VOV4.Jarai-Dŏ 3 wơ̆t hrơi tơjuh đôč truh yơh tal pơplông abih anih 12 gưl dêh čar. Ră anai, anom bruă pơtô pơjuăt djop tơring čar amăng kual Dap Kơdư hlăk kơtưn bruă pơhrăm glăi tơlơi thâo kơ čơđai sang hră, prăp lui anih anom, sang hră, gơnam yua kơ tal pơplông kiăng hơmâo boh tŭ yua klă hloh. Hrom hăng anun, hơdôm tơring čar amra hơmâo jơlan hơdră djru prăk kơ čơđai sang hră ƀun rin, tơnap tap, čơđai sang hră mơnuih djuai ƀiă kiăng hơđong pran jua nao pơplông.

Ƀơi tơring čar Kon Tum, tal pơplông abih anih 12 gưl dêh čar thun anai hơmâo rơbêh 4.700 čô čơđai sang hră čih anăn pơplông. Ră anai, djop sang hră amăng tơring čar hlăk kơtưn kơ bruă pơtô pơhrăm glăi tơlơi thâo thăi kơ čơđai sang hră hlâo kơ nao pơplông kiăng hơđong pran jua. Kiăng pơtong lăng djơ̆ tơlơi thâo sit nik mơ̆ng čơđai sang hră, Gơnong bruă Pơtô hăng Pơjuăt tơring čar Kon Tum git gai djop sang hră pơphun brơi kơ abih bang čơđai sang hră anih 12 pơplông lăng hlâo.

Mơ̆ng boh tơhnal anun, pơblang lăng, pơtong glăi kiăng hmao pơtô pơhrua nao dơ̆ng, čih pơkra hơdră pơtô hrăm glăi rĭm mơta tơlơi hrăm djru čơđai pơplông thâo hluh tơlơi pơtô laih anun hơđong pran jua nao pơplông sit nik. Nai Nguyễn Tiến Định, Khua sang hră gưl klâo Trần Quốc Toản, tơring kual Đak Hà, tơring glông Đak Hà, brơi thâo:

“Sang hră hơmâo pơphun lu grup tơlơi hrăm khom pơhrăm glăi kơ ƀing čơđai. Kơtưn pel ĕp bruă čih anăn, ngă hră pơar dăp hơdră. Grup tơlơi hrăm khom git gai ƀing nai pơtô. Laih anun pơđing hmư̆ glăi tơlơi pơthâo mơ̆ng čơđai sang hră ĕp lăng gơñu ngă djơ̆ laih hă. Truh lơ 30/6 sang hră khom ngă giong brơi kơ ƀing čơđai sa wơ̆t dơ̆ng, prăp lui pran jua yak nao amăng tal pơplông kiăng hơmâo boh tŭ yua klă hloh”.

Gơnong bruă Pơtô hăng Pơjuăt tơring čar Kon Tum him lăng akŏ pơjing 12 bit anom pơphun pơplông hăng 203 anih mut pơplông, 41 anih pioh tơguan hăng pơhlôm lui hlâo. Tơring čar ăt hơmâo hơdră pơhlôm brơi tơlơi rơnuk rơnua kơ čơđai sang hră dŏ pơ kual ataih, lơ̆m rô nao rai mơ̆ng anih dŏ truh pơ anih pơplông hăng anih pơdơi pơdă, huă ƀong.

Amăng mông pơhrăm glăi tơlơi pơplông abih ani 12 sa tlam mơmŏt mơ̆ng čơđai sang hră gưl dua hăng gưl klâo Đông Du,

plơi prong Ƀuôn Ma Thuôt, Dak Lak

Ƀơi tơring čar Dak Lak, tal pơplông anai hơmâo 20 rơbâo 455 čô mơnuih čih anăn pơplông. Tơring čar hơmâo pơphun brơi 32 anom pơplông hăng 951 boh anih mut pơplông ƀơi 15 boh tơring glông, plơi prong hăng plơi prong gah tơring glông. Ră anai, anom bruă pơtô hăng pơjuăt tơring čar hlăk pơhrăm glăi tơlơi thâo kơ čơđai sang hră. Ƀơi sang hră gưl klâo Thực hành Cao Nguyên plơi prong Ƀuôn Ma Thuôt, giăm 300 čô čơđai sang hră anih 12 ăt dŏ hrăm hră đôč rĭm hrơi pioh pơhrăm glăi či pơplông. Adơi Lê Minh Nguyệt, čơđai sang hră pơ anai brơi thâo:

“Rơngiao kơ mông hrăm glăi pơhrua nao dơ̆ng, ƀing gơmơi dŏ hrăm dơ̆ng anih hrăm gah rơngiao kơ sang hră, glăi pơ sang hrăm mă hơjăn pô ta, hơduah ĕp pơđok lu hră pơar hơdrôm hră hrăm, ĕp amăng plăng web dơ̆ng”.

