Cau ling Ling tiah 5 dờp rò Sră jờng rơ Cau khin cha jak chài Mpồl phàu crong làng bol
Thứ sáu, 06:00, 01/05/2026 Cau mblàng K’ Hạnh/ Cau cih: Cau lơh broă bal Quang Hùng/ VOV- Tây Nguyên Cau mblàng K’ Hạnh/ Cau cih: Cau lơh broă bal Quang Hùng/ VOV- Tây Nguyên
VOV.K’Ho- Tàm dơ̆ tơngkah kir sơnrai 51 nam Ngai tơngklàs tiah đah Jum, tơrgùm dùl Dà lơgar, Anih lơh broă Đơng lam Ling klàng Ling tiah 5 bơyai lơh Dơ̆ dờp rò Sră jờng rơ dờng màng Cau khin cha jak chài Mpồl ling phàu crong Làng bol. Tàm bềng lìu bơta bòl glar kal ke, mờ nùs nhơm “Phi să nàng ai Lơgar tờm in kis”, mpồl phàu crong Ling tiah 5 sùm khin cha sền gàr ù tiah, sền gàr làng bol, bal mờ gùt ling klàng, gùt làng bol tam lơh dră wơl mờ bol sò tơm. Tàm pơrdờn nùs nhơm dờng màng Ntào tam lơh phàu crong Ba Tơ nam yau, ală kwang bàng, cau ling ờ rơngòt bơta sơbơng roh, gan trồ mìu, sơrlèt càl rơbŭt, dong làng bol rcang drơng, bơsong jơnau gơ lời wơl tài bơh trồ tiah lơh aniai, kòp aniai bơt bơtàu rài kis lơngăp lơngai.

Ngai 11/3/1945, ntào tam lơh Ba Tơ jai pha. Ngai 12/3/1945, Mpồl ling griăp ƀòn Ba Tơ geh tơngơs mờ jơnau sơntơm să mùl màl : “Phi să nàng ai Lơgar tờm in kis”. “Ồs hơng Ba Tơ neh gơ rề mhar gùt tiah tàm gùl lơgar. Mpồl ling griăp ƀòn Vũ Hùng (tàm Quảng Nam). Mpồl Sền gàr is rơndeh ồs Diêu Trì (tàm Bình Định), Mpồl sền gàr is Tuy Hòa (tàm Phú Yên), Mpồl sền gàr is cau lơh phan Hòn Khói (tàm Khánh Hòa) mờ Mpồl sền gàr is tam lơh bơh cau lơh suơn dờng Ca-da tàm Dăk Lăk… hời rơhời geh tơnggơs.

Ngan là bơh ală mpồl hơ̆, mpồl ling phàu crong Ling tiah 5 neh lơh geh, cèng tàm să he dê bơhiàn cau ling khin cha jak chài, kơ̆ dơn, cơn đoà kơ̆ lòt guh đah đap. Cau ling khin cha jak chài phàu crong Làng bol, Trung tướng ồng Nguyễn Trung Thu, lài do là Phó Lam bồ dờng Mpồl dong broă Ling klàng Làng bol Việt Nam, lài do là Đơng lam Ling tiah 5 kah wơl ală nam nhai tam lơh tam dră mờ bòl sò tơm lơgar Mỹ:

“Kwang bàng cau ling mờ làng bol Ling tiah 5 geh dùl bồ tơngoh mờ nùs nhơm ờ rơngòt Mỹ, lơh ngan tam lơh mờ Mỹ mờ jai pha Mỹ. Anih duh broă Tiah 5 mờ Anih lơh broă Đơng lam ling klàng Ling tiah 5 lơh broă lơh “wềl gơ sơ̆t Mỹ”. Do là dùl broă lơh bơceh lơh ngan, di pal ngan mờ ală bơta. Tiah lơi geh ling Mỹ là geh “wềl gơ sơ̆t Mỹ”. Bol añ ai mpồl tơrgùm bal wềl, lơh tơn tàm pôs đồng bol sò tơm dê”.

 Tơnơ̆ ngai Dà lơgar tơrgùm dùl, mpồl ling phàu crong Ling tiah 5 neh bal mờ gùt Đảng, gùt làng bol mờ gùt ling klàng tơrgùm bơsong jơnau gơ lời wơl tơnơ̆ tam lơh, tă sờr ƀồm mền, rồ tờ ù lời gời tam phan lơh broă sa, hời rơ hời bè ờs wơl rài kis làng bol dê. Tàm tơngai pa, lơh jat gơnoar broă mpồl ling tam lơh, mpồl ling lơh broă, mpồl ling lơh broă sa, mpồl ling phàu crong Ling tiah 5 pơn jat tai lơh geh uă cồng nha tàm broă lơh bơt bơtàu mpồl ling kăc màng, cíñ quy, nhăp nhar, hời rơ hời pa ngan, tàm pơr dờn, ngui niam bơhiàn ờs mờng mờ nùs nhơm niam bơnĕ bơh “Cau ling Wa Hồ dê”, pơgồp bơnah bal mờ ling klàng mờ làng bol gùt lơgar bơt bơtàu mờ sền gàr Lơgar tờm Việt Nam sàh hội củ nghĩa. Trung tướng ồng Lê Ngọc Hải, Đơng lam Ling tiah 5 đơs:

“Mpồl ling phàu crong Ling tiah 5 sùm dờng pràn bè tơl gah, neh rcang lài bơsram jrô ơnàng làm uă nùs nhơm bơh Đảng, bơh Dà lơgar, Anih duh broă đơng lam Đảng ling klàng dà lơgar, Ƀộ Ling klàng, rcang lài gĭt ală bơta, pơgồp bal mờ Kấp ủy, Gơnoar atbồ ƀòn lơgar bơyai lam lơh jat kơnòl broă ling klàng sền gàr dà lơgar tàm ù tiah ling dê. Broă Sền gàr Dà lơgar gùt làng bol pơgồp bal mờ broă rcang gàr lài lơngăp lơngai làng bol mờ nùs nhơm rcang gàr lài tiah nhàr lơgar gùt làng bol ngai sơlơ geh lơh kơ̆ kơl jăp mờ kơnhăp kơ̆. Cồng nha pơlam tàp, bơta pràn crăp rcang tam lơh, bơt bơtàu rơndăp tăp sèng cíñ quy, lơh jat duh rơngòt kơrnoat boh lam niam”.

Tiah lơi làng bol kal ke, tiah hơ̆ geh Mpồl ling. Kwang bàng, Cau ling Ling tiah 5 sùm là mpồl ling sơn rờp geh mat tàm tiah trồ tiah lơh aniai, tiah sơbơng roh. Bulah là tơrlah ù tàm ală tiah kơh bơnơm jơnhoa Đà Nẵng, Quảng Ngãi halà mìu dờng dà kŏ dà cò wềl gùt dar ală càr Gia Lai, Dăk Lăk, Khánh Hoà, mpồl ling ndrờm di tŭ geh mat mờ gan trồ mang nàng jòi dong kờl rềs àr. Tàm tiah klŏ mìu càl rơbŭt dờng, tiah klŏ mìu dờng dà tih dà lìu, kwang bàng, cau ling gan trồ mìu, sơr lèt càl rơbŭt, jòi dong kờl rềs àr, dong làng bol drơng, bơsong jơnau gơ lời wơl tài bơh trồ tiah lơh aniai, kòp aniai mờ sơr băc mhar bè ờs wơl rài kis. Kwang bàng mờ làng bol ală càr tiah tàm gùl lơgar đơs bè kơnòl mờ nùs nhơm bơh Mpồl ling tiah 5 dê bè do:

“Oh mi kwang bàng cau ling tơrgùm lơh jơh nùs ngan dong kờl ai hìu bơnhă in. Añ gŏ ngoh rơngăc ngan, ưn ngài ală wa cau ling”.

Rlau 80 nam do, jơnau sơn tơm să “Phi să nàng ai Lơgar tờm in kis” bơh Mpồl ling griăp ƀòn Ba Tơ ngai hơ̆ dê pơn jat tai là ồs hơng dờng màng sòl àng sùm, tàm pơrdờn, hơng sùm tàm plai nùs gĭt nđờ rơnàng kwang bàng mờ cau ling Ling tiah 5 dê.

Cau mblàng K’ Hạnh/ Cau cih: Cau lơh broă bal Quang Hùng/ VOV- Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC