Ală jơnau cih “Tây Nguyên pal kong mờ bơta trồ prang soăt dà: Gùng dà broă lơh lơi ai 2 tơlak lồ tờm chi tam in?Jơnau cih dơ\ 4: Bơsong jơnau sơndră wơl mờ bơta ro kơnra` ai 2 tơlak lồ tờm chi tam tàm Tây Nguyên in
Thứ năm, 00:00, 07/05/2020

VOV4.K’ho- Bal mờ 2 tơlak lồ ù lơh broă sa sươn sre, geh tus mờr 75% bă ù pơrhê bazan bơh gùt lơgar dê, Tây Nguyên geh đơs là kơnhoàl ù tiah bềng bơta pràn nàng gơ gơs là tiah lơh sa sươn sre tơrgùm bal, lơh gơlik ală bơta phan lơh gơs bơh sươn sre geh priă jền uă, geh bơta pràn tàm pơrlòng mờ dunia. Mơya, lài mờ tu\ kơlôi tus priă jền, tus bơta pràn tàm pơrlòng mờ dunia, den gah lơh broă sa sươn sre tàm do pal bơsong jơnau sơndră wơl mờ bơta ro kơnra`, mờ bơta tam gơl trồ tiah. Ờ bơsong geh jơnau do den gah lơh broă sa sươn sre tàm do digơlan geh gam pal kong mờ bơta bòl glar kal ke sơl.

 Tàm gùl kàl prang dờng, trồ tơngai duh tơr ồ ngan, tàm tu\ uă hìu bơnhă gam bòl glar kal ke ngan sơndră mờ trồ prang, uă sươn kơphê gam nhhòp ro rơhời tài bơh ờ tơl dà tuh, den sươn kơphê 2 lồ bơh hìu bơnhă ồng Nguyễn Ngọc Bích dê ơm tàm [òn Kép, xã Ia Mơ Nông, kơnhoàl Chư Păh, càr Gia Lai kung gam tơlir jù niam ngan sơl. Pờ công tắc pờ ală ding tuh dà tềm pềr [ồm sơmprih dà bè mìu sơl tus tơn tềng tơl tờm kơphê, ồng Bích chờ hờp chờ hờ` jà năc nggui hùc dà cê mờ tơm bơh bơr. Ồng pà gi\t, ală ding tuh dà tềm pềr geh ồng bơcri priă blơi mờ crăp bơh tàm nam 2019. Tàm tơngai dà ngai sơlơ ờ huan geh tai, broă ngui công nghệ pa tàm broă lơh sa neh ai cồng nha loh làng ngan tu\ tềm pềr geh uă ngan priă jền tă bơcri lơh sa.

 Ồng Nguyễn Ngọc Bích yal: Dilah a` ngui béc mờ tuh hơđah đơm ne den dùl nhai den hơ\ sồng tuh geh dùl dơ\. Mơya, tuh bè do den mìng pơgăp 20 ngai tu\ mờ chi geh jơnau tơnggo\ ờ tơl dà, den a` mìng pal pờ bơh 1 tus 2 jiơ đồng hồ lơm là dong kờl geh chi gơ ih. Sơlơ ngai dà sơlơ ờ geh tai. Mờ tuh dà geh tềm pềr geh dà bè do den cồng nha lơh sa là uă ngan.

Tuh dà tềm pềr tàm Tây Nguyên gam geh rề ơnàng lơh uă bal mờ bă ù neh geh ngui pơgăp 80 rbô lồ

Ngui công nghệ tuh dà tềm pềr geh sền là broă lơh geh cồng nha nàng lơh sa sươn sre tàm Tây Nguyên sơndră wơl mờ bơta ro kơnra`. Ală broă lơh gam geh rề ơnàng lơh uă, ngan là bơh tơnơ\ tu\ Chính phủ geh Kơrnoat dong kờl nàng kờ` tơrmù [à hoàc hươr tàm lơh broă sa sươn sre. Jăt mờ hơ\, làng bol, mpồl lơh sa kă bro tu\ bơcri priă blơi công nghệ tuh dà tềm pềr den geh dong kờl ai càn priă uă ngan rlau jơh nàng blơi ală măy mok, phan bơna mờ dong kờl 100% priă cồng tàm 2 nam sơnrờp, 50% priă cồng tàm nam dơ\ 3. Kơnờm bơta dong kờl, bă ù ngui công nghệ tuh dà tềm pềr bơh tiah Tây Nguyên dê gơguh mhar mờ tu\ do neh lơh geh 80 rbô lồ. Ồng Đoàn Ngọc Có, Phó Kuang ătbồ Sở Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn càr Gia Lai pà gi\t, kơnờm ngui niam broă dong kờl, bă ù tuh dà tềm pềr tàm ù tiah càr dê neh sơrlèt uă rlau mờ broă rơndăp lơh.

 Ồng Đoàn Ngọc Có, pà gi\t: Broă rơndăp lơh geh ai tus nam 2020 là 22 rbô lồ mơya tus tu\ do neh lơh geh 25 rbô lồ rao. Ngui broă tuh dà pa jak chài rài do dê, tềm pềr dà den làng bol geh dong kờl jăt Kơrnoat sồ 68 nam 2017 bơh Chính phủ dê bè gơmù hoàc hươr tàm lơh broă sa sươn sre. Broă dong kờl do niam ngan, ờ go\ di mìng ngui tuh dà tềm pềr gời lơm mờ gam dong kờl blơi măy mok phan bơna, rơndeh rơndồ ngui tàm broă lơh sa sươn sre dê tai. Tu\ do, broă dong kờl do gam gơ lòt mu\t tàm rài kis niam ngan.

Bal mờ ngui măy mok pa jak chài rài do dê tàm broă lơh sa, dùl tàm ală broă tờm kuơmàng ngan bơh gah lơh broă sa sươn sre tàm Tây Nguyên dê tu\ do là kờp sền, rơndăp ù tiah, rơndăp tăp sèng wơl tờm chi tam. Ồng Lê Quốc Doanh Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn đơs là, broă bơtàu tơnguh dùl bă ur ar ală tờm chi tam neh lơh uă tờm chi lơh gơrềng tus rơndăp ù tiah, uă tiah ờ geh tơl dà nàng tuh. Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn sồr ală càr mờ Bộ kung neh lơh sră cih rơndăp broă lơh kơlôi sơnơng nàng dong kờl ală tiah tam gơl rơndăp tăp sèng chi tam gơ in dipal, gơdờp mờ bơta tam gơl trồ tiah, bơta ro kơnra`.

Ồng Lê Quốc Doanh Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn, đơs bè do: Broă ătbồ, ngui dà den bă ù tam chi sa plai, chi jo\ nam tàm Tây Nguyên kuơmàng ngan mơya tơnau dơng dà ờ gơtùi ai tơl dà ờ. Tu\ do, kuơmàng là pal kờp sền wơl jơnau digơlan, anih lơi neh ờ tơl dà den là pal tam gơl chi tam. Ală càr pal kờp sền bă ù tam gơl. Kuơmàng là bơh nam 2020, Bộ neh lơh sră cih dùl rơndăp broă lơh dong kờl bơto pơlam lơh broă sa sươn sre dà lơgar, sùm dong ală càr tam gơl chi tam. Sồr là loh làng ngan, nàng jơh ală tam gơl wơl, sền bè do là dùl broă lơh, pal kờp du\ kơlôi sơnơng nàng ai tơlik cồng nha di.

Tam wơl, sền gàr mờ bơtàu tơnguh brê kơ\ kơl jăp là broă lơh bơsong jo\ jòng nàng Tây Nguyên sơndră wơl mờ tam gơl trồ tiah, bơta ro kơnra`

Bal mờ tam gơl rơndăp tăp sèng chi tam, broă tam wơl mờ bơtàu tơngguh brê là broă lơh jo\ jòng nàng Tây Nguyên sơndră wơl geh cồng nha mờ tam gơl trồ tiah. Jơnau kờ` tus nam 2030 bă brê Tây Nguyên dê geh pơgăp 2 tơlak 720 rbô lồ, tơnguh chi che geh tàm brê tus 49,2%. Lơh broă tàm Tây Ngyên, ồng Trần Quốc Vượng, Ủy viên Đảng Dà lơgar, Duh broă sùm Ban Bí thư tơngkah, ală càr Tây Nguyên pal sền ngac tus broă lơh sền gàr mờ bơtàu tơngguh brê. Tơngguh khà chi che geh tàm brê tàm Tây Nguyên geh pơgồp bơnah sền gàr ù tiah ơm kis, phan kis mờ dà căt ai tơl tiah in đơs is mờ dà lơgar in đơs bal.

Ồng Trần Quốc Vượng, đơs: A` sồr là pal sền ngac tus tam brê mờ gàr brê. Tu\ do, brê bè lơh sa den ờ hềt pal kơlôi tus tài bơh he ờ hềt geh tơl bơta, den he pal tam brê tài bơh ù tiah ơm kis, phan kis, brê sền gàr tiah ơm kis lài ih. Ală bi lơh tàm do ờ go\ di là ai is ală bi in ờ mờ là gam ai tai jơh bal ai gùt lơgar he dê in tai. Tàm hơđang do uă brê den tiah đah tàm gùl lơgar geh ờ huan gơtìp dà tih dà cò rlau. Mờ brê tàm do geh sền gàr den geh gơdờp tơn tus tiah ring dà dờng Cửu Long, dà geh uă rlau. Den tàng a` sồr ală oh mi pal sền gròi ngan tus bơta do, mờ do pal là kơnòl broă jo\ jòng, pal hòi jà mờ lam tam brê mờ bơh jơh khăt bơta lơi. 

