VOV4.Jarai - Blan 6/2021, Khua dêh čar hmâo Tơlơi pơsit mrô 984 mă yua Kơčăo bruă pok pơhai Klan čun 82 thun 2020 mơng Ding jum kơđi čar tal 12. Kơnuk kơna rơkâo hơdôm ding jum gơnong bruă, tơring čar, ƀôn prong khom lăi pơthâo djop tum, dơlăm tơlơi pơmin črâo ba, pơsit jơlan gah mơng Ding jum kơđi čar. Mơng anun, hơkrŭ glăi hơdôm tơlơi akă dưi ngă, dô̆ tơdu, ngă tui khop sa dua jơlan gah pơsir, bruă mă phun kiăng pơtlaih hơdôm tơlơi gun bruă dưm dăp, pơplih phrâo sang bruă đang hmua mơ̆ bôh nik ñu glăk kiăng biă. Pơđut hơdôm tơlơi čih “Tơlơi pơtrun pơsit 30: Tơlơi kiăng mơng bôh nik sang bruă đang hmua ƀơi Dăp Kơdư”, jơlan hơdră hrơi anai ƀing gơmơi pôr tơlơi čih rơnuč hăng anăn ñu “Tơlơi čang rơmang, dô̆ tơguan mơng plơi pla, anom bơwih ƀong”.
Amăng mrô 16 bôh sang bruă đang hmua ƀơi tơring čar Daknông, hmâo 3 bôh anom ngă tui pơčruh prăk hrom bơwih ƀong, 6 bôh anom lui hĭ laih. Ơi Nguyễn Xuân Tuấn, Khua Anom ngă hră rơkâo bơwih ƀong sĭ mơdrô, Gơnong bruă wai lăng kơčăo bruă hăng tuh pơplai tơring čar Daknông brơi thâo, hơdôm sang bruă leng kơ hmâo lŏn prong rơbêh kơ 500 ektar, tui tơhnal črâo ba amăng tơlơi Klah čun 82 mơng Ding jum kơđi čar lĕ khom pơhlôm tơlơi dưi pơpha mơng Kơnuk kơna hăng hơdôm sang bruă anai. Lom anun, bruă dưm dăp, pơčruh prăk hrom bơwih ƀong ră anai ƀơi tơring čar glăk gun lu mơta, khom pơplih phrâo rơđah jơlan gah, črâo ba ƀơi tơlơi Klan čun 82 kiăng pok pơhai hăng pơtlaih:
“Ngă tui bruă Klan čun 82 mơng Ding jum kơđi čar lĕ hăng hơdôm sang bruă hmâo lŏn prong, rơbêh kơ 50 ektar hăng lu hloh lĕ Kơnuk kơna amra djă pioh ngăn rơnoh. Tơdah dưi pioh pơhlôm rah tơlơi dưm dăp djơ̆, tơlơi pơsit jơlan gah amra djă pioh glăi hơdră sang bruă sa ding kơna. Mrô hnưh jăng jai wual lui hăng amra hmâo jơlan gah pơsir”.

Tơlơi Klah čun 82 mơng Ding jum kơđi čar čang rơmang pơtlaih hơdôm tơlơi gun amăng hơdră pơkă, hơdră bruă hăng tơlơi phiăn ră anai
Ơi Lê Danh Thắng, Kơ-iăng Khua Gơnong bruă prăk kak tơring čar Daklak, brơi thâo, tơdơi kơ hmâo tơlơi Klan čun 82 mơng Ding jum kơđi čar mơtăm, tơring čar hmâo pơdơi bruă dưm dăp, pơplih prăk pơčruh hrom bơwih ƀong ƀơi 6/15 bôh sang bruă đang hmua (9 bôh sang bruă pơkon hmâo ngă giong pơčruh prăk bơwih ƀong hăng pơplih glăi hơdră ding kơna). Tui hăng ơi Thắng, bruă pel ĕp glăi, pơplih pơkra hơdră, hơdră bruă amra djru tơring čar dưi pơsir sa dua tơlơi tơnap, tơlơi gun, biă ñu tơlơi gun kơ prăk kăk hăng hơdôm bôn anom bơwih ƀong pơdơi bơwih ƀong:
“Daklak hmâo 3 bôh anom glăk pơdơi mă bruă, lom pơdŏng jơlan gah lĕ ƀu dưm kơnar, anun lĕ ƀu hmâo hơget, prăk pơhrui ƀu djop pioh mă yua. Yua kơ tơlơi anai yơh amăng tơlơi Klah čun 82 mơng Ding jum kơđi čar hmâo sa tơlơi pơmin lĕ ngăn drăp amra djru črăn ƀu dưm kơnar anun kiăng pơhlôm prăk mă yua, djop tơlơi pơdơi bơwih ƀong hlao”.
Ơi Trịnh Đình Trường, Khua Khul wai lăng, Khua Sang bruă pơčruh prăk hrom bơwih ƀong Kơ phê Gialai hăng Sang bruă pơčruh prăk hrom Chè Biển Hồ, lăi lĕ, tơlơi Klan čun 82 mơng Ding jum kơđi čar hmâo brơi laih anom bơwih ƀong ƀuh tơlơi čang rơmang pơtlaih hơdôm tơlơi gun amăng hơdră pơkă, hơdră bruă hăng tơlơi phiăn ră anai. Amăng anun, lăi rơđah bruă pơplih pơkra, pơhrua nao dong hơdôm tơlơi pơkă hmâo tơhnal gah prăk kak, mă jia hăng hmâo hơdră ngăn drăp, prăk čan mă kơmlai ƀiă:
“Tơlơi anai lĕ tơlơi soh pơkon gah tơlơi phiăn, hơdôm tơlơi pơkă, Tơlơi pơtrun pơsit hlâo adih akă pơplih pơkra truh kơ pô, yua kơ pô lĕ mơnuih phrâo. Tơlơi pơtrun pơsit mơng Ding jum kơđi čar mă yua amăng bôh nik, dưi nao truh tơlơi hơdip mơda, truh hơdôm anom bơwih ƀong ñu lĕ sa yak nao ataih”.

Tơlơi dô̆ glăi gah lŏn drŏn jing tơlơi tơnap hloh mơng dưm dăp, pơplih phrâo, pơčruh hrom prăk bơwih ƀong
Lăng tui sang bruă dưm dăp, pơplih phrâo, pơčruh prăk bơwih ƀong gah đang hmua ƀơi hơdôm tơring čar Dăp Kơdư, ơi Nguyễn Lâm Thành, Kơ-iăng Khua Khul djuai ania mơng Khua pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar, pơsit, bôh tơhnal wai lăng, mă yua lŏn ră anai dŏ hmâo lu tơlơi akă dưi ngă. Tui hăng ơi Thành, ngă tui dong Tơlơi pơtrun pơsit 30 mơng Ding jum kơđi čar lĕ hrom hăng tơlơi pơplih pơkra, pơphrua nao dong hơdôm hơdră, hơdră bruă tui jơlan gah gum djru ƀiă kơ anom bơwih ƀong đĭ kyar, ăt kiăng lui hĭ mơn hơdôm hơdră gum djru rơgao rơnoh, akă lăp djơ̆.
“Hăng tơlơi pơkă tơlơi phiăn ră anai, ƀing ta jao lŏn lu, jao lu laih kơ apah yua lŏn hăng rơnoh ƀiă. Yua anun yơh ƀu kơjăp hăng hơdră prăk kak lŏn drŏn ba truh bruă wai lăng ƀu ba glăi bôh tơhnal. Hăng biă ñu, ñu ba truh tơlơi kơsing mă, gô̆ mă. Gah bruă kơtưn wai lăng ba glăi bôh tơhnal lŏn đang hmua biă ñu hơdră prăk kak gah lŏn drŏn lĕ kâo rơkâo Kơnuk kơna đing nao kơsem min, pơsir tơlơi anai”.
Amăng hơdôm tơlơi mơng dưm dăp, pơplih phrâo, pơčruh hrom prăk bơwih ƀong sang bruă đang hmua, Khua git gai wai lăng pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar ta ơi Vương Đình Huệ lăi lĕ, anô̆ dô̆ glăi lŏn drŏn jing tơlơi tơnap hloh hăng khom kiăng pơsir rơđah. Khua git gai wai lăng pơ ala mơnuih ƀôn sang dêh čar ta biă ñu pơtă bruă jao lŏn drŏn mơng hơdôm sang bruă đang hmua kơ tơring čar ră anai ăt dô̆ mơn lu tơlơi akă gal, tơdu hăng rơkâo Khul pơ ala mơnuih ƀôn sang hơdôm bôh tơring čar hmâo kơčăo bruă lăng tui. Truh či anai, Khua pơ ala mơnuih ƀôn sang ăt amra pel ĕp lăng tui mơn tơlơi anai:
“Bôh yôm pơplih hơdră wai lăng, wot prăk kak, bơwih ƀong lăi hrom dô̆ lu bruă khom ngă. Tơhnal pơkă kiăng pơđĭ tui bôh tơhnal tuč rơnuč mơng hơdôm sang bruă đang hmua, djru dong amăng pơđĭ kyar hăng ngăn drăp kơnuk kơna lĕ dô̆ rơwang ataih nao rai mơn. Mrô lŏn drŏn hơdôm sang bruă đang hmua hơdai glăi kơ tơring čar lĕ mrô ñu anet biă. Dua lĕ, lŏn hơdai glăi kơ tơring čar mrô hmâo tơlơi pơsit mă glăi lŏn hăng hmâo jơlan gah mă yua lŏn dô̆ ƀiă biă. Lom anun neh wa ƀing ta, biă ñu neh wa djuai ania ƀiă kual čư̆ siăng, ƀiă mơnuih ăt dô̆ kơƀah lŏn dô̆, lŏn ngă đang hmua mơn. Anai lĕ tơlơi ƀing ta khom đing nao, khom hmâo hơdôm jơlan gah pơsir djơ̆”.
Amra ƀuh, hơdôm tơlơi mơng dưm dăp, pơplih phrâo, pơčruh prăk hrom bơwih ƀong hơdôm sang bruă đang hmua đơ đam dêh čar lăi hrom, Dăp Kơdư lăi ha jăn, dưi hmâo khua git gai Ping gah, Kơnuk kơna lăng ƀuh hăng đing nao git gai, črâo ba kiăng tañ hơkrŭ glăi hơdôm tơlơi akă dưi ngă, dô̆ tơdu./.
VOV Tây Nguyên: Čih – Siu H’ Prăk: Pơblang
Viết bình luận