VOV4.Jarai-Hrơi blan rơgao, tơlơi arăng kơsing mă lŏn, bơrơsua lŏn tơnah tơnap tap biă mă pơ lu tơring čar, plơi pla amăng kual Dap Kơdư. Lu đơ đam lŏn glai jao kơ sang bruă mơdrô wai lăng ƀudah jao kơ ană plơi pla wai lăng arăng kơsing mă. Kiăng ƀư̆ pơkra tơlơi anai, tơring čar Lâm Đồng hăng Dak Nông hlăk git gai djop sang bruă kơnuk kơna, pok pơhai lu hơdră pơsir tơlơi soh glăi kiăng pơđĭ tui boh tŭ yua amăng bruă wai lăng glai rưng. Laih anun khut khăt khom pơgô̆ brơi lui mơtam ƀudah ruh abih ring bruă man pơdong amăng kual lŏn kơsing mă ča čot amăng glai anun.

Mơ̆ng thun 2018 truh ră anai, anom bruă kơnuk kơna tơring čar Lâm Đồng ƀuh hăng čih anăn tal arăng ngă soh hơmâo rơbêh 1000 mơta tơlơi soh jah drôm, uă kyâo glai, abih đơ đam lŏn glai rơngiă hĭ truh 223 ha. Kơnong mơkrah thun 2022, hơmâo 80 wơ̆t tơlơi ngă soh, đơ đam lŏn glai răm rai truh 30% pơkă hăng thun 2021. Tui hăng ơi Nguyễn Văn Sơn, Khua Gơnong bruă Ngă hmua hăng pơđĭ kyar plơi pla tơring čar Lâm Đồng lĕ, lu lŏn glai rơngiă hĭ amăng đơ đam hơmâo jao kơ sang bruă sĭ mơdrô wai lăng samơ̆ ƀu hơmâo pok pơhai tuh pơ alin tui ôh, ƀudah tuh pơ alin mơ̆n samơ̆ kaih đơi, ƀu pơpha bruă kơ ƀing tơhan pơgang glai klô djơ̆ lăp.

Lâm Đồng khut khăt pơsir tơlơi soh pô glăm ba yua lui hĭ rơngiă đơ đam lŏn glai

Tơring čar khut khăt mă glăi 208 kơčăo bruă mơ̆ng sang bruă sĭ mơdrô wai lăng abih bang 30 rơbâo ha glai rưng. Laih dơ̆ng, kơsem min lăng, mă yua boh thâo ia rơgơi phrâo wai lăng glai rưng, pơđĭ tui boh tŭ yua amăng bruă wai lăng glai rưng mơ̆ng djop sang bruă sĭ mơdrô amăng tơring čar.

“Đơ đam lŏn glai hơmâo kơčăo bruă wai lăng truh hơdôm rơtuh ha, lăng hnun ta ƀu thâo ƀuh ôh, kŏn dưi jŭ yap lơi, anun khom hyu ĕp lăng jŭ yap, bruă jŭ yap lĕ khom apah prăk, bơ prăk anun hlơi tla hlơi duh? Hăng boh thâo ia rơgơi phrâo dưi hơmâo thun anai lu tơlơi ngă soh arăng lăng sŭ ƀuh, rơngiă hơdôm ha lŏn glai, anun brơi gơñu khom duh glăi yơh, ƀudah đŭ prăk bơtơhmal tơlơi soh gơñu.

Gơmơi hlăk mă bruă hăng khua mua hơmâo tơlơi dưi pioh pơkra hơdră kơsem min boh thâo ia rơgơi krăo lăng glai klô mơ̆ng hơdôm sang bruă sĭ mơdrô rơkâo wai lăng. Dŏ glăi glai amăng djop khul wai lăng jao pô glai ƀuh rơđah bruă glăm mơ̆ng gơñu hiư̆m pă”.

Lâm Đồng ră anai, hơmâo rơbêh 533 rơbâo ha. Rơngiao kơ đơ đam lŏn glai hơmâo jao kơ anom bruă sĭ mơdrô apah, pioh pok pơhai bruă mă tuh pơ alin wai lăng glai rưng Lâm Đồng, dŏ jao brơi 27 boh sang bruă pô glai kơnuk kơna wai lăng. Lui hơmâo hĭ tơlơi ngă soh phă glai pơrai rưng lĕ 374 čô mơnuih ngă bruă sem lăng brơi jăm ƀuah ngă kơđi tơlơi soh. Ơi Ngô Văn Ninh, Khua anom bruă, khua pơtruh hiăp kơ Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar Lâm Đồng brơi thâo, tơring čar hlăk pơtum nao kơ bruă ngă kơtang hloh, pioh wai pơgang glai rưng. Ơi Ngô Văn Ninh lăi:

“Tơlơi pơhing ngă soh Tơlơi phiăn Glai rưng tơnap biă mă. Mah tơring čar hơmâo ngă lu hră pơtrun git gai samơ̆ bruă pơgăn, pơhrŏ kơtang tơlơi soh glăi aka ngă djơ̆ anŏ kiăng ôh. Pơ anăp anai, tơring čar ăt amra ngă kjăp tui bruă wai pơgang glai rưng. Tal anai, pơsir khut khăt mơtam djop anom bruă, mơnuih ngă khua lui hơmâo hĭ tơlơi soh glăi amăng tơring čar khom pơsir khut khăt hloh mơ̆n. Samơ̆ hrom hăng anun, pơtrut brơi pla 50 klăk phun kyâo glai, kơnong thun anai pla 6 klăk 600 rơbâo phun anah kyâo. Lăng abih bang bruă wai lăng, pơgang glai ƀơi tơring čar khom ngă khut khăt kơtang hloh".

Lu tơhan anom bruă kơnuk kơna nao ruh hĭ buč lui hĭ kyâo pơtâo pla ča čot

Ƀơi tơring čar Dak Nông, lu khul tơhan mơ̆ng djop sang bruă kơnuk kơna khut khăt brơi nao ruh hĭ ring bruă man pơdong ƀu găl, yua gô̆ mă lŏn glai ča čot truh 35 ha treng jơlan prang 28 găn nao pơ să Quảng Sơn, Dak Glong.

Kual anih mă glăi lŏn gô̆ anun, gah kông ty sa ding kơna wai lăng kyâo glai Quảng Sơn wai lăng. Anai lĕ, anih rung răng biă mă kơ tơlơi phă glai pơrai rưng, gô̆ mă, kơsing lŏn glai hmư̆ hing ƀơi Dak Nông ră anai. Djop sang bruă pơtong rơđah, hơmâo 133 mơta ring bruă, pla kyâo ƀu găl amăng lŏn glai đơ đam rơbêh 35 ha. Ƀơi kual anai, lơ̆m akŏ blan 3/2022, tơring glông Dak Glong hơmâo pơgô̆ ruh 13 ring bruă, mă glăi 3 ha 4 ar lŏn glai arăng kơsing mă ča čot.

Yap mơ̆ng lơ 7/6 truh abih blan 6 thun 2022, tơring čar anai, či pơphun brơi ruh hĭ hơdôm ring bruă dŏ glăi 35 ha lŏn pioh pla glăi kyâo pơtâo. Ơi Lê Đình Tuấn, Kơ-iăng Khua să Quảng Sơn brơi thâo, bruă ruh hĭ ring bruă ngă soh, khom ngă djơ̆ tơlơi phiăn. Gong gai kơnuk kơna ngă giong hră pơar, lăi pơthâo hơdôm tơlơi ngă soh; pơphun jơnum bưp nao rai hăng pơtô lăi, jak iâu mơnuih ƀôn sang khom jao glăi hăng ruh hĭ ring bruă man pơdong ƀu găl.

Amăng blan 6/2022, abih bang ring bruă hăng phun kyâo pla ča čot đơ đam 35 ha brơi buč lui abih pla glăi kyâo glai hơđăp

"Đơ đam lŏn 35 ha ngă tui brơi ruh ring bruă ngă soh tal anai ăt tơnap tap mơ̆n. Samơ̆ anai lĕ bruă ngă kiăng pơtô lăi amăng tơring čar, khom pơsir khut khăt lŏn glai hăng đang kyâo arăng gô̆ mă, rơngiao kơ 35 ha anai, ƀing gơmơi ăt amra ruh abih hơdôm ring bruă pơdong ča čot amăng lŏn glai kơnuk kơna, ngă tui djơ̆ hră pơtrun mrô 2159 mơ̆ng Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring čar brơi rŭ glăi anŏ dŏ gun pơdjơ̆ nao pơgang glai rưng kyâo pơtâo”..

Hơdôm lŏn glai tơdơi kơ mă glăi jao kơ kông ty ngă hrom sa ding kơna kyâo glai Quảng Sơn wai lăng, pla glăi kyâo. Tui hăng ơi Đinh Văn Nam, Khua kông ty, anom bruă anai pla glăi kyâo amăng bơyan hơjan anai mơtam.

“Yua kơ lŏn amăng kual anai yôm anun yơh bruă pla glăi kyâo tơnap tap biă mă samơ̆ kông ty amra gir run pơtum lu mơnuih mă bruă kiăng ngă tui bruă pơgang glai rưng. Bruă ai gô̆ glăi kơsing mă lŏn ăt amra hơmâo samơ̆ yôm hloh lĕ bruă ngă hrom djru mơ̆ng lu anom bruă kơnuk kơna, biă mă ñu să Quảng Sơn ngă tui lu hơdră pơgăn mơtam mơ̆ng blung a pioh rŭ pla glăi đơ đam lŏn glai pơ anai”.

Nay Jek: Pơblang