Bơta kuơmàng ngan tai bơh Tây Nguyên dê tu\ do nàng sơndră wơl mờ bơta ro kơnra` là broă lòt sền, sền swì, rơndăp wơl ù tiah ală broă lơh tơnau dơng dà. Bal mờ 2 tơlak lồ ù tam phan mơya mìng geh 15% bă ù tam phan geh tơl dà nàng tuh, bơtơ\t tơnau dơng dà Tây Nguyên geh đơs là ờ tơl mờ ờ pràn ngan. Ồng Nguyễn Xuân Phúc Thủ tướng Chính phủ sồr loh làng tus ală bộ, ngành, ală tiah geh broă lùp kờp, rơndăp ù tiah geh dà nàng Tây Nguyên sơndră wơl geh cồng nha mờ tam gơl trồ tiah, ro kơnra`.

Ồng Nguyễn Xuân Phúc Thủ tướng Chính phủ đơs: Broă jo\ jòng, pal lùp kờp rơndăp ù tiah, bơtàu tơnguh tiah geh dà bơh Tây Nguyên dê. Jàu Bộ Tài nguyên mờ Môi trường in kờp du\, kơlôi sơnơng, pal rcăng lài rlau. Dilah lơh tơn jo\ jòng sùm den digơlan kơnhoàl ù tiah do gơlik gơs wơl [làng bràs. Pal kơlôi sơnơng nàng bơsong broă tam gơl trồ tiah nàng bol he kis bal mờ gơ nàng bơtàu tơnguh mờ ờ go\ di là pal ờ jai mờ gơ ờ. Den tàng, pal rcăng lài kơlôi sơnơng tiah geh dà bơh Tây Nguyên dê nàng ai tơlik broă bơsong kal ke. Broă dơ\ bàr là bàr pe rơndăp broă lơh bơtơ\t tơnau dơng dà jal mhar tàm kơnhoàl ù tiah do bè lơi. Nùs nhơm lơh là pal kơ\ kơl jăp, geh cồng nha mờ jo\ jòng.

Lùp kờp, rơndăp ù tiah geh dà là gùng dà broă lơh bơsong sơndră wơl mờ bơta ro kơnra` jo\ jòng tàm Tây Nguyên

Tây Nguyên neh mờ gam gơ gơs là tiah tam tờm chi jo\ nam tơrgùm bal kuơmàng bơh jơh gùt lơgar dê. Bulah bè hơ\, lơh sa gam gơtìp uă ngan bơta lòng bơh tam gơl drà kă bro tus dì bơta tam gơl trồ tiah, ù tiah. Ù gơ gơs [làng bràs là jơnau pơhìn geh tơngkah lài geh gơlik geh dilah lơh sa kung gam lơh jăt broă lơh is, ătbồ, ngui dà kung gam ờ suk, mờ brê kung gam gơtìp mus kơl bu ba khăt gơboh bè tơngai lài. Ală broă bơsong, bơh gùng dà broă lơh, bơta chài lơh sa, tam gơl chi tam tus dì gùng dà broă lơh bơtơ\t tơnau dơng dà, mờ ngài rlau là gùng dà broă lơh bè ù tiah ơm kis bal mờ broă tam wơl brê neh geh ai tơlik nàng Tây Nguyên sơndră wơl mờ bơta tam gơl trồ tiah, bơta ro kơnra`. Mơya, nàng lơh jăt dùl bă dùl ròt bal mờ geh cồng nha, bal ală priă jền dong kờl bơh dà lơgar dê, kờ` pal geh bơta lơh ngan jơh nùs, bơta pơđơl pràn tàm tơl tiah dê, tơl mpồl lơh sa kă bro mờ bơta lơh ngan bal bơh tơl nă làng bol dê. Bơh hơ\, 2 tơlak lồ ù lơh broă sa sươn sre tàm kơnhoàl ù tiah do den hơ\ sồng gơtùi geh ngui dùl bă geh cồng nha mờ kơ\ kơl jăp, jo\ jòng.

Cau cih Công Bắc- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến

Dilah làng bol mờ gơ\p bơyô kờ` pờ sền jơnau cih dơ\ pe den dan pờ jăt gùng link do:

http://vov4.vov.vn/Kho/chuyen-muc/rot-jonau-cih-tay-nguyen-kong-mo-tro-prang-dong-soat-da-broa-loh-loi-ai-2-tolak-c162-315377.aspx

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC