Tam klăc gàr brê, bơ̆t bơtàu rài kis pa tàm sàh Gào Khin cha jăk chài
Thứ năm, 06:00, 30/04/2026 Cau mblàng: Ndong Brawl/Cau cih: Nay Jek – Quốc Học (VOV Tây Nguyên) Cau mblàng: Ndong Brawl/Cau cih: Nay Jek – Quốc Học (VOV Tây Nguyên)
VOV.K'Ho- Tàm bàr dơ̆ tam lơh mờ ling lơgar Tây mờ ling lơgar Mỹ sò tơm, sàh Gào, càr Gia Lai mờ ù tiah brê bơnơm ñhoa, là tiah pôs đồng kăc màng (mờ măt hòi krơi is Tiah 9). Ling klàng bal mờ làng bol tàm do neh lơh geh ală cồng nha dờng, pơgồp bal tàm broă tơnklàs đah Jum, tơrgùm dùl Dà lơgar, 2 dơ̆ geh Dà lơgar jào pà khà măt Khin cha jăk chài. Rơlao 50 nam tơnklàs, ală bă brê ndu gơnrơh sàh Gào nam lài do pơn jăt tai geh sền gàr nền nòn, ai geh dà tuh ală bơta phan tam in, dong kờl làng bol bơtàu tơnguh rài kis hờm ram.

Tây Nguyên gam tàm tơngai trồ prang dờng, mơya bă brê tàm bơnơm Ia Cor, gơwèt sàh Gào, càr Gia Lai kung gam hòn gơs niam. Dà tàm croh dà Ia Cor bơh tô gam hòr tus, ală bơta phan tam tàm sàh Gào kung gam hòn gơs niam, trồ tiah mrềt niam. Cong tê tus hờ bă brê dờng ơnàng, ồng Kpuih Long tàm ƀòn De Chí pơnyờ să ala măt làng bol kis tàm ƀòn lơh jăt broă răc dan duh khoai brê ndu gơnrơh do. Tàm rài tam lơh, do là pôs ling kăc màng Tiah 9, “brê kơl dìng cau ling, brê kơrian cau ling sò tơm.

Rơlao 50 nam tơnơ̆ ngai tơnklàs, ồng Kpuih Long ala măt làng bol pơdơng phan, răc dan yàng brê sền gàr mpồl bơtiàn tềng đăp mờ rềs àr bơh trồ tiah, cèng geh dà uă, phan tam hòn gơs niam, rài kis hờm ram. Ờ mìng “răc dan” ồng Kpuih Long gam nting bơto mpồl bơtiàn tơnguh jơnau git wă tàm broă sền gàr brê; bañ kơl aniai chi brê ờ di mờ adăt boh lam, tus bal tam chi, kis đềt mềr mờ brê. “Neh bơh yau bloh, cau Jrai bol añ, bơh rài mò ồng, mè bèp neh git là: kờñ kàl lơh sa geh hòn gơs niam den pal kơnờm mờ brê bơnơm mờ pal răc dan ală yàng dong kờl bal. Brê kung ai ƀòn lơgar in geh dà hùc sàng niam. Tŭ do, chi brê neh hòn gơs niam, tìm jơh dùl bă brê tơlir niam. Añ răc dan mờ yàng ai geh mìu nhàc niam nàng ƀòn lơgar tam bùm blàng, tùc kòi, tam tơngời hòn gơs niam, tam tiêu, kơphe, kao su hòn gơs niam, rài kis làng bol geh hờm ram”.

Ồng Rmah Roi, Atbồ mpồl atbồ sền gàr brê ƀòn De Chí, sàh Gào pà git, ƀòn De Chí dờp atbồ sền gàr 400 lồ brê hòn is, gam ƀòn O Grang tềng đah ne kung dờp sền gàr di pơgăp 300 lồ brê. Bơdìh hơ̆ tai, geh ờ uă hìu làng bol tàm ƀòn gam tam git nđờ jơ̆t lồ brê, cèng geh priă uă ngan. Khà priă geh pah nam geh tơl nàng ai ală broă lơh mpồl bơtiàn in, mơya bơta kwơ tiah kis geh brê cèng wơl ai rài kis làng bol in den dờng rơlao uă ngan.

Ồng Rmah Roi pà git: “Mpồl atbồ brê mblàng yal nàng làng bol in wă loh bè bơta kwơ dờng màng bơh brê dê mờ broă sền gàr brê kơl jăp nàng ală oh kòn kòn sao tơnơ̆ do in. Bol añ pơnyờ să ngan geh lơh ală broă geh kwơ ai mpồl bơtiàn in, dong kờl ală cau wă rơlao tai tŭ geh brê, rài kis rơ̆p bè lơi. Bol añ sền gàr brê sùm geh broă tus bal bơh ală làng bol dê, tàm hơ̆ uă ngan là kra ƀòn sùm pơlam bol añ. Tàm broă Rơcang gàr mờ crùh ồs sa, làng bol sùm lơh broă bal mờ bol añ tàm broă mus jăt gah brê, lơh geh gùng kơrian ồs mờ làng bol làng bol in bañ mus brê lơh mìr. Tàm hơ̆ uă ngan là làng bol neh wă bơta kwơ bơh broă sền gàr brê là sền gàr dà; dà tuh suơn kơphe, tiêu mờ phan tam ndai in. Sền gàr brê là sền gàr rài kis bơh să tờm he dê”.

Mùl màl, bă brê Ia Cor neh mờ gam cèng geh ală bơta kwơ dờng màng ngan ai làng bol tàm sàh Gào, càr Gia Lai in. Ồng Rmah Roi, Ƀí thư Ci ƀộ mờ kung là Kwang atbồ ƀòn De Chí pà git, kòn cau Jrai bơh lài do neh kis đềt mềr mờ brê, sền brê ờ mìng là là tiah kis mờ gam là bơta tờm niam chài bal mờ rài kis nùs nhơm. Sền gàr brê là sền gàr dà drơng tàm broă lơh sa mờ rài kis. Hìu nhă ồng Rmah Roi tŭ do tam 2 lồ kơphe, 3 lồ kao su, 1 lồ điều, rơlao 100 ñjrong tiêu, bơdìh hơ̆ tai gam ròng rơ-pu, kơnrồ; priă geh pah nam git nđờ tơmàn đong. Kơnờm mờ tơriang lơh broă bal mờ git tàm broă prăp priă, hìu nhă ồng neh lơh gơs hìu dờng niam mờ rơlao 1 tơmàn 200 tơlăk đong. "Lài do, hìu nhă kal ke ngan. Añ neh tam gơl broă lơh, tam kơphe geh cồng nha, lơh ngan tàm broă bơsram broă lơh, tam gơl phan tam. Tàm hơ̆ uă ngan là tŭ geh kâp hờ đang bơyai lơh pơrjum, yal bè gùng dà broă lơh pa, añ tus bal bơsram tàm broă tam, ngui ală bơta phơng sih, sơnka, sền gàr phan tam di pal. Tus tŭ do, broă lơh sa, khin tam gơl bồ tơngoh, cèng geh cồng nha loh làng; lơh sa hìu nhă rơhời kơl jăp, añ chờ hờp ngan. Să tờm añ pơn jăt tai lơh ngan, neh lơh geh hìu, pal geh rơndeh tai. Tus do, rề ơnàng ù lơh sa, tam tai 500 tờm kơphe, git nđờ rơhing ñjrong tiêu. Oh kòn den pơlam nàng lòt bơsram sră tus gùng tus dà, di lah ờ pal bơsram tus kấp 3, tơnơ̆ do bơsram broă lơh, jăt mờ bơta ngăc ngar bơh ală kòn dê”.

Sàh Gào là tiah geh uă bơhiàn ờs mờng kăc màng. Đảng ƀộ, làng bol tàm sàh Gào pơnyờ să jan geh Cíñ phủ jờng rơ geh khà jờng Khin cha jăk chài mpồl ling klàng phào crong ai Mpồl Sền gàr lơngăp lơngai sàh Gào nam 1976 in mờ Khà jờng Khin cha jăk chài mpồl ling klàng phào crong ai Ling gàr ƀòn sàh nam 1978 in. Lơh jăt broă Tam gơl pa, sàh Gào pơn jăt tai lơh geh ală cồng nha uă ngan. tàm hơ̆ uă ngan, tŭ lơh jăt jơnau lơh nền tàm Pơrjum sồ 03 bơh Thàñ ủy Pleiku (lài do) dê bè bơtào tơnguh tơl ală bơta sàh Gào, kwang bàng, làng bol ală jơi bơtiàn neh lơh jăt jơnau lơh nền tàm Pơrjum, gơs dùl tàm ală sàh ƀòn lơgar pa sơnrờp ngan càr Gai lai dê. Ồng Kpă Duan, Kwang geh jơng tàm Mpồl Lơh kơnòl broă sùm, Củ tịc Anih duh broă Mặt trận Dà lơgar Việt Nam sàh Gào, càr Gia Lai đơs nền, geh cồng nha bè tŭ do, làng bol sùm kah tus mờ jơnau Wa Hồ bơto: “Lơh jăt jơnau hòi jà tam klăc jơi bơtiàn tàm pang sră Wa Hồ pơyoa tus Pơrjum dờng ală jơi bơtiàn ờ gal cau tiah Đah Jum tàm Pleiku pơgăp mờ do 80 nam, ală jơi bơtiàn Tây Nguyên, ờ tam cah is cau Yoan-Jrai, Bơnhàr ha là Sơdàng, kung bè ală jơi bơtiàn oh mi ndai; rài tam lơh neh pơgồp bal bơta pràn, ntào tam lơh khin cha jăk chài, tam lơh mờ ling lơgar Tây, lơgar Mỹ sò tơm. Kơnờm mờ broă tam klăc tàm đah broă pa là đah broă lơh sa, bơtàu tơnguh lơh sa, tơnguh uă rài kis bơh làng bol. Đảng mờ Dà lơgar sùm tus bal mờ làng bol, bơto sồr bơ̆t bơtàu rài kis pa, lơh sa kơl jăp mờ bơ̆t bơtàu sàh bal mờ dà lơgar bơtàu tơnguh sùm.

Cau mblàng: Ndong Brawl/Cau cih: Nay Jek – Quốc Học (VOV Tây Nguyên)

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC