Tal 1: Sĭ sa crăn lŏn, rơngiă abih lŏn dô̆
VOV4.Jarai - Tơdơi kơ hơdôm hrơi blơi sĭ brơ-ik, truh ră anai nua lŏn ƀơi tơring čar Daklak hmâo tơdu trun laih, samơ̆ pioh glăi lu tơlơi ƀu klă. Ƀơi sa dua anih anom nua lŏn đĭ, lu sang anô̆ djuai ania ƀiă thâo pô rơngiă lŏn dô̆ tơdơi kơ sĭ lui sa črăn lŏn hăng jao kơ mơnuih blơi rŏng nao ngă mă hră pơ-ar, pơplih anăn. Lu sang anô̆ ƀu rơđah hră pơ-ar pơsit mă yua lŏn ră anai glăk pơ̆ hơpă, lŏn anun dô̆ djă anăn pô mơn tơdơi kơ sĭ blơi sa črăn lŏn anun. Hmâo hơdôm gru nam brơi ƀuh hmâo tơlơi mă tŭ anô̆ ƀu phe pho mơng mơnuih ƀôn sang ăt kah hăng hơdôm anô̆ ƀu rơđah lom sĭ blơi lŏn, biă ñu ƀơi kual mơnuih ƀôn sang djuai ania ƀiă, kual asuĕk, kual ataih pioh plư pleč.
Sang anô̆ wa H’ Bluên Niê, ƀơi ƀôn Sŭt Hluô̆t, să Čư̆ Suê, tơring glông Čư̆ Mgar hmâo 3 ara lŏn, dưi pha brơi 400m2 lŏn dô̆ hăng hmâo pơdŏng sang dăp tal 4 ƀơi kual lŏn anai. Rơgao hăng anai rơbêh kơ 1 thun, nua lŏn ƀơi anai đĭ lu, sang anô̆ wa H’ Bluên pơkôl sĭ sa ara lŏn (amăng anun 240m2 lŏn dô̆) hăng nua 590 klăk prăk kơ sa čô mơnuih ƀơi plơi prong Ƀuôn Ama Thuô̆t. Yua kơ kơƀah tơlơi thâo hluh kơ hơdôm tơlơi pơkă amăng tơlơi phiăn anun ñu hmâo jao hră pơ-ar kơ mơnuih blơi nao ngă hră pơ-ar hăng pơplih anăn. Khă hnun hai, tơdơi kơ kah lŏn giong, pô blơi lŏn tla glăi hră mă yua lĕ sang anô̆ ñu thâo ƀu hmâo sa met lŏn dô̆ hơpă dong tah. Lăng ƀuh ƀu mơ-ak pran jua, wa H’ Bluên ƀu hmâo mă glăi ôh hră mă yua hăng rơkâo pô blơi khom brơi glăi črăn lŏn dô̆ 160m2 mơng ñu kah hăng hmâo pơkôl hlâo:
“Phrâo tôm adih anai gơñu brơi glăi hră mă yua lŏn kơ kâo lăng, kâo ƀu ƀuh lŏn dô̆ kah hăng hơđăp dong tah, kâo lăi ƀu mă ôh. Gơñu lăi ƀu hmâo lŏn dô̆ lĕ ih mă prăk mơn, kâo lăi ƀu mă prăk ôh, mă lŏn dô̆ kah hăng amăng hră mă yua lŏn hơđăp đô̆č”.
Sang anô̆ wa H’ Bluên Niê sĭ sa črăn lŏn samơ̆ rơngiă abih lŏn dô̆
Ăt kah hăng anun mơn, sang anô̆ wa H’ Luyên Niê, ƀơi Ƀuôn Sŭt Hluô̆t, să Čư̆ Suê, hmâo sĭ 900m2 lŏn (amăng anun hmâo 300m2 lŏn dô̆) kơ sa čô mơnuih ƀơi plơi prong Ƀuôn Ama Thuô̆t hăng jao hră pơ-ar kơ pô anai nao ngă hră pơ-ar. Khă hnun hai giăm hmâo 2 thun rơgao, pô blơi lŏn ăt akă brơi glăi mơn hră mă yua lŏn, sang anô̆ wa H' Luyên bơngot biă, ƀu thâo pô blơi lŏn ngă hơget hăng hră mă yua lŏn mơng pô:
“Abih bang 400m2 lŏn dô̆, gơñu blơi 300m2 lŏn dô̆, kâo dô̆ 100m2 lŏn dô̆. Nao kĭ ƀơi sang bruă blơi sĭ lŏn pơ̆ anun mơ̆ 2 thun laih akă ƀuh ôh hră pơ-ar, ră anai glăk dô̆ bơngot, glăk ruă akô̆ hlâu. Gơñu ngă hră pơ-ar, hră pơkôl gơñu pơhrui abih laih, bơ̆ hră pơ-ar gơñu lăi mă yua tơdăng kiăng ngă hră pơ-ar, truh kơ ră anai akă ƀuh hơget ôh”.
Yă H’ Đan Niê, Khua ƀuôn Sŭt Hluô̆t brơi thâo, rơgao kơ thâo tơlơi amăng ƀuôn hmâo lu mơnuih sĭ sa črăn lŏn samơ̆ rơngiă abih lŏn dô̆. Ƀuôn glăk pơsur hơdôm bôh sang anô̆ lăi pơthâo kiăng ruah mă lăi pơthâo glăi hăng hơdôm gưl gong gai. Tui hăng yă H' Đan, phun ñu hơdôm bôh sang anô̆ mơnuih ƀôn sang leng kơ ƀu thâo hluh ôh kơ tơlơi phiăn ăt kah hăng hơdôm mơta hră pơ-ar kiăng ngă, neh wa kơnong kơ thâo kĭ anăn hăng tŭt nao kru tơngan mơ̆ ƀu thâo bôh yôm hră pơ-ar blơi sĭ hiưm hơpă ôh anun amuñ arăng plư mă biă:
“Tơlơi anai sit nik tơnap tap kơ neh wa biă, ƀu dô̆ lŏn dong tah. Sang lĕ hmâo pơdŏng hlâo adih, lom sĭ lŏn lĕ hmâo lŏn dô̆, bơ̆ ră anai lăng kah hăng sang pơdŏng ƀơi lŏn ngă đang hmua laih. Hmâo sa dua lĕ giăm 2 thun mơ̆ akă ƀuh tla glăi hră mă yua lŏn ôh. Lăi hrom ăt yua kơ tơlơi ƀu thâo phe pho mơng neh wa, ƀu thâo kơ tơlơi phiăn lŏn drŏn, hră pơ-ar pơkôl arăng čih tui anai tui adih sa dua lĕ ƀu thâo pơđok, hmư̆ tui bơnah blơi lŏn lĕ kĭ yơh”.
Hră pơkôl pơkom lui hlâo, neh wa pơkôl kơnong kơ sa črăn lŏn dô̆ đô̆č
Ơi Nguyễn Công Văn, Kơ-iăng Khua Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông Čư̆ Mgar brơi thâo, tơring glông glăk rơkâo hơdôm bôh să, tơring kual ruah mă, lăi pơthâo glăi, hrom hăng anun črâo ba hơdôm ƀirô juăt bruă amăng bruă pel ĕp, pơsit, ngă rơđah lăng hmâo gru nam plư pleč hă ƀu hmâo plư pleč. Bơnah gah hơdôm bôh ƀirô apăn bruă, tơdah hmâo tơlơi ngă soh, ƀu klă, djru brơi kơ ƀing kah lŏn dô̆ mơng neh wa, tơring glông amra pơsir ƀudah lăi pơthâo glăi ƀirô gưl dlông pơsir tơpă tui tơlơi pơkă amăng tơlơi phiăn:
“Ƀing gơmơi amra črâo ba ƀirô wai lăng tơlơi rơnuk rơnua ăt kah hăng Jơnum min mơnuih ƀôn sang hơdôm bôh să, tơring kual thâo bôh nik hmâo ƀơi hơdôm anih anom, pơsit rơđah rim čô mơnuih, rim kơđi tơlơi, hluai tui anun lăi pơthâo glăi kơ Jơnum min mơnuih ƀôn sang tơring glông pel ĕp, črâo ba ngă tui djơ̆ tơlơi pơkă. Hơdôm mơnuih mă tŭ tơlơi ƀu thâo pho, wot đăo gơnang kiăng plư̆ pleč, tơdah djop tơhnal pơsit jing tơlơi soh thơ sit ñu ƀirô pel ĕp kơđi tơlơi amra khom tek rơwek nao yơh, ƀu dưi pioh tơlơi anai sui ôh”.
Tơdơi kơ nua lŏn đĭ, lu sang anô̆ ƀơi să Čư̆ Suê lăi ha jăn, ƀơi tơring čar Daklak lăi hrom glăk dŏ ƀu hơđong dŏng ƀu asuk yua kơ ƀu rơđah pô blơi lŏn hmâo ngă hơget pioh mă abih lŏn dô̆ mơng pô. Lom anun, lu sang anô̆ lĕ ƀu rơđah ôh hră mă yua lŏn jao kơ pô blơi lŏn ră anai glăk pơ̆ hơpă, lŏn dô̆ dŏng anăn pô mơn ƀudah jing anăn pô pơkon laih, ƀu thâo ôh ba hyu djă la mă prăk mơn. Neh wa arăng plư, đa lĕ pleč mă mơ̆ ƀu thâo hne adih ôh, hăng ăt akă thâo ngă hiưm hơpă ôh kiăng mă glăi bôh tŭ yua kơ pô./.
Công Bắc: Čih – Siu H’ Prăk: Pơblang
Viết bình luận