôh anih anom pơphun brơi čơđai anet nao sang hră. Rơgao giăm hmâo sa rơwang hrơi tơjuh, hmâo laih 87% mrô čơđai nao sang hră. Lăng hrom, ƀơi hơdôm bôh tơring glông, plơi prong, mrô čơđai anet pơwot glăi sang hră lu biă. Kơnong kơ plơi prong Pleiku, phrâo hmâo rơbêh kơ 1/4  amăng mrô rơbêh kơ 14 rơbâo čô čơđai nao glăi sang hră ƀơi 36 bôh anih anom pơtô pơhrăm. Hăng bruă pơtô pơhrăm pơhlôm hơđong, mrô čơđai pơwot glăi sang hră glăk dưi pơđĭ tui rim hrơi. Tui hăng yă Bùi Khoa Nghi – Kơ-iăng Khua Gơnong bruă pơtô pơhrăm tơring čar Gialai, bruă brơi čơđai tañ pơwot glăi anih hrăm lĕ tơlơi kiăng biă:

“Gơnong bruă pơtô pơhrăm hmâo pơtô brơi laih sa dua bôh yôm kiăng đing nao lom čơđai pơwot glăi sang hră, pơhlôm klă pơgang, pơgăn klin lom wai lăng, bơwih brơi čơđai anet; črâo ba hơdôm anih anom wai lăng čơđai hmâo hơdră bŏng glăi hăng hơdôm tơlơi amra hmâo klin ngă. Gơnong bruă pơtô pơhrăm pơsit pran jua ƀu lui raih, kiăng ba čơđai pơwot glăi sang hră, ngă gal brơi klă hloh kơ čơđai gum hrom hơdôm bruă pơtô pơhrăm”.

Kiăng pơphun pơtô pơhrăm ƀơi sang hră pơhlôm hăng ba glăi bôh tơhnal, hlâo kơ anun, Gơnong bruă pơtô pơhrăm tơring čar Daklak ăt hmâo pơphun mơn hơdôm grŭp pel ĕp ƀơi hơdôm bôh sang hră, rơkâo pơhlôm klă hơdôm tơlơi kiăng, jơlan gah klă hloh amăng pơgang, pơgăn klin. Thun hrăm 2021-2022, tơring čar Daklak hmâo rơbêh kơ 1.000 čô čơđai sang hră hăng rơbêh kơ 450.000 čô čơđai ƀơi hơdôm gưl hrăm. Hơdôm hrơi anai, abih bang mơnuih mă bruă pơtô pơhrăm, nai pơtô amăng gơnong bruă pơtô pơhrăm Daklak hmâo tlâ̆o laih ƀiă biă mă ñu dua ară vaccine pơgang Covid-19 hăng rơbêh kơ 20% dưi tlâ̆o ară tal 3./.

            VOV Tây Nguyên: Čih – Siu H’ Prăk: Pơblang