VOV4.K’ho – Dak Nông là càr geh ù tiah gơ tam koh gơl ua\, làng bol ơm kis rah rài, den tàng broă bơcri pria\ lơh ală broă lơh gùng che ồs đèng sồr pal geh bơta pràn dờng ngan. Tàm ală nam do, bal mờ broă lơh pa, rề ơnàng gùng che đèng, kong ti ồs đèng Dak Nông gam sền gròi mờ lơh niam gùng che ồs đèng [òn lơgar. Bơta do ờ mìng bơsong bơta kơn jơ\ ir tus mờ gùng che ồs đèng, pờ tơlik đèng sùm, drơng jơnau kờ` ngui tàm rài kis, broă lơh sa làng bol dê mờ gam tă pơ gồp ua\ ngan tàm bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtìan. Bơh hơ\ pơgồp bơnah bal mờ ală tiah lam lơh jat geh cồng nha broă lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa.

Hìu bơnhă ồng Lê Văn Thoảng, ơm tàm xã Đạo Nghĩa, kơnhòal Dak Rlâp geh rlau 1 lồ kơphe mờ 8 sàu tiêu. Lài do, pah tu\ tus tơngai [ồm dà là ồng ờ suk ngan tài bơh đèng ờ pràn. Bulah ală hìu bơnhă tàm xã neh ring bal [ồm dà jat tơl dơ\ nàng pleh bơta [ồm dơ\ le\ ua\ ir, mơya pah tu\ ma\i [ồm dà pa rơp [ồm 1 thoat den là đèng gơbàn chơt tơn. Geh tu\, hìu bơnhă ồng neh gơtìp ờ niam tơn ma\i [ồm tài bơh đèng ờ pràn.

Bơh nam 2017, tu\ rơndap broă lơh niam gùng che ồs đèng tam pà tus tiah [òn lơgar càr Dak Nông geh lơh tàm kơnhòal Dak Rlâp, hìu bơnhă ồng Thoảng kung bè làng bol tàm xã ờ gam kơ lôi rơcang tai bè ồs đèng tàm [ồm dà tàm nhai prang soat dà:

“Dà lơgar bơcri lơh ồs đèng bol a` in, sền go\ ồs đèng niam ngan tàm broă [ồm dà bơh [ồm tiêu tus [ồm kơphe, [ồm dà jat bè bơta kơp kờ` he dê. Làng bol iat nùs lơh sa, ờ gam pal kơ lôi rơcang bè ồs đèng tai”.

Ai gơwèt mờ ală hìu bơnhă kă bro broă drơng ala bè ồng Lê Như Xa, ơm tàm thôn 3, xã Nhân Cơ, kơnhòal Dak Rlâp, đèng pràn mờ geh pờ tơlik sùm là kươmàng ngan. Ồng pà git, đèng pràn, hìu bơnhă ồng neh khin cha tă pria\ rề ơnàng hìu tac dà kơphe nàng kờ` gơ hòi gơ jà nac tus:

“2, 3 nam lài ồs đèng ngui ờ pràn, ngan là tu\ ngui đèng tàm tơngai kàl prang duh mờ gơtìp chơt ồs đèng den nac ờ tus ndo. Tu\ do ngui ồs đèng niam rlau, bơta chơt đèng ờ huan gơlik geh tai, den tàng khà nac tus gal rlau, broă ngui ma\i pờ đơs crih, quạt mờ ală phan ngui tàm hìu bơnhă kung niam mờ kơ\ rlau”.

Geh đèng pràn, làng bol kơnhòal Dak Rlâp bơcri blơi ma\i mok nàng drơng broă lơh sa mờ jơnau kờ` ngui tàm rài kis in, chồl mhar bơtàu tơnguh công nghiệp – broă drơng ala, tơnguh niam rài kis, lơh ngan nam 2020 tus do, gùt kơnhòal geh lơh gơs broă lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa.

