VOV4.K’ho- Tây Nguyên là ù tiah geh bă ù tam kơphê dờng ngan rlau jơh gùt lơgar bal mờ mờr 540 rbô lồ, bàr pe nam rềp ndo, priă kă bro kơphê gơmù uă ngan bal mờ hơ\ là kòp Covid-19 dê lơh bơtờp uă tus uă lơgar tàm dunia, ngan là tàm ù tiah châu Á neh gơrềng pràn ngan tus gah lơh kơphê Tây Nguyên, uă drà kă bro til mpồng, priă kă bro kơphê neh gơmù tus khà lơyah ngan rlau jơh tàm pơgăp 10 nam do lơh jơh bal cau lơh broă sa mờ mpồl lơh sa kă bro ndrờm bòl glar kal ke ngan.

 Kàl lơh kơphê pa do, hìu bơnhă bi Lê Phước Ngà, ơm tàm thôn 9, xã Tân Sơn, [òn dờng Pleiku, càr Gia Lai lơh geh 2 tấn 5 tạ kơphê gar bơh 1 lồ kơphê. Lài mờ ngai sa tềp lơgar he pa do, bi neh tăc 1 tấn mờ nggùl nàng geh priă dơ\ ngui tàm rài kis mờ tơm dồs cau in. 1 tấn gam wơl, bi kơlôi ơm kơ\p tus priă tăc gơguh tai, mơya sơlơ ơm kơ\p, priă kă bro kơphê sơlơ gơmù tai. Ờ gơtùi ơm kơ\p jo\ tai, bi Lê Phước Ngà lồi du\t pal tăc jơh khà kơphê gam wơl mờ priă tăc mìng 30 rbô đong lơm tàm dùl ki\ nàng geh priă bơcri tai ai sươn kơphê in.

 Bi Lê Phước Ngà đơs: Priă kă bro phan bơna bè tu\ do den làng bol hoàc hươr uă ngan. Phơng sih, sơnơm tơm ba bơta lơi kung kas priă lơm, apah cau lơh broă kung kas ngan sơl, priă lơi tă kung jơnhoa lơm jơh mơya priă tăc kơphê den gơmù wơl uă ngan. Bè do, den cau lơh broă sa bòl glar ngan ih.

Cau lơh broă sa Tây Nguyên kơlôi rcăng ngan tài bơh priă tăc kơphê gơmù uă sùm

Bal mờ ală cau lơh broă sa, ală mpồl lơh sa kă bro mờ tăc pơphê mờ lơgar ndai tàm càr Gia Lai kung gam bòl glar kal ke ngan sơl tài bơh gơrềng bơh kòp Covid-19 dê. Ồng Nguyễn Minh Đường, Kuang ătbồ Công ty Tăc bro phan lơh gơs bơh sươn sre mờ lơgar ndai Tây Nguyên tàm kơnhoàl Ia Grai, càr Gia Lai pà gi\t, priă tăc kơphê gam gơmù uă ngan, tu\ do mìng gam pơgăp 30 rbô đong lơm tàm dùl ki\, lơyah rlau uă ngan pơndrờm mờ priă lơh gơs kơphê gar là 32 rbô tus 33 rbô đong tàm dùl ki\. Priă tăc lơyah ir lơh cau lơh broă sa ờ huan tăc uă, mpồl lơh sa kă bro ờ geh kơphê nàng tăc mờ lơgar ndai.

Priă tăc kơphê sùm gơmù uă ngan tàm ală nam do mờ tơngai do gam ơm tàm khà lơyah ngan rlau jơh tàm pơgăp 10 nam rê hờ ndo. Bơta do gam lơh cau lơh broă sa geh jơnau kờ` kơl jơh tờm kơphê nàng ai ù tam wơl tờm phan ndai. Ală mpồl lơh sa kă bro tăc phan mờ lơgar ndai đơs is, gah lơh kơphê đơs bal geh gơtìp gơrềng uă ngan tàm tơngai tus. Den tàng bè hơ\, jăt ồng Nguyễn Minh Đường, nàng kơ\ kơl jăp tiah tam kơphê, mpồl lơh sa kă bro pal sền dờng màng dong kờl cau lơh broă sa nàng sơrlèt gan bal bơta kal ke.

Ồng Nguyễn Minh Đường, đơs: Priă kă bro kơphê gơmù uă ir mờ tơngai tu\ do là cau lơh broă sa tam kơphê là ờ geh cồng. Tơngai do, broă dong kờl bơh bol a` dê là ai ală hìu bơnhă làng bol lơh kơphê in càn lài priă jền nàng geh tơl priă blơi phơng sih sơngka sền gàr sươn chi mờ gàr niam rài kis ai làng bol in. Broă lơh bơh bol a` dê là ai càn lài 70% priă phan bơna bơh cau năc dê. Tu\ lơi mờ priă gơguh wơl, mờ geh cồng den cau năc tăc.

Mờ mpồl lơh sa kă bro tăc kơphê mờ lơgar ndai dờng khà dùl khà bàr gùt lơgar, ồng Lê Tiến Hùng Kuang ătbồ dờng Công ty kă bro kơphê mờ lơgar ndai ngai 2 nhai 9 Dăk Lăk (Semexco) pà gi\t, kòp Covid-19 gơbàn kal ke tàm châu Âu neh lơh drà tăc phan uă ngan rlau jơh bơh công ty dê gơtìp kal ke. Tàm pe nhai bồ nam do, mpồl lơh sa kă bro neh ki\ sră tăc mờ mpồl do 30 rbô tấn, mơya kòp gơbàn kal ke lơh ală cau blơi phan ơm ờ blơi tai. Tàm tu\ priă tăc kơphê gơmù uă ngan, ală sră pơrgon pa tàm châu Âu ờ ki\ gơtùi, công ty jòi ală drà ndai mơya jơnau kung ờ go\ niam rlau sơl. Tàm tu\ do, jăt ồng Lê Tiến Hùng, den Dà lơgar pal mhar geh broă dong kờl cau tam kơphê mờ mpồl lơh sa kă bro sơrlèt gan kal ke.

Ồng Lê Tiến Hùng, đơs: Kòp bơtờp do gơ jo\ jòng, mờ đah châu Âu là cau blơi uă ngan rlau jơh mơya khi neh ơm lơh broă jơh, lơh tus bơta gơmù uă ngan priă tăc kơphê. Ờ go\ di mìng Dăk Lăk lơm gời ờ mờ jơh bal gah lơh kơphê ù tiah Tây Nguyên do kung gơtìp hoàc hươr sơl. Chính phủ dilah dong kờl den dong kờl ai cau lơh broă sa in càn dùl khà priă bal mờ priă cồng ờ uă nàng cau lơh broă sa geh priă bơcri. Mơkung pal ătbồ niam bàr broă bè priă kă bro ală bơta phan nàng bơcri ơn kơphê in, bè phơng sih, sơnơm tu, đơs bal là phan drơng broă lơh sa in, pleh te\ phơng sih, sơnơm sền gàr phan tam ờ ngan, ờ niam lơh hoàc hươr tus cồng nha lơh geh bơh cau lơh broă sa dê.

 Priă kă bro kơphê Tây Nguyên gam lơyah ngan rlau jơh tàm pơgăp 10 nam do tài gơrềng bơh kòp Covid-19

Ồng Nguyễn Hoài Dương, Kuang ătbồ Sở Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn càr Dăk Lăk pà gi\t, kơphê là dùl tàm ală bơta phan lơh geh bơh sươn sre bơh càr dê gơtìp gơrềng uă ngan rlau jơh tài bơh kòp Covid-19 lơh aniai tài bơh kơldìng tàm drà blơi phan lơgar ndai bè châu Âu, Lo, Mỹ. Tu\ do, broă tăc phan mờ lơgar ndai bơh ală mpồl lơh sa kă bro càr Dăk Lăk dê ndrờm bè kal ke ngan ờ gơtùi tăc bro. Ồng Nguyễn Hoài Dương, đơs bè do: Kòp Covid-19 gơrềng jơh tus lơh sa- mpồl bơtiàn đơs bal, tàm hơ\ geh càr Dăk Lăk mờ uă ngan là gơrềng tus gah lơh kơphê. Dan mờ Chính phủ pal mhar geh ală bơta dong kờl bè priă cồng, ai càn priă gơ wèt mờ ală anih gam lơh ală sră pơrgon tăc phan mờ lơgar ndai tìp kal ke, halà cau lơh sa, lơh gơlik phan gam tìp kal ke. Hơ\ là bơta gơn kơnờm nàng khi in gàr broă lơh sa kơ\ kơl jăp.

Kàl lơh kơphê nam 2018- 2019 pa do, geh sền là bòl glar ngan rlau jơh bơh gah lơh kơphê Tây Nguyên dê đơs is, Việt Nam dê đơs bal, tài bơh priă tăc kơphê lơyah ngan, priă geh bơh tăc mờ lơgar ndai gơmù rlau 500 tơlak dolar Mỹ. Uă cau mờng chài, cau tăc phan mờ lơgar ndai yal lài mờ gơn kơnờm tàm kàl do geh tam gơl niam. Mơya, bơh bồ nam tơn, bơta gơlik geh neh kal ke ngan gi\t lơh tu\ priă kă bro kơphê pơn jăt tai gơmù pràn ngan gơmù tus khà lơyah ngan rlau jơh tàm 10 nam do mờ geh yal lài tung lơtăng priă kă bro digơlan geh gam jo\ jòng. Jơh bal cau lơh broă sa mờ mpồl lơh sa kă bro kơphê gam kơ\p kơnờm tàm ală broă dong kờl geh kuơ ngan ngồn bơh Dà lơgar dê nàng sơrlèt gan tu\ tơngai kal ke.

            Cau cih Công Bắc- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến