VOV4.Jarai - Hơdôm tơring čar kual Dap kơdư glăk yak nao bơyan hơjan hlim, tui hăng tơlơi đing đăo hlâo mơng hơdôm anom bruă wai lăng ayuh hyiăng rơhuông adai, thun anai ayuh hyiăng amra pơplih sat, hơjan amra ƀuh lu ƀiă pơhmu hăng rĭm thun. Tơlơi anai glăk ngă kơ lu ƀon lan amăng kual Dap kơdư bơngŏt lơ̆m lu dơnao pơkŏng ia ƀu kjăp yua kơ bư̆ amăng sui thun laih.

Tơdơi kơ hơdôm tal hơjan blung a, dơnao pơkŏng ia Đắk Sắk, tơring glông Đắk Mil, tơring čar Đắk Nông dưi pơkŏng ia rơbêh 7 klăk met karê, ră anai ƀiă bă blai laih. Ring bruă anai juăt ƀuh ia ram trun ƀơi bơnư̆ hăng pơkra ming giăm 30 thun anai laih. Mơng anun truh ră anai, ring bruă anai ƀu hơmâo pel ĕp glăi tong ten hăng aka ƀu hơmâo hơdră pơkra ming. Ơi Nguyễn Trương, Khua anom bruă Đắk Mil, kông ti dơnao pơkŏng ia Đắk Nông brơi thâo, dơnao pơkŏng ia Đắk Sắk ră anai lăng yôm phăn ƀiă hlâo adih, yua kơ pơlir hăng hơdôm dơnao pơkŏng ia, drai ia apui lơtrik phrâo man pơkra pơ bah. Khŏm hơmâo hơdră man pơkra ming dơnao anai kiăng pơhlôm rơnuk rơnua.

“Tơdah dơnao anai pơčah amra bơdjơ̆ nao 5 boh să, tơring čar Đắk Mil lĕ hơmâo 3 boh să, bơ tơring glông Krông Nô lĕ 2 boh să, aka ƀu lăi nao ôh hơdôm dơnao pơkŏng ia, drai ia apui lơtrik pơ bah dong.”

Kar kăi tui anun mơn, dơnao Đắk Pin ƀơi să Quảng Sơn, tơring glông Đắk Glong, hơmâo man pơkra rơbêh 20 thun. Dơnao anai dưi pơkŏng ia rơbêh 600.000 met karê, pioh pruih brơi rơbêh 350 ektar đang hmua. Samơ̆, ră anai bơnư̆ bư̆ hăng lŏn proh laih, tơlơi anai ngă hŭi rơhyưt biă mă. Bơ anih pơđoh đuăi ia, hơdôm anih tuh ƀêtông răm rai tui yơh.

Dơnao pơkŏng ia Đắk Sắk răm rai aka ƀu hơmâo hơdră pơkra ming

Tui hăng gơnong bruă ngă hmua - pơđĭ kyar ƀon lan tơring čar Đắk Nông, tơring čar hơmâo rơbêh 260 boh dơnao pơkŏng ia, amăng anun hơmâo kông ti TNHH sa ding kơna mă yua dơnao ia wai lăng rơbêh 250 boh dơnao, dŏ glăi yua Jơnum min mơnuih ƀon sang hơdôm tơring glông, plơi prong wai lăng. Truh ră anai hơmâo laih 18 boh dơnao răm rai. Ơi Lê Viết Thuận, Khua kông ti TNHH sa ding kơna wai lăng dơnao pơkŏng ia tơring čar Dak Nông brơi thâo, dơnao pơkŏng ia răm rai ƀuh ƀơi rơbêh 250 boh dơnao yua anom bruă anai wai lăng. Amăng anun, bơngŏt hloh lĕ hơdôm dơnao ia gap ƀrô hăng anet, hơmâo man pơkra mơng hơdôm pluh thun hlâo anun laih.

“Dơnao ia ƀơi Đắk Nông lĕ hơdôm dơnao anet hăng arăng bư̆ rơbêh 20 thun laih. Mơ̆ hơdôm dơnao pơkŏng ia tơdơi kơ 5 thun pơ glông khŏm pel ĕp kah mơng thun bơnư̆ ia ram trun, luh ƀudah pơčah, răm rai amăng lăm. Bơ ƀơi anai dua pluh hơdôm thun laih aka ƀu pel ĕp. Yua anun amuñ ngă pơčah dơnao.”

Jê̆ giăm hăng Đắk Nông lĕ tơring čar Dak Lak hơmâo 785 boh dơnao pơkŏng ia. Ră anai ăt hơmâo laih 300 boh dơnao răm rai, lu anih lŏn tơhlŏm bơưnư̆ ngă ia ram trun gah gŭ. Ơi Nguyễn Hoài Dương, Khua gơnong ngă hmua hăng pơđĭ kyar ƀon lan tơring čar Dak Lak brơi thâo, yua ngăn drăp aset yua anun tơring čar phrâo kah pha mă yua man pơkra ming 77 boh dơnao đôč, anai lĕ hơdôm dơnao ia anet. Prăk mă yua ƀơi ƀon lan dŏ kơƀah, bruă pơkra ming dơnao pơkŏng ia juăt rơkâo mơng gơnong glông djru brơi, yua anun bruă yôm hloh kiăng pơhlôm kjăp brơi dơnao pơkŏng ia amăng bơyan hơjan hlim kiăng gơgrong mơng ƀon lan. Hăng hơdôm dơnao ia pơprong, tơdah răm rai kơtang, tơring čar amra mơ-it hră pơ-ar nao Ding jum ngă hmua hăng pơđĭ kyar ƀon lan, Kơnuk kơna sem lăng djru pơkra ming pơ anăp anai:

“Tơdơi kơ hơdôm thun mă yua hơdôm dơnao pơkŏng ia lêng kơ răm rai soh, tơlơi anai amra ngă hŭi rơhyưt amăng bơyan hơjan hlim anai. Anai ăt lĕ bruă glêh tơnap, lơ̆m anun, ngăn drăp amăng tơring čar glăk kơƀah. Ăt rơkâo gơnong glông đing nao lu ƀiă dong, tuh pơ alin kiăng kơ man pơkra ming hơdôm dơnao ia glăk răm rai anai”.

Hơjan hlim, lu dơnao pơkŏng ia ƀơi kual Dap kơdư dong ƀơi anăp kơ tơlơi hŭi rơhyưt

Đơ đam kual Dap kơdư ră anai hơmâo giăm 2.000 boh dơnao pơkŏng ia. Tơlơi hŭi rơhyưt mơng hơdôm dơnao pơkŏng ia amăng bơyan hơjan hlim hơmâo laih Ding jum ngă hmua hăng pơđĭ kyar ƀon lan pơhŭi hlâo amăng hơdôm thun anai. Amăng tal nao pel ĕp dơnao pơkŏng ia ƀơi kual Dap kơdư giăm anai, ơi Nguyễn Văn Tỉnh, Khua anom bruă wai lăng dơnao pơkŏng ia brơi thâo, ƀơi djop ƀon lan, amăng bơyan hơjan hlim, ƀơi djop dơnao glăk pơmĭn nao kơ bruă pơđah đuăi ia tui hăng tơlơi pơkă hŭi kơ ngă pơčah dơnao. Lơ̆m anun, lu dơnao pơkŏng ia glăk ƀuh răm rai, sit biă ñu lĕ hơdôm dơnao bư̆ mă hăng lŏn ră anai sui thun laih. Anai lĕ tơlơi ngă hŭi rơhyut biă mă amăng bơyan hơjan anai hăng hơdôm tơring čar kual Dap kơdư kiăng kơđiăng:

“Ƀing gơmơi bơngŏt biă mă kơ hơdôm ring bruă, dơnao pơkŏng ia lĕ hơdôm dơnao gap ƀrô hăng anet, hăng hơdôm dơnao bư̆ mă hăng lŏn hăng pơkra amăng sui thun hăng prăk kak mă yua laih dong măi mok aka ƀu pơhlôm brơi. Hrŏm hăng bruă sui thun kơƀah prăk kak pơkra ming, yua anun hơdôm dơnao ia ƀu pơhlôm kjăp ôh”.

Ayuh hyiăng pơplih sat tui ră anai, hơjan hlim na nao, lơ̆m anun hơdôm boh dơnao pơkŏng ƀơi kual Dap kơdư glăk amăng thun blan răm rai, amuñ ngă pơčah, hăng ba truh tơlơi trut sat prong biă mă kơ hơdôm kual pơ bah. Lơ̆m dŏ tơguăn prăk kak mơng gơnong glông kiăng kơ man pơkra ming, hơdôm tơring čar amăng kual kiăng kơđiăng ngă tui hơdôm hơdră kiăng pơhlôm kjăp ƀơi dơnao pơkŏng ia, tañ ƀuh hăng pơhŭi hlâo hmao tlôn kơ mơnuih ƀon sang.

Siu Đoan: Pơblang