VOV4.K’ho - Sơn đờm mut lơh broă là jơnau ờ [uơn dùl êt lơi tàm tu\ tơngai rài lơh sa gam gơtìp ua\ kal ke bè tu\ do, ngan là tàm gah lơh sa suơn sre mùl neh cèng bềng bơta aniai. Tàm kơnhòal tiah kơh bơnơm M’Drak, càr Dak Lak, broă lơh sơn đờm mut lơh broă ròng kràng ai gar đèk bơh bi Nghiêm Quang Tuấn dê neh lời wơl ua\ jơnau kơlôi sơnơng niam mờ ua\ cau. Broă lơh tu\ do gam bơh sơn rờp ai go\ cồng nha mờ geh ua\ bơta pràn nàng bơtàu tơnguh.  

Tàm bơta duh rơ ồl bơh nhai prang duh tiah kơh bơnơm M’Drak dê, bi Nghiêm Quang Tuấn gam `ơp mur tàm tiah tơnau dà tàm thôn 3, xã Krông Á. Ià kìm ờs ngui rơle\ rơlùn klah bơr tơl nơm kràng nàng sền, bi chờ hờp yal khà kràng ròng pơgồp bal nàng ai gar đèk neh ròng geh 1 nam, kràng lơi ua\ den geh tus 4 gar đèk, kràng lơi dùl êt kung geh bơh 1 tus 2 gar đèk. Tu\ tơr lòng dùl nơm kràng, bi Tuấn ờ gơtùi pồn bơta chờ hờp tu\ ai 3 gar đèk rơlip rơlìl dà dum phồng niam ngan: “Digơlan tơnơ\ 2 nam là gơtùi tơnhàu, mơya dilah ờ hềt kờ` den ờ kup tơnhàu, sơ lơ lời jo\ den kràng sơlơ dờng, bơta kuơ gơ dê sơlơ ua\”.  

Lài hơ\, lồi nam 2019, bi Nghiêm Quang Tuấn neh kup tơnhàu khà kràng sơn rờp geh pơgap 400 gar đèk. Bi prap wơl nđờ gar nàng lơh kir sơnrai mờ lơh phan pà, khà gam wơl bi tac geh mờr 100 tơlak đông. Hơ\ là cồng nha bơh 5 nam tàm pơn jat sùm jơh nùs bơsram đòm jat mờ kơ\ dơn ai sơntìl kràng jù ngkàr lơ ut bơh tiah ring tus tiah kơh bơnơm nàng ròng tơr lòng lài. Cồng nha ngai do dê pal tam gơl mờ git nđờ dà kơl hề, tu\ tơngai, pria\ jền mờ geh bal mờ dà mat tai.

Bi Nghiêm Quang Tuấn kah wơl bơta tam gơl rài kis bi dê tàm bồ nam 2015, tu\ gam là dùl nă cau lơh dơm chi geh sơnam lơh broă rlau 20 nam, geh pria\ jền lơh geh kung kơ\ kơljap đau. Mơya tàm tu\ tơngai brê gơtìp til mpồng, khà dơm chi ngai sơlơ ờ huan geh tai, bi neh kơ lôi sơ nơng tus broă tam gơl broă lơh. Gơ di sền gơl clip đơs bè broă ròng kràng dà sàng ai gar đèk tàm Ninh Bình, bi neh lòt gùng nàng bơsram broă lơh. Tơnơ\ 6 nhai, tu\ neh git ală bơta chài kuơmàng, Nghiêm Quang Tuấn rê wơl hờ tiah kơh bơnơm M’Drak nàng sơn đờm lơh broă.

Mơya tơl bơta ờ [uơn dùl êt lơi. Jơh khà kràng dơ\ sơn rờp ai bơh Ninh Bình tus tiah  kơh bơnơm ndrờm chơt jơh tơn, hoàc huơr rlau 100 tơlak đông. Nam tơnơ\, bơta ờ geh cồng nha gơlik geh tai mờ khà hoàc huơr ua\ rlau tai. Tơngai kal ke hơ\, bi gơtìp gơp bơyô, cau tờm mờ hìu bơnhă hòi là sơnrang. Mơya ală kal ke, bơta ờ geh cồng nha sơlơ lơh Nghiêm Quang Tuấn lơh ngan rlau tai: “Bơh nam 2015, a` ròng nđờ dơ\ ndrờm ờ geh cồng nha lơm. Sơlơ ờ geh cồng nha den a` sơlơ kơ\ dơn, lơh ngan jòi git mờ tu\ do kràng a` dê ròng neh lơh gơlik a` in ală gar đèk sền go\ ngan ngồn. Tơnơ\ do a` kờ` rề ơnàng broă lơh do nàng làng bol in đòm jat mờ bơtàu tơnguh”,

Jat bi Nghiêm Quang Tuấn pà git, bal mờ broă ròng ală bơta ka bè ờs mờng, tàm 100 thơk vuông tơnau dà, gam gơtùi ròng tai 2 rbô nơm kràng nàng ai gar đèk. Mờ pria\ tă lơh 70 tơlak đông tàm 100 thơk vuông, tơnơ\ 2 nam ròng geh cồng nha, pria\ cồng lơh geh pơgap 300 tơlak đông.

Bơh cồng nha sơn rờp, bi Nghiêm Quang Tuấn neh lơh bal mờ 10 hìu bơnhă tàm M’Drak, ròng kràng ai gar đèk tàm 14 bă tơnau dà mờ khà pơgap 80 rbô nơm, Geh tu\, broă lơh do gam lơh tơr lòng lam lơh ua\ tus kơnhòal Dak Song, càr Dak Nông. Bal mờ nrpă rề ơnàng broă ròng kràng ai gar đèk sơntìl kràng jù ngkàr lơ ut blơi bơh Ninh Bình, tu\ do, bi Nghiêm Quang Tuấn kung gam kơlôi sơnơng ròng nàng ai gar đèk tàm sơntìl kràng bo\ geh bơh jo\ tàm Tây Nguyên mờ tơr lòng lài bơkiar 2 bơta sơntìl kràng.

Mò Trịnh Thị Thu Thảo, ơm tàm thôn 3, xã Krông Á, kơnhòal M’Drak, là cau lơh bal mờ bi Tuần ròng kràng ai gar đèk tàm 2 sàu tơnau dà pà git, bơh 1 nam ròng, kràng gam dờng pràn niam ngan: “Dilah mờ ròng geh cồng nha den gơtùi tơnguh pria\ jền lơh geh hìu bơnhă in, he kung geh tai pria\ jền nàng lơh broă. Hơ\\ sồng he gơtùi pơlam làng bol tàm [òn he dê, dilah geh pria\ jền den geh ròng kràng”.

Ồng Nguyễn Thế Thập, Kuang atbồ Phòng Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn kơnhòal M’Drak, càr Dak Lak pà git, kơnhòal cih dờp ngan bơta lam lài bơh bi Nghiêm Quang Tuấn dê tu\ lòt is bơsram nàng rê lơhjat ngan ngồn broă lơh ròng kràng ai gar đèk. Kơnhòal gam bơyai lơh sền sơwì cồng nha lơh sa, jòi git ală bơta gơ kờ` nàng gơtùi lam lơh ua\: “Tềng đap mat den bol hi geh kơlôi sơnơng mờ dong kờl broă lơh do in, tơlik gùng dà broă lơh do in. Mơkung geh bơyai lơh ală dơ\ cribơyai nàng bơsram, kung di tu\ hơ\ den bol hi geh lam lơh mblàng yal, lơh bè lơi nàng lơh geh cồng nha ua\ ngan rlau jơh tàm broă lam lơh ua\ broă lơh”.

Mờ bơta kờ` gơboh, bơta jơh nùs bal mờ bơta tryang tryồng, bơceh pa mờ khin cha jai pha is să tờm, bi Nghiêm Quang Tuấn gam bơt bơtàu dùl broă lơh sơn đờm mut lơh broă pa, krơi is mờ geh ua\ bơta pràn tàm M’Drak. Dilah gơtùi lam lơh ua\, den do digơlan là broă lơh lơh sa geh cồng nha tu\ gơtùi ngui khà tơnau dà ua\ ngan tàm Tây Nguyên.

Cau mblàng K’Duẩn