VOV4.K’ho- Sở Khoa học mờ Công nghệ càr Gia Lai gam lơh ală broă lơh bơh sơnrờp bơh broă rơndăp lơh lòt bal mờ ală cau bơceh mòn tàm càr. Jơnau kờ` bơh broă rơndăp lơh do dê là dong ală cau bơceh mòn tàm tiah do rcăng lài rlau tàm ală tu\ kơlôi sơnơng, sơrbac mhar geh sră cơng tàng sền gàr geh ngui bồ tơngoh jak, lam lơh uă tàm rài kis ngan ngồn. Bơta do, geh gơn kơnờm geh bơsong geh jơnau lùp jòi tàm tu\ kơlôi sơnơng bơceh mòn bơh lài tus tu\ do tàm càr, hòi jà bơta pràn bơceh mòn tàm ală rơnàng làng bol, ngui bơta pràn dơlam is jak chài măy mok pơgồp bơnah bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn.

Ơm kis tàm Krông Pa, do là kơnhoàl r[ah mờ ơm ngài mờ tiah tờm càr Gia Lai dê mơya ồng Phạm Văn Bình, dùl nă cau lơh broă sa ơm kis tàm xã Phú Cần, neh bơceh mòn geh uă phan ngui geh kuơ ngan. Bơh srềc yal cau kơ`au phan, rơndeh măy [ồm dà tus rơndeh măy [ồm sơnơm tu, ndrờm [ươn ngan ngui, ờdo ờdă mờ tềm pềr ngan tai.

Tàm khà ală phan bơna bơh ồng Phạm Văn Bình dê bơceh mòn, geh ngui uă ngan là dra [ồm sơnơm tu crăp tềng rơndeh măy. Phan do gơtùi rơklấp is pleh phan kơryan, dong tàm ală tu\ [ồm ờ gơtìp gơkòl, mơkung tơrgùm jơh wơl dà sơnơm tu\ ơm lơh broă, dong tơnguh uă jơh bal cồng nha mờ bơta pràn [ồm. Tàm bơta geh ngan bè kơnhoàl Krông Pa, măy gơtùi [ồm geh 7 lồ tàm dùl ngai, uă rlau 7 dơ\ [ồm mờ tê, lòt mờ jơng.

Jăt ồng Phạm Văn Bình yal, bơh tu\ geh jơnau kơlôi sơnơng tus tu\ rơndăp lơh, crăp ơn, lơh tơrlòng lài tàm sươn sre, hơ\ sồng tam gơl nàng gơ in lơh geh bơta kơ\ kơl jăp bơh măy dê, ồng roh mờr 2 nam. Tàm jơh 2 nam hơ\, ồng kơlôi uă tus broă lơh sră dan sền gàr bơceh mòn, mơya ờ lơh gơtùi tài bơh ờ gi\t wa\ bè sră pơ àr nàng lơh. Tus dì tu\ phan bơna geh uă tềng drà, den broă lơh sră dan sền gàr bơh ồng dê gơlơh ờ gơtùi wơl tai.

Ồng Phạm Văn Bình, đơs: Nàng geh tu\ bơtuah tam tìp geh mờ ală cau jak chài den kal ke rlau là jòi jrum tàm dà lềng bờh, khi kung ờ go\ git jòi cau lơi sơl. Kung kơno sơl cau đơs là ồng do ồng ne gơtùi lơh geh mơya ờ go\ kơrhia den là roh gời priă jền mờ digơlan là gơtìp aniai tus să ja` sơl, den tàng lời nggộ, broă he lơh den he kứ lơh, lơh tus dì tu\ lơi phan bơna he dê niam geh cau jờng rơ uă, sră báo yal tơngit. Tus dì tu\ tus tìp geh mờ ală cau jak nàng yal ală jơnau kơ\p kờ` ngan bơh he dê nàng geh sền gàr bơceh mòn den kơno đơs wơl là neh roh bơta pa.

Ờ go\ di mìng tàm càr Gia Lai lơm ờ, mờ tàm ală càr Tây Nguyên kung bè hơ\ sơl, rlau 1 nam do, kơno yal broă ngui dà prìt nàng ơn bơkàu tòng in mờ ală bơta bơkàu tài bơh cồng nha niam ngan. Ờ huan ngan mờ cau gi\t là, jơnau kơlôi sơnơng lơh prìt gơ gơs phơng ơn kuơmàng ngan gơlik geh wơl bơh dùl nă kuang bàng Phòng Nông nghiệp kơnhoàl Đức Cơ, càr Gia Lai dê là ồng Nguyễn Quốc Tư. Cau bơceh mòn ờ lơh broă mờng chài do yal: Là dùl nă công chức tàm kơnhoàl mìng lơh broă sa sươn sre lơm, ồng pal lơh ngan jơh nùs jơh pràn uă rlau mờ cau bè ờs nàng phan bơna dà prìt gơ lòt bơh kơlôi sơnơng tus mờ drà kă bro. Pơlai soh ngan là, bulah neh lơh ngan pơđơl pràn sơl bơh uă gùng dà broă lơh, jòi lùp, kơnờm mờ uă anih sơl, mơya broă lơh sră cih măt dan sền gàr bơceh mòn phan bơh ồng dê kung ờ go\ [ươn dùl êt lơi sơl.

Ồng Nguyễn Quốc Tư, yal: A` lòt lơh sră pơ àr bơceh mòn bơh a` dê den ai apah cau bơto pơlam bơh đah bơdìh jơh tus 20 tơlak đong. Ờ hềt pơyua sră mơya neh pal tơm priă cau in. Bè hơ\ mờ bòl glar ngan, jơh nam sơnrờp kung lơh ờ gơtùi sơl. Tus nam dơ\ 2 den a` pal yòng mờ ală oh mi tàm Bộ dong kờl [à den hơ\ sồng lơh gơtùi bơta do. Den a` kung dan yal sơl là, mờ geh bal Cục sền gàr geh ngui bồ tơngoh jak den lơh broă hơ\ là lơh ờ hềt niam sơl ờ. Tài bơh jơnau kờ` là uă ngan, ngan là bè bơta sền gàr, bè den `chi gơlơh Cục sền gàr geh ngui bồ tơngoh jak ờ go\ rề ơnàng wơl mpồl cau lơh broă nàng dong kờl làng bol geh gi\t mờ Cục gờ` rlau, nàng lơh sră cơng tàng dờp sền gàr geh ngui bồ tơngoh jak tus gờ` geh mờ khi taih?

Tềng mpồng lik mu\t tơn bơh Sở Khoa học mờ Công nghệ càr Gia Lai dê, dùl nơm k[àng pa geh ntàu tềng do: “Jơh ală bơta bơh kòn bơnus lơh gơlik ndrờm gơtùi lơh sră cih mat dan sền gàr”. Bè hơ\, mơya tàm dùl dơ\ tìp pa do bơh Sở Khoa học mờ Công nghệ càr Gia Lai dê, Viện kơlôi sơnơng bơceh mòn mờ lơh công nghệ, Bộ Khoa học mờ Công nghệ dê, bal mờ ală cau bơceh mòn phan bơh càr dê, đah Gia Lai ndrờm bè mìng yal ală bơta kal ke, ờ hềt niam tàm ală tu\ lơh sră cih mat lơm.

Tơnơ\ rlau 1 ngai tìp măt, ală cau bơceh mòn ờ lơh broă ờs mờng tàm do, lòt còp sền ală phan bơna pa geh bơceh mòn, gam lơh ngan ngồn tàm rài kis, Tiến sĩ Phạm Ngọc Pha, lơh broă tàm Viện Kơlôi sơnơng Bơceh mòn mờ lơh công nghệ dê đơs, bơta ờ hềt niam tàm Gia Lai kung ndrờm bè uă tiah ndai tàm gùt lơgar sơl. Den tàng bè hơ\, pal geh bơta lòt bal, dong kờl tơl làm rlau.

Tiến sĩ Phạm Ngọc Pha, đơs: Cau bơceh mòn phan gơtùi kơlôi sơnơng jak ngan mơya nàng yal bè ală tu\ lơh broă bơh phan bơna he dê den ờ huan chài ngan, halà kal ke geh tơl pràn jòi cơng tàng sră nggal tàm dunia mờ Việt Nam nàng sền broă lơh bơh he dê geh bơta pa sơl halà ờ. Halà pơnyơu bè, wa\c rùp yal đơs pơnyơu bè hơ\, den ală cau bơceh mòn ờ huan chài ngan ngồn tàm bàr pe bơta. Jăt a` kơlôi, den là uă anih lơh broă, mpồl lơh broă lơh kòn gùng uă rlau nàng dong kờl ală cau bơceh mòn.

Jăt ồng Nguyễn Ngọc Cường, Phó Kuang ătbồ Sở Khoa học mờ Công nghệ càr Gia Lai dê yal, nàng dong kờl ală broă lơh kơlôi sơnơng, bơceh mòn tàm càr in, dong ală cau bơceh mòn tềm pềr tu\ jiơ, pràn ơră, gờ` lơh sră cih măt dan sền gàr geh ngui bồ tơngoh jak geh cồng nha, Sở neh in dùl pang sră dềt bơto pơlam, mblàng yal đơs loh làng broă bơceh mòn- sền gàr bơceh mòn bal mờ ală tơngume loh làng mờ [ươn uă ngan rlau jơh. Bal mờ hơ\, bơh nam 2020 do, den geh tơnguh tai tàm bơrbo\ bal mờ ală anih lơh broă geh gơrềng nàng geh ală bơtai dong kờl geh kuơ ngan ngồn rlau.

Ồng Nguyễn Ngọc Cường, đơs bè do: Bol a` bơh sơnrờp neh dong ai cau bơceh mòn in wa\ wờng geh, pleh jơnau ờ di broă bơto pơlam. Sở Khoa học mờ Công nghệ geh lơh rơhời jăt tơl broă lơh dơ\ dùl dơ\, tàm tơrbo\ bal đah ală cau jak, ală viện, nàng bơto pơlam tơnguh uă bơta gi\t wa\. Nàng ai cau bơceh mòn in gi\t wa\ di, lài ngan là jăt adat boh lam, dơ\ 2 là jăt bơta pal jăt ờs mờng dunia dê, dơ\ pe là lơh jăt bơta tơl pràn bơh he dê.

Bơta geh ngan pà go\, ală cau bơceh mòn tàm Gia Lai tàm ală nam rềp ndo ndrờm geh bơh jơnau kờ` ngan ngồn tàm rài kis mờ broă lơh sa, ngan là tàm broă lơh sa sươn sre mờ lơh gơlik phan lơh geh bơh sươn sre. Lòt bal mờ ală cau bơceh mòn, dong ală phan bơna bồ tơngoh jak kơlôi sơnơng mờ geh gờ` geh sră cơng tàng dờp sền, geh sền gàr, là bơta pơn jờng geh kuơ ngan bơh càr dê gơ wèt mờ ală cau geh nùs nhơm kờ` bơceh mòn mờ geh bơta pràn jak kơlôi sơnơng, bơceh mòn. Bơh hơ\, pơgồp bơnah nàng Gia Lai in tơnguh uă bơta niam mờ bơta kuơ phan lơh geh bơh sươn sre, mờ ngài rlau tai là tơnguh uă bơta pràn jak tàm dơlam is jak chài công nghệ càr dê, drơng jơnau kờ` bơtàu tơnguh mhar mờ kơ\ kơl jăp.

Cau cih Đình Tuấn- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến