Jai giăm hơdôm hrơi ƀong Tê̆t, mơnuih mă bruă ƀơi hơdôm tơdrun mă akan hơdang ƀơi kual Ngŏ tơring čar Dak Lak jai ječ ameč. Hơdôm rơtuh boh ƀattô đuăi nao kual bul pơtâo Trường Sa, hơdôm rơtuh ƀoh ƀattô pơkŏn pơwot glăi, amăng ƀattô lêng kơ bă akan hơdang sĭ hơmâo nua. Hlơi hlơi lêng kơ hur har pran jua yua dưi čơkă thun phrâo hăng lu akan hơdang ba glăi mơng ia rơsĭ.

“Thun anai, mơng akŏ thun bruă hyu mă akan hơdang gêh gal brơi neh met wa, ăt ngă hur har mơ-ak mơn, lơm mut rai pơ hang sa boh ƀattô hơmâo tơjuh, čơpăn hơpluh, ăt pơpŭ bơni ayuh hyiăng pơhlôm gêh gal. Akan hơdang mă ăt lu yơh. Nua sĭ mơdrô ăt hơđong mơn”.

“Thun anai ayuh hyiăng gêh gal, angĭn rơnang, lu akan luai hyu. Gơmơi nao mă dua hơpluh hơdôm hrơi dưi mă dua tơ̆n, pơpha brơi rĭm čô mơnuih 15,16 klăk prăk, adơi ayong hơmâo prăk pơhrui, tơlơi bơwih ƀong đĭ đăi”. 

Tơdơi pơmut hrŏm, hơdôm boh tơring čar kual Dap kơdư, anun lĕ Dak Lak, Gia Lai, Lâm Đồng lêng kơ hơmâo ia rơsĭ. Kual ia rơsĭ ƀu djơ̆ kơnong kual lu akan hơdang đôč ôh mơ̆ ăt lĕ kual ba gơnam sĭ mơdrô pơ tač rơngiao brơi lu gơnam đang hmua mơng kual Dap kơdư hăng kơphê, tiu, sầu riêng, añăm tam-bơnga lêng gơnam ba sĭ lu amăng đơ đam dêh čar. Tui ơi K’Bril-Khua plơi Kambute, să Đơn Dương, tơring čar Lâm Đồng, tơlơi dưi phrâo mơng ngă hmua-đang glai-akan hơdang kual Dap kơdư ƀu djơ̆ kơnong kual lŏn prong đôč ôh mơ̆ ăt boh tŭ yua mơng ngă hmua rơgơi.

“Ră anai neh met wa hơmâo yua rơdêh kai pơprong, tuh pơ alin blơi đing pruih ia rơgơi, boh thâo pla pơjing hrưn đĭ klă…Plơi Kambute lu mơnuih hlâo adih dŏ amăng sang man pơdong sang đơđet, ră anai hơmâo sang prong glông  2,3 tal, mrô sang anŏ blơi rơdêh krua lu tui”.

Pơđut hĭ thun 2025, kơnong nua đang hmua, đang glai-akan hơdang mơng kual Dap kơdư-Dơnung tong krah 140.000 klai prăk tui nua pơplih nao rai. Jơlan rơdêh đuăi hmar Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột hơmâo pok mă yua lu ară jơlan; jơlan rơdêh đuăi hmar Pleiku-Quy Nhơn hơmâo pok čuk pơkra, djru brơi gơnam đang hmua-kyâo pơtâo-akan hơdang lu mơng kual Dap kơdư ba nao tañ pơ tơdrun kompăn. Kơ-iăng nai tha pri-nai prin tha Lê Đức Niêm, kơ-iăng Khua sang hră gưl prong Tây Nguyên brơi thâo, kual Dap kơdư ră anai hơmâo tơlơi dưm dăp bơwih ƀong pơplih klă ƀiă.

“Kual Dap kơdư ƀu djơ̆ kơnong lĕ kual ngă hmua ƀudah apui lơtrik pơkra glăi đôč ôh mơ̆ ăt pơlir kjăp hăng logistics, bơwih ƀong kual ia rơsĭ, tuai čuă ngui, tuh tia pơkra ming mơng ter hang ia rơsĭ kual Dơnung tong krah. Mơng tơlơi gal djop mơta anun ngă gêh gal prong biă mă kiăng pơjing hơdôm glông pơlir rơnoh yôm klă hloh”.

Hrŏm hăng hơdôm gơnam yôm mơng kual ngă hmua-đang glai-akan hơdang lu hloh hăng hơmâo djop mơta đơ đam dêh čar, kual Dap kơdư phrâo dŏ rơbêh 1.000 km ha ia rơsĭ, hăng hơdôm hang ia rơsĭ hiam hloh amăng rŏng lŏn tơnah. Hăng jơlan ia rơsĭ rôk tui hang, jua čing hơgor hmư̆ bang tơ-ua ƀơi kual Dap kơdư, bruă tuai čuă ngui ƀơi kual Dap kơdư amra tañ glăk nao rơwang phrâo. Tui ơi Lương Nguyễn Minh Triết, Khua git gai Ping gah tơring čar Dak Lak, kiăng tŭ mă djop tơlơi dưi pơđĭ kyar, mă yua klă hơdôm tơlơi gal mơng kual, djop ƀon lan glăk pơtrut kơtang nao pơplih mrô hăng man pơkra jơlan glông tô nao rai Ngŏ-Yŭ. Ƀơi Dak Lak, pơplih mrô jing tơlơi khŏm ngă:

“Ječ ameč pơjing akŏ bruă pơđĭ kyar yua boh thâo măi mok rơwang thun 2026-2030…pok pơhai hơdôm hơdră bruă pơprong amăng tơring čar anun lĕ bruă ngă hră pơ-ar, bruă djru brơi mơnuih ƀôn sang, kơ pơđĭ kyar ngă hmua, tuai čuă ngui rơgơi; pơhlôm hlâo hơjan kơthel, wai pơgang glai rưng”.

Mơng hơdôm boh ƀattô hyu mă akan hơdang bơyan ƀong tê̆t hlao, hơdôm tơdrun ter hang ia rơsĭ truh pơ đang hmua pla kơphê hăng hơdôm sang păng mơnil, sang hơñuôl, rup rap kơ sa kual bơwih ƀong dik dak kual Dơnung tong krah-Dap kơdư glăk pơƀuh tong ten. Lơm “kual ia rơsĭ tơngan kual čư̆ siăng” hluai tui jơlan rơdêh đuăi hmar hăng anih anom mrô, kual anai ƀu djơ̆ kơnong ngă hrưn đĭ tơlơi hơdip mơnuih ƀôn sang đôč ôh mơ̆ ăt amra hrưn đĭ jing kual pơđĭ kyar phrâo, pơgôp amăng anăp nao glông jơlan hrưn đĭ pô mơng djuai ania ta./.