VOV4.K’ho – Nàng kờ` tam pà ală kal ke mờ ală hìu bơnhă cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai, ală ngai do, tàm ua\ tiah tàm càr Dak Lak gam geh lơh ală broă lơh ngan ngồn, geh kuơ nàng cèng tus cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai in dùl sa tềp ram mhu\.

Tàm hìu dềt tàm thôn 8, xã Ea Đar, kơnhòal Ea Kar, càr Dak Lak, ồng Nguyễn Văn Thiện, deh nam 1951, ờ gơtùi pồn bơta ngoh rơngac tu\ mpồl kuang bàng bơh Mpồl cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai dà lơgar tus tàm hìu lùp còp, pơn jờng mờ jàu pà hìu bơnhă ồng in bơnah phan sa tềp kờp pria\ rlau 1 tơlak đông.

Ồng Thiện pà git, ồng tus bal tam lơh tàm dơ\ tam lơh gùng 9 tiah đah jum lơgar Lào tàm nam 1970. Tềl lời wơl bơh sơnơm khih điôxin dê sùm lơh ồng gơtìp kòp jê. 2 tàm khà 5 nă kòn ồng dê gơtìp aniai kơn jơ\ ngan, tàm hơ\ geh dùl nă kòn neh chơt bơh tu\ pa deh, dùl nă kòn gơtìp bồ dờng, jơngo mat, kloat, ti\ mờ să jat gơtìp kơltê jơh.

Phan pà bơh Mpồl kuang bàng dê pà di sa tềp tus, là bơta pơn jờng dờng màng ngan, cèng wơl bơta chờ hờp, bơta ram mhu\ ai hìu bơnhă in tàm sơnam pa do: “Ala mat hìu bơnhă ưn ngài ngan Mpồl cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai dà lơgar bal mờ mpồl kuang bàng lòt còp, mờ nùs nhơm niam nàng pơn jờng, pơn dờm pơnđiang tàm ală ngai sa tềp, dùl phan pà bulah dềt mơya bềng lìu bơta chờ hờp hìu bơnhă in”.

Ua\ bơnah phan pà geh kuơ neh geh jàu cau gơtìp sơnơm khih lơh aniai tàm càr Dak Lka in tàm dơ\ sa tềp Canh Tý

Dờp phan pà sa tềp, mò Lê Thị Mạo, deh nam 1951, ơm tàm thôn 4, xã Cư Ni, kơnhòal Ea Kar, càr Dak Lak yal, 50 nam kis rài kis ùr bơklau den pal roh rlau 30 nam mò pal glar bòl dùl nă să is sền gròi bơklau, ròng kòn. Bơh tềl lời wơl sơnơm khih điôxin dê mờ bơklau gơtìp aniai bơh rài tam lơh tu\ rê wơl neh gơ gơs là bơta à` ơnòng kơn jơ\ ngan tềng 2 đah pơ nì mò dê, lơh mò Mạo pal lơh ngan is nàng lơh broă ròng hìu bơnhă sơr lèt gan ală tu\ tơngai bòl glar, kal ke.

Tam pà bal bơta kal ke bơh mò Mạo dê, pah nam, ngan là tàm dơ\ sa tềp, gơnoar atbồ tàm [òn lơgar bal mờ ală cau geh nùs nhơm niam neh tus lùp còp, pơn jờng mờ pà hìu bơnhă mò in ua\ bơnah phan geh kuơ. Bơta pơn jờng hơ\ neh pơ gồp tai bơta pràn nàng mò Mạo in pơn jat tai lơh ngan, sơr lèt gan bơta jê sồt nàng sền gròi hìu bơnhă in: “A` kung go\ chờ hờp ngan tu\ geh Đảng, dà lơgar sền gròi, kơ lôi sơ nơng tus hìu bơnhă cau gơtìp aniai bè do. A` ưn ngài ngan Đảng, dà lơgar neh sền gròi tus ală cau geh màng mờ dà lơgar bè do. Pơn iờ să ngan”.

Mpồl cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai dà lơgar lòt còp mờ pà phan sa tềp hìu bơnhă ồng Thiện in

Dak Lak tu\ do geh rlau 3 rbô nă cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai mơya mìng geh 1 rbô 610 nă cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai gam geh dờp bơta dong kờl, nàng kờ` dong ală cau gơtìp aniai kung bè hìu bơnhă khi dê geh dùl dơ\ sa tềp ram mhu\, Mpồl cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai càr Dak Lak hòi jà tơl bơta tă pơgồp bơh mpồl dê, mơkung hòi jà, lam sồr ală anih lơh broă, mpồl, gah broă lơh, ală mpồl lơh sa kă bro mờ cau geh nùs nhơm niam at tê bal dong kờl. Di dơ\ sa tềp bơhìan yau Canh Tý nam 2020 do, mpồl neh pà 1 rbô 660 bơnah phan, mờ kờp jơh pria\ tă lơh broă do rlau 560 tơlak đông ai ală cau gơtìp sơnơm khih lơh aniai tàm càr in.

Ồng Ngô Song Hào, Kuang atbồ Mpồl cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai càr Dak Lak pà git, bulah mìng là ală phan pà dềt, mơya ai tơnggo\ bơta sền gròi, tam pà bal bơh mpồl bơtìan dê ai ală cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai in, dong kờl tơmù [à bơta jê sồt nàng wă rò dùl dơ\ sa tềp ram mhu\ rlau: “Sa tềp Canh Tý nam 2020, bol a` neh hòi jà ală bơta dong kờl nàng pà phan sa tềp ai ală cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai in, pơgồp bal tơn mờ cau ling yau tàm [òn dờng Hồ Chí Minh tus pà phan ală cau gơtìp aniai tàm 5 kơnhòal in, gam wơl 10 kơnhòal den bol a` tă bơh kes pria\ cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai neh hòi jà, lơh ngan nàng ală hìu bơnhă gơtìp aniai ndrờm geh pà phan sa tềp lơm. Neh lòt còp, pà phan 2, 3 hìu bơnhă cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai kơn jơ\ in. Tàm tơngai tus, bol a` pơn jat tai tus ală kơnhòal, pà phan cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai in, lơh bè lơi nàng ală hìu bơnhă gơtìp aniai ndrờm geh pà phan sa tềp lơm. Bulah dềt mơya là bơta pơn jờng nàng ală cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai chờ hờp, pin dờn, bơsong kal ke, kis gơ rờm bal mờ [òn lơgar”.

Hìu bơnhă cau gơtìp sơnơm khih lơh aniai ngoh rơngac tu\ ală kấp gơnoar atbồ tus còp mờ pà phan sa tềp

Ală phan pà sa tềp geh jàu là ală jơnau kờ` pơyua bè nùs nhơm tam kờ` gơbohbal mờ gơp, broă lơh nùs nhơm, bơta tam pà bal bơh Mpồl cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai càr dê, bal mờ ală anih lơh broă, mpồl lơh sa kă bro, cau geh nùs nhơm niam kờ` pơyua tus cau gơtìp sơnơm khih điôxin lơh aniai in, kơp kờ` ală hìu bơnhă geh wă rò dùl sơ\ sa tềp wil tơl, bềng lìu bơta kờ` gơboh bơh [òn lơgar dê.

Cau mblàng K’Duẩn