VOV4.K’ho- Lơh jăt srơh lơh, lơh niam wơl “Bơta nđàc cau lòt ling bal” bơh Mpồl Cau ling yau Việt Nam lam lơh, mờr 10 nam do, Mpồl cau ling yau [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dăk Lăk neh hòi jà ală cau tàm mpồl jơh nùs tă pơgồp priă jền, ngai lơh broă nàng lơh uă nơm hìu pà ală cau ling yau kal ke bè hìu ơm in; mơkung lơh niam wơl halà lơh kơ\ kơl jăp gi\t nđờ rhiang mơm hìu gơtìp ờdiơng ai cau tàm mpồl in. Ală hìu niam bơne\ neh mờ gam dong ală cau tàm mpồl geh anih ơm kơ\ kơl jăp, tơngo\ nùs nhơm tam klăc mờ bơta nđàc bơh ală “Cau ling Wa Hồ dê” tàm rài ring lơngai.

Ală ngai mờr tus ngai sa tềp bơhiàn Canh Tý, hìu bơnhă cau ling yau ồng Y Thân Byă dê tàm [òn Buôr, xã Hoà Xuân, [òn dờng Buôn Ma Thuột sùm hô hơng ngan săp đơs `o\ nhơl chờ hờp bơh oh kòn, kòn sau mờ oh mi jơi nòi tàm [òn lơgar dê tus tơrgùm să bal nàng dong kờl dăp phan bơna rcăng mu\t ơm hìu pa. Tơnơ\ mờr 20 nam lik rê bơh mpồl ling, tus sa tềp do, cau ling yau ồng Y Thân Byă hơ\ sồng geh dờp wil tơl bơta chờ hờp tàm hìu lơh pa.

Ồng Y Thân Byă pà gi\t, hìu bơnhă ồng là hìu bơnhă r[ah ngan rlau jơh bơh [òn dê, geh dùl êt ù lơh sa mơya geh tus 7 nă kòn bal mờ mè bèp neh kra jơh, lơbơn ờ sô tai. Pơgăp mờ do mờr 5 nhai, Mpồl cau ling yau [òn dờng Buôn Ma Thuột dong kờl 45 tơlak đong, UBND xã Hoà Xuân bal mờ bàr pe nă cau geh nùs nhơm niam dong kờl 15 tơlak đong, làng bol tàm [òn bal mờ cau lòt ling bal tus dong kờl ngai lơh hìu. Hìu bơnhă neh lơh geh dùl nơm hìu pa ơnàng mờr 70 thơk vuông. Sa tềp nam do, 11 nă cau tàm hìu bơnhă geh sa tềp tàm hìu pa, ờ hềt nam lơi mờ chờ hờp bè nam do.

Ồng Y Thân Byă, đơs bè do: Hìu bơnhă a` kal ke ngan, geh mè neh kra mờ geh tus 7 nă kòn. Geh oh mi cau lòt ling bal tă pơgồp lơh hìu pa, hìu bơnhă chờ hờp ngan, nam do sa tềp tàm hìu pa chờ hờp ngan. Mờ bơh tu\ do, kung ờ gam pal kơlôi rcăng ngòt hìu ồm sèt nhhăt dà mìu tai, ờ ngòt tai jơnau hìu sơrling gơ tơrlah khăt tu\ lơi tai. Ưn ngài oh mi cau lòt ling bal bơh a` dê mờ ală ban ngành, mpồl cau neh sền gròi dong kờl. Tu\ do, hìu bơnhă mìng kơlôi rcăng lơh sa kơ\ kơl jăp rài kis mờ ròng siam kòn lòt bơsram lơm.