Ƀơi sang hră gưl dua hăng gưl klâo Đông Du, plơi prong Ƀuôn Ma Thuôt, bruă pơhrăm glăi anih 12 hlâo kơ nao pơplông, ăt kơtưn pơphun sa hrơi klâo wơ̆t mơtam; mơguah, tlam, mơmŏt. Hrom hăng anun, bruă pơpha tui hluai čơđai sang hră, tui khul grup hrăm gah Khoa học tự nhiên, Khoa học Xã hội, sang hră pơpha khul čơđai sang hră tui hluai tơlơi thâo mơ̆ng ƀing gơñu dơ̆ng, đah mơ̆ng hơmâo hơdră pơhrăm glăi tong ten. Nai neh Chu Thị Dạ Thảo, nai đah kơmơi pơtô tơlơi hrăm Ngữ Văn lăi:

“Amăng bruă pơtô hrăm kơ čơđai sang hră truh čom puang tơlơi hrăm kâo pô hăng hơdôm tơlơi čom puang khom pơpha lăng nao rai, brơi wơ̆t ƀing čơđai sang hră gơñu bơlăng hăng čom puang tơdruă, yua kơ ngă tui anun gơñu thâo hluh, hơdră hrăm tơdruă, amuñ thâo hluh tơlơi či lăi glăi lơ̆m tơlơi pơplông”.

Gơnong bruă Pơtô hăng Pơjuăt tơring čar Dak Lak hơmâo pơtrun hiăp kơ djop sang hră gưl klâo pơkra hơdră, ruah mă hơdră či hrăm, pơtô pơten glăi djơ̆ hăng boh yôm phun kơ rĭm tơlơi hrăm hăng tơlơi thâo thăi mơ̆ng ƀing čơđai sang hră. Hăng ƀing čơđai sang hră thâo man ƀrô, ta juăt lăi Trung bình, ƀudah hrăm pơtŏ ƀiă, ƀing nai pơtô pơhrăm brơi dơ̆ng tơlơi thâo phun, atur tơlơi hrăm. Ƀing čơđai thâo ƀiă hăng rơgơi lĕ, ƀing nai pơtô glăi phara mơ̆n, djru kơ gơñu hơmâo tơlơi thâo djop dưi pơblang hăng lăi tơlơi tơña lơ̆m pơplông. Nai Phạm Đăng Khoa, Khua Gơnong bruă Pơtô hăng Pơjuăt tơring čar Dak Lak lăi:

“Ƀing gơmơi hơmâo pơtô brơi djop sang hră gưl klâo pơkra hơdră čih tơlơi tơña pơplông pioh ĕp lăng hlâo yua Gơnong bruă Pơtô hăng Pơjuăt pơphun pơplông lăng hlâo, đah mơ̆ng thâo pơtong glăi boh tŭ yua tơlơi thâo hrăm hră mơ̆ng čơđai sang hră. Laih dơ̆ng kơnang kơ boh tơhnal anun, hơmâo hơdră pơphun pơhrăm glăi tong ten. Kiăng ƀing čơđai sang hră thâo hruaih tơlơi hrăm nao pơplông pơ anăp tŭ yua hloh”.

Ƀơi tơring čar Dak Nông, tal pơplông anai hơmâo rơbêh 6.870 čô mơnuih čih anăn pơplông, amăng anun hơmâo năng ai ñu 1.580 čô čơđai sang hră djuai ƀiă. Hrom hăng bruă pơhlôm djop anih anom, sang hră, gơnam yua hăng prăp lui tong ten tơlơi thâo kơ čơđai sang hră, tơring čar anai ăt ngă tui lu hơdră djru prăk kăk kơ čơđai sang hră ƀun rin, sang anŏ tơnap tap, čơđai sang hră djuai ƀiă hơđong pran jua nao pơplông. Ơi Phan Thanh Hải, Kơ-iăng Khua Gơnong bruă Pơtô hăng Pơjuăt tơring čar Dak Nông brơi thâo, thun anai, tơring čar anai ăt ngă tui jơlan hơdră djru prăk 300 rơbâo prăk kơ sa čô čơđai sang hră ƀun rin, sang anŏ tơnap tap, čơđai sang hră mơnuih djuai ƀiă, djru kơ gơñu kiăng hơđong pran jua nao pơplông:

“Hrom hăng pơhrăm glăi kơ čơđai sang hră lĕ gơmơi ăt lăi pơthâo hăng Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar kơ hơdră pơplông tui hluai tơlơi gêh găl mơ̆ng djop tơring glông, kah hăng bruă pơgang tơlơi rơnuk rơnua, hơđong jơlan nao rai ngă gêh găl kơ čơđai sang hră nao pơplông amuñ hloh….Boh nik čơđai sang hră mơnuih djuai ƀiă, čơđai sang hră tơnap tap, Gơnong bruă Pơtô hăng Pơjuăt hơmâo tơlơi gơgrong jŭ yap glăi, kah pơpha rơnoh prăk djơ̆ lăp, rơkâo Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar djru, ngă hiư̆m pă ƀu brơi čơđai sang hră nao pơplông lui hĭ pơplông yua tơnap tap ƀudah yua ƀu hơmâo prăk apah rô nao rai”.

Hăng bruă prăp rơmet klă tong ten gơnam yua mă bruă, pơphun pơhrăm glăi, bruă ngă hrom kơplah wah djop sang bruă kơnuk kơna, Tal pơplông abih anih 12 gưl dêh čar thun anai ƀơi hơdôm tơring čar kual Dap Kơdư amra hơmâo boh tơhnal klă hiam.

Nay Jek: Pơblang