VOV4.K’ho-Tam lơh neh gơ lòt ngài, mơya ală tềl sồt rơmồl mờ bơta jê sồt muăt jrùm kung gam jo\ jòng sùm pah ngai gơ wèt mờ ală cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai. Nàng pơgồp bơnah tơrmù [à dùl bơnah lơi bơta jê sồt muăt jrùm, tam pà bal ală hoàc hươr roh rui hơ\, tàm tơngai lài, Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl Krông Bông, càr Dăk Lăk dê neh jơh nùs ngan lơh uă broă lơh sền gròi dong kờl sền gàr pràn kơldang să jan kung bè rài kis ai ală cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai in, dong khi lơh ngan sơrlèt gan tàm rài kis.

Bơtờp sơnơm khih dioxin lơh aniai bal mờ bơta sồt mồr rlau 80%, den tàng bulah neh mờr 40 sơnam mơya bi Dương Thị Bình ơm tàm thôn 5, xã Tân Lập, kơnhoàl Krông Buk, càr Dăk Lăk kung gam lơngôh ndì bè dùl nă kòn dềt sơl, jơh ală broă tàm rài kis pah ngai ndrờm kơnờm jơh lơm tàm bơta dong kờl bơh cau pròc mhàm dê. Bi Dương Thị Lan là bi ùr bơh bi Bình dê yal: Tơnơ\ tu\ mè bèp chơ\t, kơlôi tus oh dùl nă să ơm kòn đời is ờ gơtùi sền gàr ròng siam is să jan, den tàng bi Lan lơh nền ờ bau, ơm bè hơ\ nàng ròng siam sền gàr oh. Rài kis 2 nă oh mờ mi dê mìng kơnờm jơh lơm tàm bă ù mè bèp dê lời wơl den tàng sơlơ bòl glar kal ke ngan.

Gi\t wa\ ngan rài kis hơ\, Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl Krông Buk pơgồp bal mờ Phòng Lao động, Thương binh mờ Xã hội kơnhoàl dong kờl hìu bơnhă bi Bình lơh hìu bơta nđàc kờp mờ priă 40 tơlak. Tus nam 2018 pa do, Mpồl pơn jat tai hòi jà ală cau geh nùs nhơm niam dong kờl 2 nă oh mi bi Bình dùl nơm kơnrồ me, kờp mờ priă 15 tơlak nàng geh broă lơh broă sa. Bơh bơta dong kờl hơ\, rài kis bơh bi Bình mờ bi Lan dê neh geh kơ\ kơl jăp. Tu\ do, bi Lan neh iang nùs rlau ai rài kis hìu bơnhă dê in. 

Geh hìu ơm kung geh kìng tơngai kìng mìu sơl. Lài do hìu gơtìp sèt nhhat dà mìu sùh lơm, lòt den pal đơ dơng dà, tu\ do den geh hìu ơm kơ\ kơl jăp. Mpồl dong kờl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl dê dong kờl pà dùl sră tềm pềr priă di 4 tơlak, mờ pa do den kơnhoàl kung pà sơl dùl kơnrồ, tu\ do kơnrồ kung gam geh bun sơl. Kơ\p kơnrồ in deh, kòn kơnrồ dờng nàng geh priă jền pơđơl pràn kờ` klàs bơh jơgloh r[ah nàng oh hền in ờ huan bòl glar kòp tê jê să ir.

Bi Lan ròng siam sền gàr kơnrồ- phan ròng siam rài kis bơh hìu bơnhă bi dê bơh Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl dê pà

Lài do neh geh tu\ lơh broă lòt yal tơngi\t jơnau tàm rài tam lơh tàm [òn tờm càr Quảng Ngãi, mờ neh geh tu\ gơtìp bol sò tơm ku\p jàm pù pờng jê sồt ngan mơya tus uă nam tơnơ\, mò Nguyễn Thị Chính ơm tàm thôn 10, xã Pơng Drang hơ\ sồng gi\t là he gơtìp bơtờp sơnơm khih dioxin lơh aniai mờ bơta sồt mồr 61%. Tu\ do, neh rlau 60 sơnam, să jan mờ bơta pràn lơh broă bơh mò Chính dê ngai sơlơ gơmù uă ngan den tàng rài kis sơlơ kal ke ngan. Mơya kơnờm geh Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl sùm lòt còp rwàng, pơndờm pơnđiang mờ hòi jà ală mpồl cau, cau dùl nă să dong kờl 58 tơlak priă nàng lơh hìu pa neh dong nùs nhơm mò in sơlơ pin dờn rlau, pơn jat tai lơh ngan sơrlèt gan tàm rài kis. Mò Chính pà gi\t:

Tu\ do, kơnờm bơh hìu do den ờ huan tai kơlôi rcăng tai mìu sa, tơngai jroh, priă jền den geh bơta dong kờl bơh dà lơgar dê pà pah nhai bal mờ priă geh bơh lòt jòi tai den tàng kung geh đau sơl dùl êt nàng blơi phan sa pah ngai. Kung ưn ngài ngan mpồl dong kờl a` lơh hìu do kung là ram mhu\ ngan, rài kis cau kra bơh a` dê sền bè là neh di ngan, chờ hờp ngan rao.