Sa tềp Canh Tý 2020 do, hìu bơnhă ồng Y Thân Byă cau ling yau (cau soh àu khoác) geh wa\ rò sơnam pa sa tềp tàm hìu niam bơne\

Ndrờm bè hơ\ sơl, dơ\ sa tềp nam do, hìu bơnhă ồng Y Dương Byă kung là cau ling yau sơl ơm tàm [òn Drai Hling, xã Hoà Xuân, [òn dờng Buôn Ma Thuột kung geh wa\ rò sơnam pa sa tềp tàm hìu lơh kơ\ kơl jăp ngan bơh cau ling lòt bal dê jaù pà ơnàng rlau 60 thơk vuông. Ồng Y Dương Byă yal: Tài bơh geh dùl êt ù lơh sa, mờ ờ geh broă lơh sùm den tàng ùr bơklau ồng pal lòt lơh broă apah nàng jòi priă sa tàm rài kis. Bulah neh lơh tơl broă nàng geh tai priă jền, mơya rài kis sùm siơ\u siar ngan. Bồ sơnam do, Mpồl cau ling yau [òn dờng Buôn Ma Thuột tus dong kờl 40 tơlak đong bơh kes priă lơh hìu “Bơta nđàc cau lòt ling bal”, ală mpồl cau kung dong kờl tai 15 tơlak đong nàng lơh dùl nơm hìu ơnàng 60 thơk vuông. Rlau 2 nhai rê mu\t ơm tàm hìu pa, să jan bơh jơh dùl hìu bơnhă dê geh pràn kơldang rlau.

Ồng Y Dương Byă đơs, bè do: Lài do, hìu lơh mờ mpàn ơm kal ke ngan, trồ mìu den nhhăt dà mìu, sùh jơh, kòn dềt pal cèng rê jun ơm jồ tàm hìu đah mè bèp pơ ùr dê. Tu\ do, geh hìu pa nàng ơm den ờ gam pal kơlôi rcăng tai. Nam do, sa tềp tàm hìu pa hìu bơnhă chờ hờp ngan. Gam tai, ùr bơklau a` gam geh mpồl yal tơngi\t mờ ai mu\t lơh công nhân tàm tiah lơh sa mờ măy mok, priă lơh geh kung sùm đau sơl. Ờ hềt sa tềp nam lơi mờ gơlơh chờ hờp bè sa tềp nam do.

Rlau 40 “Hìu bơta nđàc cau lòt ling bal” neh geh jàu pà ai ală cau tàm mpồl cau ling yau tàm [òn dờng Buôn Ma Thuột in

Ồng Trần Quang Long, Phó Chủ tịch UBND xã Hoà Xuân pà gi\t, xã tu\ do geh rlau 120 nă cau ling yau, tàm hơ\ geh ờ dùl êt nă cau ling yau geh rài kis kal ke. Ală nam do, bal mờ bơta dong kờl bơh Đảng mờ Dà lơgar dê, ală cau ling yau kung geh ală kấp mpồl dong kờl uă bơta. Tàm hơ\, neh lơh geh 9 nơm hìu bơta nđàc cau lòt ling bal, kờp mờ priă tus gi\t nđờ rhiang tơlak đong pà ală cau ling yau kal ke bè hìu ơm in kơ\ kơl jăp rài kis. Broă lơh do ờ go\ di mìng tơngo\ bơta tam klăc bal “đềt mềr ngan” đah ală cau lòt ling bal, mờ neh dong kuơ dờng ngan ai xã in lơh geh ală broă [òn lơgar pa.

Ồng Trần Quang Long, đơs: Tus tu\ do, uă hìu bơnhă cau ling yau kal ke bè hìu ơm geh pà hìu kơ\ kơl jăp rài kis, bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă. Tàm xã geh uă hìu bơnhă là làng bol kòn cau tu\ geh ù mơya ờ hềt geh priă lơh hìu pal ơm bal ờ gơtùi ngan, tu\ mpồl cau ling yau pà priă lơh hìu, lik ơm kis den [ươn ngan ai ală hìu bơnhă cau ling yau in lik ơm is. Ai bè broă dong kờl pà kơnrồ, be, chi sơntìl, phan ròng kung neh dong uă hìu bơnhă klàs bơh r[ah. Broă gàr ală broă tàm bơ\t bơtàu [òn lơgar pa geh gàr kơ\.

Mpồl cau ling yau [òn dờng Buôn Ma Thuột tu\ do geh mờr 8 rbô nă cau. Mờr 10 nam do, lơh jăt srơh tơn jơh hìu ồm sèt nhhăt dà mìu, lơh niam wơl mờ lơh pa nàng pà ai cau tàm mpồl geh rài kis kal ke uă ir in bè hìu ơm, mpồl neh hòi jà ală cau tàm mpồl mờ ală cau geh nùs nhơm niam tă pơgồp rlau 1 tơmàn 200 tơlak đong lơh 43 nơm hìu “Bơta nđàc cau lòt ling bal”; lơh niam wơl rlau 300 nơm hìu neh ờ gam diơng tai ai ală cau tàm mpồl in. Bơh hơ\, dong gi\t nđờ rhiang nă cau tàm hìu geh hìu ơm, kơ\ kơl jăp rài kis mờ broă lơh sa.

Mpồl gam jơh nùs lơh bal mờ ală mpồl ai càn priă nàng dong kờl rlau 2.500 nă cau tàm mpồl geh càn priă ờ sa priă cồng uă bơtàu tơnguh lơh sa, tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah bal mờ khà priă gơguh tus rlau 53 tơmàn đong. Ồng Nguyễn Công Tình Phó Kuang ătbồ Mpồl cau ling yau [òn dờng Buôn Ma Thuột, pà gi\t, tàm nam 2020, mpồl geh pơn jăt tai tă pơgồp nàng lơh tai uă nơm hìu “Bơta nđàc cau lòt ling bal” kung bè dong kờl priă nàng cau tàm mpồl geh rài kis kal ke bơtàu tơnguh lơh sa, lơh ngan klàs bơh r[ah.

Ồng Nguyễn Công Tình, đơs bè do: Ală broă bè pà kơnrồ, pà be, chi sơntìl, mờ hìu ơm neh lơh gơlik bơta pràn lơh gơrề tàm jơh ală mpồl gơ wèt bal. Cau tàm mpồl geh uă tă pơgồp uă, geh dùl êt tă pơgồp dùl êt, êt ngan tơl nă cau tàm mpồl kung pal tă pơgồp pơgăp 20 rbô đong tàm dùl nam. Bơh hơ\, uă cau lòt ling bal bơh bol a` dê  geh dong kờl hìu ơm, phan ngui tàm broă lơh sa bơtàu tơnguh lơh sa kơ\ kơl jăp rài kis. Tàm nam 2020, bol a` geh pơn jăt tai hòi jà tă pơgồp pơgăp 170 tơlak đong tai nàng pơn jăt tai lơh hìu ai ală cau lòt ling bal geh rài kis kal ke bơh bol a` dê.

Bal mờ pà hìu, uă cau ling yau gam geh dờp bơta dong kờl kơnrồ bơtàu tơnguh lơh sa

Bal mờ bơta sền gròi bơh Đảng mờ Dà lơgar dê, bơta tă pơgồp dong kờl bal bơh ală cau tàm Mpồl cau ling yau [òn dờng Buôn Ma Thuột dê, bal mờ ală cau geh nùs nhơm niam, gi\t nđờ jơ\t mờ geh tu\ là gi\t nđờ rhiang nă cau ling yau geh rài kis kal ke tàm [òn dờng Buôn Ma Thuột neh geh hìu niam bơne\ nàng ơm, kơ\ kơl jăp rài kis. Bơta nđàc cau lòt ling bal geh wơl tai ală cau ling Wa Hồ dê pơn jăt tai đòm jăt tu\ rê wơl hờ [òn lơgar, bơhiàn niam bơne\ “nha ngan glòm bal nha sèt” bơh jơi bơtiàn Việt Nam dê pơn jăt tai geh lơh jăt dùl bă jơh nùs ngan rlau jơh.

Cau cih Tuấn Long- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến