Ƀơi lu kual plơi pla, ƀu ƀiă ôh ƀuh gơnam yua, kơthung dưm ia, gŏ amŏ pơčah, pông rơdêh sô….dưm lui gah rơngiao sui hrơi mơ̆ng bơyan phang, ia dong bơyan hơjan đơ đa ƀu đing nao ôh. Anai yơh anŏ gêh găl keč boh, čeh čar lar lu tui-pô ngă ƀa kman duăm đung drah. Tui hăng tơlơi čih pioh, mah aka ƀu truh bơyan klin duăm đung drah ôh, samơ̆ mrô mơnuih duăm đung drah hơmâo tui laih lu hloh pơkă hăng tal anai thun hlâo. Boh nik ñu, ƀơi hơdôm sang, anih dŏ arăng apah dŏ, kual lu mơnuih dŏ hrŏm ruăi sang pơprong, dlông tal, ƀơi anun amuñ biă ƀă kman duăm đung drah tơdah ƀu rơnăk tong ten anih dŏ jum dar. Yap mơ̆ng akŏ thun 2026 truh ră anai, anŏ krăp lăng kman duăm ruă ƀa hyu mơ̆ng Ding jum ia jrao čih pioh hơmâo 32.000 čô mơnuih ƀă kman duăm đung drah, amăng anun hơmâo 4 čô mơnuih djai laih.

Hrơi blan pơblih bơyan adai pơ-iă nao kơ hơjan kah hăng ră anai, juăt ñu lu mơnuih ƀu kơđiăng đơi ôh, yua anun klin duăm ruă juăt hơđuh rai lu. Khă hnun, anai lĕ bơyan amuñ mơ̆n pơhlom pơgang hlâo. Tơdah ngă amưng hă, duăm ruă, kman klin hơđuh đĭ, sit yak nao amăng bơyan hơjan hlim, bơyan pơdơi prong hơdôm blan pơ anăp hŭi yơh tơdah ƀu pơhlom tong ten. Ơi ia jrao Đặng Hồng Hường, Kơ-iăng khua anom ja jrao kual Văn Yên, tơring čar Lào Cai brơi thâo:

“Ƀing gơmơi lăi pơthâo anom bruă ping gah, gong gai kơnuk kơna tơring čar pơčrâo bruă brơi pơhlôm hlâo, khul ngă bruă wai lăng sa hnơ̆ng, krăp lăng tong ten, ĕp lăng re se tơlơi pơhing klin duăm ruă kiăng tañ ƀuh, tañ thâo hăng pơjrao pơgăn hmao kru pơ anih hơđuh đĭ. Ngă klă amăng bruă pơtô lăi, pôr pơthâo kơ mơnuih ƀôn sang, khul nai ia jrao, ƀing khua mua ăt khom pơđĭ tui bruă ngă, tơlơi thâo hluh kiăng gum tơngan hrŏm pơhlom pơgang klin duăm ruă”.

Hrŏm hăng klin duăm đung drah lĕ, sa tơlơi ruă ƀă kman pơkŏn ăt juăt hơmâo mơ̆n amăng bơyan pơdơi prong kah hăng ƀing čơđai juăt ƀuh ƀăm ƀong, kơčung plă tơngan, tơkai, ƀek amăng bah. Tui hăng Ding jum ia jrao, mơ̆ng akŏ thun 2026 truh ră anai, đơ đam dêh čar ta hơmâo čih pioh năng ai 26.000 čô mơnuih ƀă duăm ƀăm ƀong kơčung plă tơkai tơngan, amăng anun 8 čô laih djai. Kơnong amăng blan 3/2026, mrô ƀă blan tơdơi lu hloh blan hlâo. Tơlơi ruă anai, ƀă tui jơlan juă glai, juăt ƀă lu amăng sang hră gưl muai, sang hră wai lăng čem rông čơđai anet tơdah ƀu rơnăk hơdjă djơ̆ hơdră. Tơlơi lăp đing nao hloh, tơlơi ruă kơčung plă tơkai, tơngan, ƀek amăng bah ƀăm ƀong juăt ƀă hmar biă mă, ba truh tơlơi ruă kơtang tơdah ƀu pơjrao hmao kru. Khă hnun, lu amĭ ama čơđai sang hră dŏ ngă amưng đôč, dŏ hual hăng lu tơlơi ruă gah rơngiao klĭ kliăng, mruih găi juăt hơmâo. Nai prin tha-ơi ia jrao Nguyễn Văn Lâm, Khua sang bruă ia jrao tơlơi duăm ruă ƀă kman ayuh hyiăng kual pơ-iă lu, sang ia jrao prong pơjrao čơđai dêh čar lăi:

“Jơlan hơdră ƀă kman duăm ruă ƀam ƀong kơčung plă tơkai tơngan lĕ tui jơlan juă glai hăng jơlan ƀong huă, yua ia bah kman virus mut tơma či ƀă mơ̆ng mơnuih ruă, ba kơ mơnuih dŏ añrăng. Tơlơi ruă anai ăt aka ƀu hơmâo ia jrao vaccine pơhlom hăng pơjrao sit nik ôh, yua kơ anun kơnong pơhlôm hlâo đôč klă hloh. Wơ̆t hăng tơlơi ruă mơnuih tom ƀă laih, ăt ƀă glăi dơ̆ng lok nao rai đôč, yua ƀu dưi bong glăi ôh”.

Hrŏm hăng bruă ngă prăp lui hlâo pơgang mă pô mơ̆ng mơnuih ƀôn sang, anom bruă ia jrao hlăk pok pơhai lu hơdră sem lăng, pơgăn klin kman duăm ruă tañ hloh. Mơ̆ng bruă krăp lăng gah ia jrao, pơsir mơtam anih hơmâo klin mơ̆ng anet, truh kơ bruă pơtô pơblang, pôr brơi mơnuih ƀôn sang pơgang duăm ruă. Khă hnun, tui hăng lu mơnuih rơgơi kơhnâo lăi, boh tơhnal pơhlom hlâo kơnang kơ tơlơi thâo hluh prong mơ̆ng ană plơi pla mơ̆n phun.

Klin kman duăm ruă amăng bơyan pơdơi prong ñu ƀu hơđuh rai ha wơ̆t ôh, juăt ñu mơ̆ng ƀiă truh kơ lu tui, mơ̆ng anet truh kơ prong amăng hơdip mơda rim hrơi. Yua kơ anun, khom sem lăng pơgang hlâo tong ten, kiăng pơphun ngă tui mơ̆ng ră anai mơtam. Kơ-iăng nai tha prin-nai prin tha Trần Đắc Phu, khua djru bruă prong mơ̆ng sang bruă ia jrao pơjrao mơnuih ƀôn sang dêh čar, Ding jum ia jrao lăi:

“Ƀing ta kiăng thâo hluh tong ten hăng ƀuh rơđah bruă pơhlom duăm ruă kơ drơi jăn pô hăng ană plơi pla, pơhlom hlâo kơ ƀing mơnuih amuñ ƀă kman, ƀing juăt duăm ruă. Kah hăng ƀing čơđai muai, ƀing đah kơmơi pi kian, mơnuih hơmâo tơlơi ruă mơ̆ng sui laih hăng hơdôm ƀing tha rơma, pơ-ai buai kiăng pơhlom hlâo hloh. Yua kơ ƀing anai lĕ juăt ñu amuñ biă mă kman klin duăm mut tơma, yua kơ anun khom kơđiăng rơnăk drơi jăn, sang anŏ gŏ awă, gơnam yua, hnă djă ngui. Ră anai, ngă tui hơdră ƀong mơñum hơtŭk riă tơnă hơbai tong ten laih anun rao tơngan rơgoh hăng ia čơƀu, ngă tui djơ̆ tlâ̆o ia jrao vaccine pơgang duăm ruă djop”.

Blan 5 hrơi mông pơblih bơyan jing hrơi mông klă yơh ngă tui bruă pơhlom pơgang klin duăm ruă sit yak nao amăng bơyan pơdơi prong. Pơgang hơdjă rơgoh drơi jăn, anih dŏ jum dar, mơnong ƀong huă, khom hơtŭk riă tơnă hơbai tơsă laih anun kơtưn pơtơ̆p rơjang drơi jăn…hơdôm tơlơi anun ta pơmin ƀu gleh glar ôh samơ̆ jing kah hăng khiơl pơgang kơ drơi jăn ta tŭ yua hloh. Prăp lui pơgang hlâo, tañ hloh lĕ rim čô mơnuih ƀôn sang amra djru hrŏm bruă pơgang drơi jăn pran jua, tơlơi suaih pral kơ ta pô, sang anŏ hăng amăng plơi pla.