Dŏng giăm hăng war be hmâo mrô rơbêh kơ 20 drơi, ơi Quách Thiện, plơi Dak Rmo, să Dak Ndrung, tơring glông Dak Song, tơring čar Daknông mơ-ak brơi thâo, rông be hmâo djru laih sang anô̆ ñu hmâo dong prăk pơhrui glăi lăp yap ba. Sang anô̆ ñu nao dô̆ ƀơi plơi hơdip mơda mơng thun 2006 samơ̆ lu ană hăng kơƀah lŏn ngă đang hmua anun ăt dô̆ gah sang anô̆ ƀun rin mơn. Akô̆ thun 2020, lăng ƀuh tơlơi hơdip sang anô̆ tơnap tap, ƀing mơnuih ping gah amăng plơi hăng să hmâo djru laih kơ sang anô̆ ñu 4 drơi be pioh rông, hrom hăng anun gir run djru ñu pơkra war, pơtô brơi hơdră rông, pơgang tơlơi ruă kơ be kiăng hmâo dong prăk pơhrui glăi. Pŭ be tuh rai tañ biă, amăng thun blung a mơtăm ba glăi laih kơ ñu prăk pơhrui glăi rơbêh kơ 10 klăk prăk hăng thun anai lĕ giăm truh kơ 500 klăk prăk. Hrom hăng anun, ƀing mơnuih ping gah să, tơring čar ăt djru mơn kiăng ơi Thiện mut mă bruă amăng sa bôh Sang bruă đang hmua amăng plơi. Gơnang kơ anun, tơlơi hơdip mơda sang anô̆ ñu ƀơƀrư̆ hơđong tui, giăm tơtlaih mơng ƀun rin:

 “Be lĕ brơi ƀong hla, ƀong hlŏk hăng rok đôč. Pŭ bĕ ñu brô̆ prong klă, hơdôm drơi prong lĕ ăt tuh laih pioh ngă djuai. Bơni kơ hơdôm gưl gong gai hmâo gum djru, djru brơi sang anô̆ plai ƀiă tơnap tap hloh”.

Djru gum sang anô̆ ơi Quách Thiện lĕ grŭp 5 čô mơnuih ping gah amăng anun hmâo wot ƀơi grŭp ping gah plơi, ping gah să hăng ping gah tơring glông. Ơi Lương Quốc Lam, Khua git gai ping gah plơi Dak Rmo, brơi thâo, hrom hăng sang anô̆ ơi Quách Thiện, hmâo dong 4 bôh sang anô̆ ƀun rin amăng plơi dưi djru gum mơng hơdră “5 čô ping gah djru sa bôh sang anô̆ tơtlaih mơng ƀun rin” hăng 3 amăng mrô anun hmâo tơtlaih mơng ƀun rin laih. Drơi pô ơi Lam ăt gum hrom mơn djru sang anô̆ ơi Quách Thiện ƀuh lĕ, hăng bruă kơsem min tŏng ten tơlơi hơdip mơda, tơlơi hmâo ăt kah hăng tơlơi kiăng yua, čang rơmang mơng sang anô̆ ƀun rin, hơdôm jơlan pơsir djru gum lĕ sit nik biă, ba glăi bôh tơhnal:

 “Sang anô̆ ƀun rin lĕ biă ñu kơƀah bruă mă, ngăn rơnoh pioh bơwih ƀong huă hăng gơnam mă yua bơwih ƀong. Amăng hơdôm thun rơgao, Grŭp Ping gah hăng hơdôm gơnong bruă ăt ngă klă mơn hơdră pơtrun “5 čô ping gah djru sa bôh sang anô̆ tơtlaih ƀun rin”, ƀuh ba glăi bôh tơhnal klă biă. Dưi gum djru, pơjing bruă mă anun gơñu tơtlaih mơng ƀun rin kơjăp”.

Yă Vương Thị Hiền, Kơ-iăng Khua Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam dêh čar Việt Nam să Dak Ndrung, tơring glông Dak Song, tơring čar Daknông brơi thâo, tơdơi rơbêh kơ 2 thun pok pơhai, hơdră “5 čô ping gah djru sa bôh sang anô̆ tơtlaih ƀun rin” ba glăi bôh tơhnal biă ƀơi să anai. Ră anai đơ đam să glăk hmâo 52 bôh sang anô̆ ƀun rin dưi hmâo hơdôm ping gah gum djru. Hăng tơlơi gum hrom mơng hơdôm mơnuih ping gah ƀơi lu gưl, mơng plơi pla truh să, tơring glông, hrom hăng tơlơi gum hrom mơng hơdôm bôh anom bơwih ƀong, mơnuih thâo khăp păp anun ngăn rơnoh pioh kơ rim sang anô̆ ƀun rin phun ñu. Mơnuih ping gah ƀu djơ̆ kơnong kơ djru phun pla, hlô rông, hơdră rông pla ôh mơ̆, dô̆ lăng tui, djru hơduah ĕp anih sĭ gơnam lom sang anô̆ ƀun rin ngă rai gơnam tam. Hơdôm bôh sang anô̆ ƀun rin dưi djă tơngan, pơtô bruă, hmâo laih pran pơtrut gah gơnam tam, hmâo rah pran pơtrut gah pran jua anun hmâo tơlơi gal pioh hrưn đĭ. Să ăt pơsit mơn bruă djru gum kiăng biă mă, djru sang anô̆ ƀun rin tơtlaih mơng ƀun rin kơjăp anun ƀu kiăo tui mrô, đing nao anô̆ kơjăp ñu:

 “Bôh nik tơlơi hơdip mơda mơng mơnuih ƀôn sang dô̆ hmâo lu tơlơi tơnap, gơñu dô̆ kơƀah lu mơta biă anun tơlơi găn rơgao lĕ ƀu kiăo tui mrô mơ̆ đing nao anô̆ kơjăp ñu. Yua kơ sa bôh sang anô̆ ƀun rin lĕ ta khom djru lu mơta, ƀu djơ̆ kơnong kơ djru ngăn rơnoh đô̆č ôh pioh tơtlaih mơng ƀun rin. Kiăng bĕ tơlơi ƀun rin glăi lĕ plơi pơsit djru laih lĕ khom truh kih, djru lu mơta pioh gơñu sit nik tơtlaih mơng ƀun rin”.

Hăng tơlơi gum tơngan hrom mơng hơdôm gưl, hơdôm gơnong bruă, biă ñu lĕ tơlơi gum hrom mơng mơnuih ping gah hluai tui hơdră “5 čô ping gah djru sa bôh sang anô̆ tơtlaih ƀun rin”, lu sang anô̆ ƀun rin ƀơi să Dak Ndrung lăi ha jăn, tơring glông Dak Song lăi hrom hmâo hrưn đĭ, tơlơi hơdip mơda ƀơƀrư̆ hơđong. Tơlơi anai ăt brơi ƀuh mơn, tơring glông Dak Song hmâo pơsit djơ̆ laih hơdră pơkă hăng nao djơ̆ jơlan lom hrăm hăng ngă tui tơlơi pơmin, pran jua, kơnuih Hồ Chí Minh amăng bruă hrŏ trun rin rơpa./.