VOV4.Jarai - Pri Hră pơhing phrâo lŏn ia thun 2021, Khul čom puang hmâo ruah laih 152 mơta tơlơi čih mut pơplông hăng amra ƀơk 10 pri A, 22 pri B, 48 pri C, 35 pri Pơtrut pơsur kơ hơdôm mơnuih hmâo tơlơi čih thâo hloh. Tui hăng tơlơi pơsit mơng pô pơ ala kơ Khul čom puang Pri čih tơlơi pơhing lŏn ia ta thun 2021, bơyan pơplông mă pri tal anai hmâo lu tơlơi čih hmâo tơhnal thâo, lăi glăi dơlăm, pơdah pran pơsit, pơčeh phrâo, hơduah ĕp, hmâo pran ngă pơhư̆č, pơdah tơlơi juăt bruă, ngă pơhư̆č, hmâo jua suă mơng jơlan gah čih tơlơi pơhing phrâo rơnuk anai. Sa dua mơta tơlơi čih ƀuh rơđah tơlơi tuh pơplai lu mơta, biă ñu hơdôm tơlơi bơdjơ̆ nao klin Covid-19. Hmâo laih lu tơlơi čih sit nik, ƀuh ol pran jua ngă pơ pư̆ pran jua ană mơnuih, pơdah tơlơi tuh rơyuh pran jua mơng mơnuih hyu mă hăng čih tơlơi pơhing, hmâo tơhnal lar hyu prong amăng mơnuih mơnam.

Tui tơlơi pơsit hrom, tơlơi čih gum hrom pri hmâo djơ̆ tui tơlơi ba tơbiă ruah mă mơng Khul čom puang, lăi nao abih bang hăng dơlăm tơlơi hơdip bruă kơđi čar, bơwih ƀong, bôh thâo, mơnuih mơnam, rơnuk rơnua, pơgang lŏn ia, pơtom hiăp mơng lŏn ia amăng thun 2021. Hơdôm tơlơi čih ƀuh rơđah hmâo tơlơi tuh pơplai klă bơdjơ̆ nao klin Covid-19 hmâo mrô lu amăng hơdôm mơta tơlơi čih. Lu tơlơi čih hmâo mă pri prong pơdah tơlơi tuh rơyuh pran jua mơng mơnuih hyu mă čih tơlơi pơhing hăng bôh than ba glăi hơdôm nua yôm sit nik hăng ngă lu tơlơi đĭ klă, ngă pơpư̆ pran jua lu mơnuih.

Pri tal anai, Gong phun jua pơhiăp dêh čar Việt Nam čih pioh gru pơđom hăng lu tơlơi čih thâo rơgơi. Amăng anun hmâo 2 pri A, 2 pri B hăng 1 pri C. Dua pri A gah tơlơi čih “Hơdôm hrơi ƀu wor bit” mơng grŭp čih tơlơi pơhing Nguyễn Vũ Duy, Bùi Thị Thu Trang, Nguyễn Thị Minh Hạnh (Grŭp pôr pơhing – VOV1) hăng hơdôm tơlơi čih “Plăng jơlan sit nik glăk rông hlơi?” mơng grŭp čih tơlơi pơhing Trang Công Tiến, Phạm Trung Tuyến, Nguyễn Hữu Thịnh, Chu Trung Đức, Nguyễn Hải Bằng (VOV jơlan nao rai). Dua tơlơi čih hmâo mă pri B lĕ “Tơlơi bơkơdŏng mơng hơdôm tơlơi akă tôm hmâo” mơng grŭp čih tơlơi pơhing Đinh Thị Thu Trang, Kiều Thanh Phượng, Nguyễn Thị Ánh Tuyết, Lê Phương Thảo, Phạm Thị Thu Trang (Grŭp čih tơlơi bôh thâo mơnuih mơnam VOV2) hăng “Hla ƀai dŏp amăng kơnăm tuh pơplai prăk kak mơng bơyan klin ngă” mơng grŭp čih tơlơi pơhing Nguyễn Sỹ Đoan, Nguyễn Phú Huân, Nguyễn Văn Tùng, Nguyễn Duy Bùi (Gong phun pơdah rŭp KTS VTC).

Amăng anun tơlơi čih hmâo mă pri A “Hơdôm hrơi ƀu wor bit” mơng grŭp čih tơlơi pơhing Nguyễn Vũ Duy, Bùi Thị Thu Trang, Nguyễn Thị Minh Hạnh – Khul pơlir grŭp mơnuih čih tơlơi pơhing Gong phun jua pơhiăp dêh čar Việt Nam hmâo tek rơwek nao laih hơdôm tơlơi kơtang tit mơng bruă pơgang pơgăn klin Covid-19 samơ̆ dưi pơdah ƀơi rơnoh ha jăn, pơčeh phrâo. Anun lĕ tơlơi čih pơdah pran kơtang mơng bruă pơtui jua pơhiăp, mă yua jua pơhiăp ƀơi anih hmâo tơlơi, biă ñu lĕ tơlơi gir run găn rơgao tơnao mơng mơnuih čih tơlơi pơhing, ƀu huĭ kơ tơnap nao pơ̆ kual krah klin ngă kah hăng Bạch Mai, ƀôn prong Hồ Chí Minh... Khua pơ ala kơ grŭp čih tơlơi pơhing, mơnuih hyu mă tơlơi pơhing Bùi Thị Thu Trang (VOV1) brơi thâo: Kiăng hmâo tơlơi pơhing klă, sit nik, ngă mơnuih hmư̆ amăng hơdôm hrơi klin ngă kơtang, ngă pơtrut đĭ klă, abih bang mơnuih, tơlơi hmâo mơng giăm truh 2 thun đơ đam dêh čar ta run pran bŏng glăi hăng klin ruă Covid-19 (2020-2021), ekip hmâo čih laih tơlơi čih thâo hloh hmâo anăn păn hmư̆ hing pô hyu mă tơlơi pơhing phrâo Gong phun pơtui jua pơhiăp dêh čar, hăng bôh pia, jua pơhiăp, jơlan pôr pơhing djơ̆, ngă pơhư̆č pran jua hăng hmâo jơlan gah phrâo, hrom hăng hơdôm tơlơi pơhing hmâo tơhnal ngă tơglưh pran jua, pơtă pơtăn rơnuk tơdơi – lom dưi hmư̆ glăi tơlơi čih anai.

“Lăp lăi, tơdah amăng tơlơi hơđong, bruă mă lĕ ƀơi anăp hă, hăng tơlơi čih anai, ekip 3 čô mơnuih – sa čô F0, ƀơi anih phun klin ngă ƀôn prong Hồ Chí Minh, sa lĕ pô čih tơlơi pơhing phrâo Nguyễn Thị Minh Hạnh, dua čô dô̆ glăi lĕ Nguyễn Vũ Duy – Khua Grŭp pôr pơhing, VOV1 hăng kâo lĕ Bùi Thị Thu Trang hmâo truh kơ 4 wot dô̆ čơlah tui tơlơi pơkă, anun djop bruă  bơkơtuai hăng grŭp leng kơ mă yua đut hlah gah măi  mok. Tơnap tap – tơlơi lông ăt lĕ tơlơi lăp djă pioh hăng lăp hơdor pioh mơng ekip “Hơdôm hrơi ƀu wor bit.”

Thun 2021, klin Covid -19 gluh glăi ngă tơnap hăng bruă mă jai tơnap, samơ̆ ăt ba glăi mơn hơdôm jơlan gah kơ mơnuih čih tơlơi pơhing amăng bruă tuh rơyuh pran jua kơ hơdôm bruă tơnap mơng tơlơi hơdip mơnuih mơnam, hơkrŭ pơsir tơlơi tơnap, tơlơi huĭ rơhyư̆t  kiăng ƀuh ƀô̆ ƀơi anih klin ngă kơtang, gum hrom hăng ƀing ơi nai ia jrao, hơdôm khul ling tơhan pơgang pơgăn klin. Tui hăng ơi Phạm Mạnh Hùng, Kơ-iăng Khua, Khua Khul pơlir hơbit Grŭp mơnuih čih tơlơi pơhing Gong phun jua pơhiăp dêh čar Việt Nam hơdôm tơlơi čih mơng mơnuih hyu mă tơlơi pơhing Gong phun jua pơhiăp dêh čar Việt Nam hmâo mă pri pôr pơhing lŏn ia thun 2021 đing nao hơdôm tơlơi hang tơngia hloh. Anun lĕ bruă pơgang, pơgăn klin Covid-19, pok pơhai Tơlơi pơtrun pơsit Jơnum prong Ping gah kiăng pơgang tơlơi pơmin mơng Ping gah... Mơng hơdôm tơlơi tơnap yua kơ klin ruă ba truh ngă laih mơnuih mă čih tơlơi pơhing mơng Gong phun jua pơhiăp dưi pơdah bruă mă pơplih tañ amăng hơdôm tơlơi truh, mă yua bôh thâo pôr pơhing rơnuk anai hăng lu mơta măi mok, pơjing rai lu tơlơi pôr pơhing klă, lăi pơthâo bôh nik ăt kah hăng hơdôm tơlơi ruă pran jua, rơngiă ngom mơng mơnuih ƀôn sang.

 “Bruă hmâo lu tơlơi čih hăng djop mơta dưi ruah mut pơplông pơdah tơlơi abih bang, lu mơta mơng khul mơnuih mă tơlơi pơhing pôr pơhing mơng VOV ƀơi abih bang hơdôm mơta hră pơhing. Anai ăt lĕ tơlơi pơsit hơdră pơtrun, pơsit jơlan gah pơdŏng sa ƀirô pôr pơhing lu mơta mơng lŏn ia – ƀirô pôr pơhing phun mơng Kơnuk kơna lĕ djơ̆ biă mă. Lu thun rơgao ƀing ta hmâo tuh pơplai hăng hơdôm hrơi anai ba glăi lu bôh than rơđah rơđông. Bôh than pri pôr pơhing tal anai lăp ư-ang mơng mơnuih čih hăng pôr tơlơi pơhing mơng VOV”.

Tuh rơyuh pran jua, amra ƀuh ƀô̆ ƀơi hơdôm anih tơnap, đa lĕ jê̆ hăng tơlơi djai, tơlơi čih “Ƀơi kriăng” mơng grŭp čih tơlơi pơhing Tạ Quỳnh Tư, Kiều Viết Phong, Grŭp pơlir čih tơlơi pơhing Gong phun pơdah rŭp Việt Nam, hmâo mă pri A djuai phim pôr pơhing djă pioh hmâo mă lu mơnuih lăng ƀlĕ ia mơta hăng hơdôm rŭp mă sit nik. Mơnuih lăng amra ƀuh rơđah tơlơi tuh rơyuh abih pran jua mơng ƀing ơi nai ia jrao amăng bruă pơgang, pơgăn klin, amăng anun hmâo wot tơlơi gum hrom mơng mơnuih hyu mă čih tơlơi pơhing ngă phim anai. Pô čih tơlơi pơhing Tạ Quỳnh Tư, gah Gong phun pơdah rŭp dêh čar Việt Nam, pơ ala kơ grŭp čih tơlơi pơhing lăi pơthâo:

“Pri apah bơni ngă kâo hơdor truh ƀing djơ̆ klin Covid-19, biă ñu ƀing ơi nai ia jrao amăng bruă pơgang kơtang tit, gơñu brơi laih kơ kâo ƀuh tơlơi hơdip, tơlơi pơpŭ amăng tơlơi hơdôm hăng hơdip yua kơ mơnuih mơnam. Dong mơng hrơi kâo mă bruă čih tơlơi pơhing hăng pơphun ngă phim djă pioh lĕ, kâo pơmin na nao, bruă mă djơ̆ lĕ pơtrut tơlơi yâu mơ-ak, bruă ngă soh lĕ pơtrut hơdôm tơlơi ƀu klă, anun kâo ala tuh rơyuh pran jua amăng hơdôm tơlơi čih mơ̆ kâo pơmin amra ngă rŭ tơgŭ pran jua akă ƀu pơdah hmâo hơđăp amăng rim mơnuih Việt Nam ta”.

Tui hăng pô čih tơlơi pơhing Nguyễn Đức Lợi, Kơ-iăng Khua Khul mơnuih pôr pơhing Việt Nam, amăng thun 2020-2021, ƀơi anăp tơlơi tơnap mơng klin ruă Covid-19, lu mơnuih čih tơlơi pơhing mơng hơdôm ƀirô pôr pơhing, hră pơhing hmâo tuh rơyuh pran jua ƀơi hơdôm anih huĭ rơhyư̆t, đa bŏng glăi jê̆ tơlơi djai. Yua tơlơi khin hơtai, khin pơmin, khin ngă mơng ƀing pôr pơhing hmâo ba laih lu bruă mă tơbiă ƀơi bơngač, dưi hmâo ƀirô apăn bruă pơphun bruă. Anun lĕ tơlơi klă hiam mơng mơnuih pôr pơhing khom dưi ngă tui kơtang hloh:

“Hơdôm tơlơi čih hmâo tơlơi huĭ rơhyư̆t, yap wot amăng pơgang, pơgăn klin lĕ, ƀing ta khom hmâo tơlơi tuh rơyuh tui anun. Samơ̆ yap wot amăng tơlơi gơgrong kơdŏng pơgang pơgăn tơlơi hưp ƀong kông ngăn, kơdŏng glăi hơdôm tơlơi ƀu klă anun lĕ, djơ̆ mơng lăi hă hlâo lu tơhnal tơlơi amra truh kơ pô, tơlơi pơhuĭ, đa lĕ hơdôm tơlơi pơhuĭ truh tơlơi djai pô mơng mơnuih mă tơlơi pơhing ăt kah hăng mơng sang anô̆ gơñu. Ƀing gơmơi pơmin ƀing čih tơlơi pơhing khom prăp lui tŏng hlâo bôh thâo gah tơlơi phiăn. Sit yơh mơnuih čih tơlơi pơhing mơ̆ ƀu tuh rơyuh pran jua, ƀu khin hơtai mơ̆ nao tơl phun akha kơđi tơlơi, mơng tơlơi, biă ñu amăng pơgang pơgăn hưp ƀong kong ngăn, ƀing ta ƀu dưi hmâo hơdôm tơlơi čih klă ôh hăng ăt hmâo mơn tơlơi čih hmâo tơhnal ngă tơglưh pran jua arăng”.

Kiăng dưi tuh rơyuh pran jua, ƀing čih tơlơi pơhing hmâo sa hơtai bôh hor kơ bruă, hơtai bôh lăi gơñu jơlan pioh nao tơl truh tơlơi, djru ngă kơ mơnuih mơnam klă hiam hloh, djơ̆ hăng pran jua mơng mơnuih mă čih tơlơi pơhing hơkrŭ - anun lĕ “mă Anŏ klă juă anô̆ sat”./.

Kim Thanh – Lại Hoa: Čih – Siu H’ Prăk: Pơblang