VOV4.K’ho - Tơnơ\ mờ rơlao 9 nam lơh jăt, broă tơm priă sền gàr tiah kis brê geh go\ là broă lơh niam nàng càr Kon Tum sền gàr mờ tơnguh bơtàu brê kơl jăp.

Bal mờ broă ai geh priă ring niam dong kờl ală mpồl cau tòm brê “ờ siơ\u priă” kờ` sền gàr tiah kis brê, broă tơm priă sền gàr tiah kis brê gam geh dong kờl g^t nđờ rơbô hìu làng bol, mìng là làng bol kòn cau càr dê klàs mờ rơ[ah, geh tu\ lơh pas kơnờm mờ hơ\ kis đềt mềr mờ brê.

Geh dùl bơhiàn mus brê lơh mìr neh geh g^t nđờ rơbô rơnàng do tàm mpồl bơtiàn kòn cau càr Kon Tum dê đơs is mờ Tây Nguyên đơs bal, lơh gơbàn mus kơl chi brê lơh mìr pah tu\ kàl prang tus.

Kờ` tơn jơh bơta do, g^t nđờ 10 nam do gơnoar atbồ bal mờ gah sền gàr mờ tam brê ală tiah neh lơh ngan uă bơta pràn kờ` lam sồr, kơrian mơya di lah ờ sền gròi nền nòn den brê gơs mìr.

Ồng A Gong, kòn cau Sơdàng, kis tàm [òn Đăk Kroong, xã Đăk Pxi, kơnhoàl Đăk Hà, càr Kon Tum lam bol a` tus còp bă brê gam hòn tơlir niam tàm gùl kàl prang dờng, đơs chờ, 9 nam do làng bol kis tàm [òn Đăk Kroong ờ gam lòt mus kơl aniai chi brê nàng lơh mìr tai. Tu\ do mu\t tàm brê là kờ` sền gàr brê:

-Lài do ờ tơl ală bơta, den tàng pal mu\t tàm brê. Lài ngan là lòt pơ\t dă. Dơ\ bàr là kơl chi nàng lơh hìu. Hơ\ là tìs dờng ngan. Tu\ do, bơh ngai geh broă tơm priă sền gàr tiah kis brê, den he ai priă hơ\ mờ rơndăp broă lơh tàm hìu nhă mờ ngai do kung geh ờ uă hìu nhă neh tam geh phan tam, neh tam geh kòi sre. Den tàng bơh tu\ hơ\ tus tu\ do ờ mus kơl chi brê tai, ờ lơh mìr tai.

Tus tu\ do tơnơ\ mờ 9 nam lơh jăt Nghị định sồ 99, ngai 24 nhai 9 nam 2010 bơh Chính phủ bè broă tơm priă sền gàr tiah kis brê, neh geh rơlao 5 rơbô hìu làng bol, geh 567 mpồl hìu, mpồl bơtiàn mờ mpồl lơh broă tàm càr Kon Tum dờp atbồ, sền gàr rơlao 200 rơbô 900 lồ brê.

Pah nam dùl hìu geh dờp 13 tơlăk đong, mpồl bơtiàn [òn lơgar 160 tơlăk đong mờ mpồl lơh broă rơlao 500 tơlăk đong. Bơh tàm khà priă do, làng bol bal mờ mpồl bơtiàn geh ngui tàm broă tơnguh rài kis broă lơh sa, den tàng rài kis bơh cau lơh broă mờ brê ngai sơlơ hờm ram.

Cồng nha broă lơh jăt broă tơm priă sền gàr tiah kis brê kung neh là jơnau hơ ai jơnau lùp gam geh sùm g^t nđờ 10 nam do tàm càr Kon Tum đơs is mờ Tây Nguyên đơs bal, hơ\ là lơh bè lơi kờ` làng bol kis gơtùi mờ brê mờ đềt mềr sền gàr brê niam rơlao?

Tàm 9 xã gơwèt 2 kơnhoàl Tu Mơ Rông mờ Đăk Glei, kòn cau Sơdàng kis tàm do rơhời neh lơh pas tài kơnờm mờ broă tam tòm kơnuh sơnơm Ngọc Linh mờ uă bơta phan lơh sơnơm ndai tàm m[ur chi brê. Mờ khà priă tăc rơlao 150 tơlăk đong tàm 1 k^ kơnuh sơnơm Ngọc Linh ris bè tu\ do, bơh brê bơnơm [òn lơgar tòm ngai sơlơ geh tai uă cau pas kòn cau Sơdàng.

Mò Y Xuôi, kòn cau Sơdàng, lài do là Phó Chủ tịch UBND càr Kon Tum chờ hờp đơs, broă lơh do di pal ngan mờ bơhiàn bal mờ bơta ngăc ngar tàm broă tam phan mờ bơta chài rơgơi lơh broă sa kòn cau Tây Nguyên dê là đềt mềr mờ brê:

-He tam tòm kơnuh sơnơm Ngọc Linh hơ\ là sền gàr brê. Mờ geh brê hơ\ sồng geh dà. Mờ geh dà den geh broă lơh sa. Geh broă lơh sa den pơn jăt tai hơ\ sồng geh tơnguh bơtàu, sền gàr bơta niam, bơta lơngăp lơngai ờ do ờ dă gùt mpồl bơtiàn mờ gàr niam rài kis bơh làng bol kòn cau kis bơh yau. Loh làng, ờ geh dùl bơta pràn lơi gơtùi sơgràm tàm hơ\ kờ` lơh aniai.

Ồng Nguyễn Thành Chung, kuang atbồ Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đăk Tô pà g^t, broă tam phan lơh sơnơm tàm tiah m[ur chi brê cèng geh cồng nha uă, làng bol sền gàr geh dờp priă sền gàr tiah kis brê mờ geh lơh pas bơh brê tai:

-Kờ` tam geh tòm kơnuh sơnơm den pal geh m[ur chi brê, pal geh gàr brê. Bơh bơta hơ\ cau sền gàr brê mờ tơnguh bơtàu brê. Den tàng broă mus brê lơh mìr là ờ hoan geh tai. Cau g^t uă ngan broă ngòt roh brê là roh kơnuh sơnơm. Den tàng geh dùl bơta kuơ bal. Mờ a` đơs ờ mìng là 1 mờ tus geh 2, 3 bơta kuơ bal.

Mờ rơlao 610 rơbô lồ brê, càr Kon Tum là tiah geh bă ù brê uă ngan di lah pơn drờm mờ ală càr tàm Tây Nguyên. Lơh jăt broă tơm priă sền gàr tiah kis brê, 9 nam do Kes priă sền gàr mờ tơnguh bơtàu brê càr Kon Tum neh tơrgùm mờ tă mờr 1 rơbô 500 tơmàn đong ai 96 nă cau tòm brê in.

Là càr geh bơta lơh broă sa, mpồl bơtiàn gam uă kal ke bè càr Kon Tum, den khà priă pah nam geh 163 tơmàn đong tă tàm broă atbồ sền gàr brê là uă ngan. Neh geh tu\ gơtìp ờ tơl priă kờ` atbồ sền gàr tiah kis brê, tu\ do pah nam geh tai di pơgăp 7 tơmàn đong bơh bă brê ơnàng 9 rơbô 500 lồ geh tơm priă sền gàr, ồng Đào Xuân Thuỷ, kuang atbồ mpồl atbồ brê dà lơgar Cư\ Mom Ray pà g^t:

-Mpồl bol a` geh 100% khà priă bơh kes priă ai pah nam, den tàng ờ pràn ngan tàm broă atbồ sền gàr tiah kis brê. Broă tơm priă sền gàr tiah kis brê lơh mpồl lơh broă geh rơcang lài rơlao tàm broă lơh ală broă atbồ sền gàr, kuơ màng là tàm broă lòt sền gròi, tă ai ală broă sền gròi.

Gơrềng niam ngan là bol a` sền broă sền gàr tiah kis brê là bol a` jào mpồl bơtiàn [òn lơgar tus bal sền gàr brê. Hơ\ là dùl khà priă uă ngan gơwèt mờ ală hìu nhă tàm [òn gam kal ke ngan.

Cồng nha geh rơlao tai là tus tu\ do càr Kon Tum neh pờ ơnàng priă geh bơh broă sền gàr tiah kis brê mờ 36 hìu măi pờ tơl^k ồs đèng mờ 13 hìu lơh sa mờ măi mo\k. Priă sền gàr tiah kis brê tu\ do neh tơl tàm broă atbồ, sền gàr rơlao 360 rơbô 600 lồ brê, geh mờr 64% khà bă brê tàm càr dê.

Càr Kon Tum kung neh lơh jăt broă tơm priă sền gàr tiah kis brê bơh tàm tài khoản ngân hàng ai rơlao 2 rơbô 700 tàm khà 5 rơbô 547 hìu cau dùl nă să, mpồl bơtiàn [òn lơgar geh tềm pềr tơngai mờ ndrờm bal tàm broă lơh jăt broă tơm priă.

Ồng Hồ Thanh Hoàng, kuang atbồ kes priă sền gàr mờ Tơnguh bơtàu brê càr Kon Tum pà g^t, ală mpồl cau tòm brê tàm càr do tu\ do neh tơl priă kờ` sền gàr tiah kis brê:

-Ală cau tòm brê là mpồl cau, tàm hơ\ geh ală Công ty lâm nghiệp, ală mpồl atbồ brê rơcang gàr lài, brê hòn is neh geh priă tơl niam, kơl jăp kờ` gàr niam ală broă lơh să tòm dê. Rài kis bơh kuang bàng, cau lơh broă tàm ală mpồl cau tòm brê neh geh tơl ngai sơlơ gơguh.

Den tàng, kuang bàng, cau lơh broă tàm ală Công ty do kung tus bal niam tàm broă sền gàr tiah kis brê. Kơnờm mờ geh tơl priă sền gàr tiah kis brê do, làng bol kung tus bal tàm broă sền gròi, atbồ, sền gàr brê, rài kis làng bol kung ngai sơlơ ring niam.

Cồng nha mùl màl 9 nam lơh jăt neh ai go\, broă tơm priă sền gàr tiah kis brê là broă lơh niam ngan kờ` càr Kon Tum sền gàr mờ tơnguh bơtàu brê. Bal mờ broă hòi jà geh ală bơta pràn bơh mpồl bơtiàn kờ` sền gàr mờ tơnguh bơtàu brê kơl jăp, tơmù kal ke ai kes priă Dà lơgar in, den broă lơh do kung di pal mờ broă lơh pa tàm lơgar Việt Nam dê mờ broă lơh bal bơh dunia dê tàm broă sền gàr tiah kis brê.

Cau mblàng Ndong Brawl