Ồng Trần Minh Huy, Kuang atbồ kong ti ồs đèng Dak Rlâp pà git, gah ồs đèng geh pơn jat tai lơh ngan lơh niam gùng che ồs đèng nàng kờ` pờ tơlik ồs đèng ờ do ờ dă mờ geh cồng nha làng bol in. Bơh hơ\ pơgồp bơnah bal mờ ală tiah lơh jat broă lơh sồ 4 bè ồs đèng tàm bơt bơtàu [òn lơgar pa:

“Broă lơh sồ 4 bè ồs đèng [òn lơgar dilah lơh niam broă lơh do den broă pờ tơlik ồs đèng tàm gùt kơnhòal đơs bal mờ rề ơnàng tus ua\ tiah den jat a` broă lơh do dilah lơh niam den sơlơ niam rlau tai. Mờ gơtùi lơh gơs broă lơh hơ\ den ngan là khà ờ do ờ dă mờ bơta niam ồs đèng pờ tơlik geh tơnguh rlau tai”.

Jat ồng Lê Huy Thiệp, Phó Kuang atbồ kong ti ồs đèng càr Dak Nông đơs, mờ bơta lơh ngan tàm broă bơcri pria\ lơh gùng che ồs đèng, tus tu\ do, gùng che ồs đèng càr Dak Nông neh geh lơh, bal mờ 8 tàm 8 kơnhòal, thị xã geh pờ tơlik đèng bơh gùng che ồs đèng dà lơgar; 71/71 xã, sơnah [òn, thị trấn geh ồs đèng; 722 tàm 724 thôn, [òn geh ồs đèng.

Kong ti ồs đèng Dak Nông rơcang lài git broă rơndap lơh, jơnau kờ` pah nam tàm Broă lơh jơnau kờ` dà lơgar bơt bơtàu [òn lơgar pa bơh càr dê, bơh hơ\ di tu\ pơgồp bal tàm broă rơndap lơh bơcri pria\ tă lơh pah nam bơh kong ti dê. Bal mờ hơ\, lơh ngan hòi jà ua\ bơnah pria\ bơcrri nàng lơh gùng che đèng tus hờ [òn lơgar, tiah sar lơgar ngài, chồl pràn bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtìan bơh càr dê:

“Tơngai tus, kong ti ồs đèng Dak Nông geh pơn jat tai hòi jà ală bơnah pria\ bơcri, bơcri lài jat broă rơndap lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa bơh càr dê. Tàm hơ\, lam lơh lài tàm ală xã [òn lơgar, thôn, [òn tiah sar lơgar ngài, tiah làng bol kòn cau  ua\ kal ke bơh càr dê. Jơnau kờ` là lơh niam wơl, lơh pa gùng che ồs đèng trung, hạ áp, trạm biến áp mờ công tơ tàm ală tiah ờ hềt geh gùng che ồs đèng dà lơgar mờ gùng che ồs đèng [òn lơgar tơ nơ\ tu\ dơfp nàng kờ` lơh jat jơnau kờ` pờ tơlik ồs đèng sùm drơng jơnau kờ` tàm rài kis, bơtàu tơnguh lơh sa mờ ală jơnau kờ` ndai bơh làng bol tàm [òn lơgar dê”.

Gơtùi đơs, broă lơh gơs broă lơh sồ 4 bè ồs đèng neh pơgồp bơnah tam gơl ua\ ngan muh mat broă lơh sa mpồl bơtìan bơh càr Dak Nông dê. Tàm tơngai tus, kong ti ồs đèng Dak Nông geh pơn jat tai hòi jà ală bơnah pria\ bơcri, tàm hơ\ bơcri lài jat broă rơndap lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa bơh càr dê, lơh ngan tus nam 2020, Dak Nông geh 99% khà hìu bơnhă làng bol tàm càr geh ngui ồs đèng dà lơgar. Do là broă lơh ngan dờng ngan tài Dak Nông là càr geh ù tiah gơtìp koh gơl ua\, làng bol ơm kis rah rài.

Cau mblàng K’Duẩn