                 Cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai geh pà rơndeh chồl mờ tê

Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl Krông Buk tu\ do geh 236 nă cau, khà cau gơtìp aniai gam geh dờp bơta dong kờl bơh dà lơgar dê là 45 nă. Mờ jơnau đơs “Tam klac, bơta nđàc, geh kơnòl mờ tài cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai”, Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl Krông Buk neh sùm lòt bal, sền gròi dong kờl tus rài kis phan bơna mờ nùs nhơm ai ală cau gơtìp aniai in.

Kờp bơh tu\ crơng gơs tàm nam 2010 tus tu\ do, Mpồl neh hòi jà tă pơgồp geh mờr 1 tơmàn priă nàng lơh ală broă lơh, bè: lòt còp, pà phan cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai in tàm ală dơ\ sa tềp, dơ\ lơh chờ, tu\ gơtìp kòp tê jê să; dong kờl lơh pa mờ lơh niam wơl 11 nơm hìu ơm ai cau tàm mpồl geh rài kis kal ke in; pà 12 sră tềm pềr priă, pà rơndeh chồl, pà kơnrồ me nàng dong kờl broă lơh broă sa ai ală cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai in...

Bơh ală bơta dong kờl do, ală cau tàm mpồl, cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai tàm kơnhoàl neh geh tai bơta gơn kơnờm nàng lơh ngan sơrlèt gan tàm rài kis. Rài kis khi dê rơhời geh kơ\ kơl jăp, uă cau tàm mpồl neh jơh nùs tus bal tàm ală broă lơh bơh Mpồl dê mờ srơh tàm tiah he ơm kis.   

Ồng Ngô Hồng Phái, Kuang atbồ Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl Krông Buk pà gi\t: Tơngai tus, mpồl pơn jat tai lơh niam broă sền gàr, dong kờl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai nàng ală hìu bơnhă gơtìp bơtờp sơnơm khih dioxin lơh aniai geh tu\ lơh ngan sơrlèt gan kis gơ rờm bal mờ [òn lơgar.

Bơta ndai, pơn jat tai kờp sền mat pơyua ală kấp geh gơnoar in sền swì wơl, dờp sền mờ tơm priă dong kờl pah ngai ai ală cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai tơn halà ờ aniai tơn in tơl bơta, gàr niam gơnoar kuơ ai ală cau gơtìp aniai in, pơgồp bơnah tam pà [à, lơh tơrmù [à dùl bơnah lơi bơta jê sồt muăt jrùm mờ khi gam pal kong pah ngai.

Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl dê pơn jat tai pơgồp bal mờ ală anih lơh broă, ală mpồl lơh sa kă bro nàng sền gròi uă rlau ală cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai. Tàm nam 2019 do, bol a` geh lùp kờp wơl jơh ală cau ờ hềt geh dờp bơta dong kờl nàng tơrgùm kờp, yal mờ dan mờ ală kấp geh gơnoar in bơsong mờ dong kờl.

Tàm nam 2019, mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl dê kung neh lơh ală sră yal hòi jà pah nam tơl nă kuang bàng, công chức dong kờl 50 rbô đong nàng geh priă ai ală mpồl in lơh sùm broă sền gròi ală cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai in tàm ală ngai chờ, ngai sa tềp geh bơnah phan pà geh kuơ niam rlau.

           Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl Krông Buk pà phan cau gơtìp aniai in

Bơh ală broă lơh ngan ngồn, geh cồng nha, Mpồl cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai kơnhoàl Krông Buk, càr Dăk Lăk neh gơ gơs là anih kơldìng pin dờn nàng ală cau gơtìp sơnơm khih dioxin lơh aniai pơn jat tai kis, sơrlèt gan bơta jê sồt, jai pha bơta kòp tê jê să, tàm pơndờm pơnđiang bal mờ gơ\p sơrlèt gan kal ke lơh ngan pơđơl pràn nàng kis gơ rờm bal mờ [òn lơgar.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến