VOV4.K’ho - Dơ\ mìu mờ dà tih cò bơh mang ngai 6 nhai 8 neh lơh ngơr bam tàm ală [òn tàm tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak.

Mờ kơnòl kung bè nùs nhơm niam bơh cau ling, ală cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar tàm do neh ờ ngòt kal ke tus dong kờl làng bol tàm tiah nhàr dà lơgar mhar pleh mờ dà tih dà cò, dong kờl làng bol ring niam rài kis tơnơ\ mờ dà tih dà cò neh jơh.

Broă lơh ngan bơh ală cau ling neh pơgồp bal tàm broă bơ\t bơtàu nùs nhơm ling klàng bal mờ làng bol sơlơ đềt mềr, kơl jăp.

Rơlao 1 poh tơnơ\ mờ dơ\ dà tih cò gơbàn dờng ngan bơh lài tus tu\ do tàm xã tiah nhàr dà lơgar Ea Bung, kơnhoàl Ea Súp, càr Dak Lak, uă làng bol kis tàm do gam ờ hềt jơh ngòt rơngơ\t.

     Tơnơ\ mờ dà tih dà cò, ală kuang bàng, cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak rào kloh niam ù tiah dong kờl làng bol

Tàm mang ngai 6 nhai 8, tu\ ală cau gam rơcang rê b^c den ni sơna dà tus mờ lơh gơbam jơh ală [òn. Jơh ală hìu đam, tòm chi tòm che, phan tam, ală broă lơh [òn lơgar ndrờm gơbam tàm dà. Dà neh cò pơrdô uă phan geh kuơ bè rơpu, kơnrồ, sur, iar, kòi làng bol dê; lơh aniai uă rơbàng, bơtơ\t rơbòng dà, hìu bơsram, hìu lơh broă gơnoar atbồ…

Tàm mang mìu dờng dà tih dà cò, mpồl ling bơh ală pôs ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar gơwèt mpồl đơng lam ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak neh ờ ngòt kal ke, mu\t tàm brê tus dong kờl làng bol sơndră mờ rềs àr bơh trồ tiah lơh aniai.

                                      Dong kờl cau kra ntrờn tus tàm tiah niam ờ do ờ dă

Tềng đăp mờ mìu sơr, ală cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar bal mờ mpồl lơh broă geh gơnoar ntrờn cau kra, kơnòm dềt l^k bơh tàm tiah gơbam dà, bal mờ hơ\ là ntrờn phan làng bol tus tàm tiah niam ờ do ờ dă. Ồng Nguyễn Văn Đảng 61 sơnam, là cau koe\t kơl te, kis tàm [òn 8, xã Ea Bung-do là tiah gơtìp dà bam uă ngan ngoh rơngăc đơs:

-Dà cò dà bam tus, ală cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar tus mă a` pleh mờ dà, tu\ dà soăt cèng a` rê tàm hìu.

A` gơtìp jơngo măt, sền ờ loh phan lơi, ală cau ling neh dong kờl pơs wàs hìu đam, hơ\ sồng gam pà phan sa kờ` geh phan sa tàm tu\ dà cò. Tus tu\ do den rài kis a` neh niam blơi. Di lah ờ geh ală cau ling tus dong kờl den dà cà di gơlan neh lơh pơrdô a` bloh.

Kung gơtìp mờ dơ\ dà tih dà cò dờng ngan bơh lài tus tu\ do, ồng Hà Văn Phê, kis tàm [òn 10 xã Ea Bung pà g^t, mìu dờng dà tih dà cò neh pơrdô uă phan geh kuơ tàm hìu nhă ồng dê.

                                                                        Mờ kơnòm dềt

Bơtoah ngan, geh mpồl lơh broă geh gơnoar, tàm hơ\ geh cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar neh tus dong kờl di tu\ gơmù ờ uă bơnah hoàc huơr. Ồng Phê đơs:

-Tơngai dà cò uă ngan geh ală cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar tus dong kờl ntrờn phan. Tu\ dà cò, hìu a` geh 1 lồ 2 sào ù sre kòi neh dum, neh geh ală cau ling tus dong kờl tơwès neh mờr jơh.

Tu\ gal geh rơlao 20 nă cau ling tus dong kờl hìu nhă a`. Tu\ gơbàn dà cò ờ geh mpồl lơh broă geh gơnoar, den hoàc huơr bè kòn bơnus bal mờ phan bơna di gơlan geh uă ngan.

Gơl gùng nhàr dà lơgar tàm càr Dak Lak rềp mờ càr Mundulkiri, lơgar Campuchia jòng 73 kơi sồ. tàm do geh 4 xã rềp mờ nhàr dà lơgar, tàm hơ\ geh: Ia R'vê, Ia Lốp, Ea Bung gơwèt kơnhoàl Ea Súp, mờ Krông Na kơnhoàl Buôn Đôn.

                                                                            Mờ kòn dềt

Jơh gùt tiah do geh di pơgăp 11 rơbô hìu mờ rơlao 25 rơbô nă làng bol, gơwèt 30 jơi bơtiàn kòn cau ơm kis bal. Do là tiah kal ke, mờng gơtìp rềs àr bơh trồ tiah.

Ồng Phan Thanh Pha, Bí Thư Đảng uỷ xã Ea Bung, kơnhoàl Ea Súp pà g^t, nhai 4 nam 2018 lài do, xã do neh pal gơbàn dùl dơ\ mìu càl pràn, lơh rơlao 240 nơm hìu tơrlah, uă broă lơh mpồl bơtiàn gơtìp aniai. Mờ tàm dơ\ dà tih dà cò dờng ngan bơh lài tus tu\ do pa do tai, 9 tàm 10 [òn tàm xã neh gơbàn gơbam dà, di pơgăp 200 nơm hìu làng bol gơtìp gơbam dà, uă bă ù tam phan gơtìp roh gời jơh, hoàc huơr uă ngan bè phan bơna.

Pah dơ\ mìu càl pràn, dà tih dà cò, mìu piar gơbàn, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar tus dong kờl gơnoar atbồ bal mờ làng bol sơndră mờ rềs àr bơh trồ tiah.

-Tơnơ\ mờ dơ\ dà tih dà cò, ală mpồl lơh broă bè ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar, kuang àng, ling klàng, ling gàr [òn neh tus dong kờl làng bol lơh niam wơl rơbòng dà, bơtơ\t dơng dà, hìu đam, hơ\ sồng cèng làng bol tus lơh sa wơl kờ` ring niam rài kis.

Di lah ờ geh ală mpồl lơh broă do tus dong kờl, tàm hơ\ uă ngan là mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà logar tus tàm xã Ea Bung, den làng bol bal mờ gơnoar atbồ ờ jai sơndră mờ dơ\ dà tih dà cò pa do.

Jăt khà kờp pà go\, mìng is tàm dơ\ mìu càl pràn nhai 4 nam 2018 lài do mờ dơ\ dà tih dà cò pa do tàm 4 xã tiah nhàr dà lơgar bàr kơnhoàl Buôn Đôn mờ Ea Súp càr Dak Lak dê, neh geh rơlao 240 nơm hìu gơtìp gơpồ rơkàng, rơlao 900 nơm hìu gơbam tàm dà, g^t nđờ rơbô nơm phan ròng gơtìp dà cò pơrdô, rơlao 6 rơbô lồ phan tam gơbam tàm dà.

                                   Tơwès kòi dong kờl làng bol tơnơ\ mờ dà tih dà cò

Jăt Đại tá Phạm Hữu Chiến, Chính uỷ mpồl đơng lam ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak yal, tàm ală bơta gơbàn bơh trồ tiah, ală kuang bàng, cau ling gơwèt ală pôs ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar bal mờ ală anih lơh broă geh ai tus boh mpồl đơng lam sùm tus di tu\, pơgồp bal mờ anih lơh broă geh gơnoar bơyai ntrờn làng bol bal mờ phan l^k bơdìh tiah ngòt rơngơ\t.

Đại tá Phạm Hữu Chiến pà g^t, tơnơ\ mờ tu\ lơh ngan dong kờl làng bol l^k bơdìh tiah gơbàn dà tih dà cò tàm ală ngai pa do, tu\ do, mpồl ling neh hòi jà jơh gùt ling klàng bơyai lơh cho\ bo\, pơs wàs hìu đam, pơs wàs tiah kis, lơh niam wơl ală broă lơh mpồl bơtiàn dong kờl làng bol gờ` ring niam rài kis; mờ dong kờl phan sa, priă ai ală hìu gơtìp hoàc huơr uă kờ` tơnguh wơl broă lơh sa ring niam rài kis.

-Rềs àr bơh trồ tiah lơh gơbàn, bol a` crơng gơs mơ dùlmpồl lơh broă mhar geh Phó kuang atbồ đơng lam lam bồ, pơgồp bal mờ ală anih, mpồl lơh broă, ală pôs ling hòi jà jơh kuang bàng, cau ling gam lơh kơnòl tàm ală xã.

Bol a` hòi jà geh 136 nă kuang bàng, cau ling tàm uă ngai, tus tu\ do mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar gam pơn jăt tai dong kờl làng bol tơmù hoàc huơr tàm xã, mhar ring niam rài kis.

“Ờ ngòt kalke, ờ ngòt glar bòl”, ală nam do, cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Lak sùm đềt mềr, dong kờl làng bol ală kòn cau tàm tiah nhàr dà lơgar, tàm hơ\ uă ngan là pah tu\ gơtìp trồ tiah lơh aniai. Bơh ală broă dong kờl mùl màl, g^t nờ rơhiang hìu làng bol tàm tiah nhàr dà lơgar neh sơlèt mờ bơta “Ờ geh hìu ơm”, gàr niam màng kis kung bè uă phan bơna geh kuơ tu\ trồ tiah lơh aniai.

Bơh tu\ hơ\, bơ\t bơtàu ngai sơlơ kơl jăp broă gùt làng bol tus bal sền gàr tiah nhàr dà lơgar, dong kờl làng bol iang nùs ơm kis tàm tiah nhàr dà lơgar, pơgồp bal tàm broă sền gàr kơl jăp gơnoar lơngăp lơngai tiah nhàr dà lơgar đah măt tơngai mu\t Tây Nguyên dê.

Cau mblàng Ndong Brawl