Lâm Đồng: Cồng nha bơh broă cau ling yau tơnguh bơtàu lơh sa
Thứ sáu, 00:00, 06/12/2019

VOV4.K’ho - Mờ nùs nhơm tam klăc bal sơrlèt mờ kal ke, dong kờl bal tàm broă tơnguh bơtàu lơh sa hìu nhă, rài kis ală cau tàm mpồl cau ling yau kơnhoàl Di Linh, càr Lâm Đồng neh gơguh sùm. Kuơ màng, bơh broă dong kờl priă càn sa priă cồng ờ uă bơh ală mpồl ai càn priă, neh ai broă lơh sa tàm mpồl cau ling yau tàm tiah do tơnguh bơtàu, lơh gơs uă broă lơh sa kă bro geh cồng nha, pơgồp bal tàm broă lơh geh nùs nhơm pràn kơl dang pa tàm broă bơ\t bơtàu mpồl pràn kơl dang.

Sền go\ bơta geh mờ cồng nha bơh broă tơnguh bơtàu broă tam jơu ròng tu tàm tiah do dê, nam 2012, cau ling yau Lê Sáu, kis tàm xã Đinh Lạc, kơnhoàl Di Linh, càr Lâm Đồng neh bơcri rơlao 2 tơmàn priă lơh anih lơh brài tăc mờ lơgar bơdìh. Kơnờm mờ broă sơbăc mhar tàm broă kă bro, bơh tu\ mìng lơh geh 5 tạ brài tàm 1 nhai, ồng Lê Sáu neh pờ ơnàng sùm anih lơh broă mờ tus tu\ do neh ai geh khà lơh brài tus 2 tấn nggùl tàm 1 nhai, brài tơnơ\ mờ tu\ lơh gơs geh tăc tàm lơgar mờ tăc tus ală lơgar Nhờk, Ấn Độ.

Ờ mìng là anih blơi phan geh lơh bơh broă lơh sa suơn sre làng bol in, hìu lơh brài ồng Lê Sáu gam ai broă lơh ring niam rơlao 30 nă cau lơh broă tàm tiah do in. Ồng Lê Sáu đơs là, geh cồng nha bè do là kơnờm mờ phan niam bal mờ broă lơh niam bơh Dà lơgar dê tai:

-Tus ngai do mờ tơnguh bơtàu geh broă tam jơu ròng tu do den kung kơnờm bơh làng bol neh ai a` in khà brài geh bơta niam. Mờ kung kơnờm cơ chế bơh Dà lơgar neh pờ mờng, ai tơl bơta niam nàng a` tăc hờ lơgar bơdìh phan geh lơh, tìp mờ uă lơgar tàm drà kă bro dunia.

Ờ mìng tàm tiah [òn drà mờ tàm ală xã tiah ngài bè Gia Bắc, Sơn Điền, Bảo Thuận, Gung Ré, Tân Châu kơnhoàl Di Linh neh geh uă broă lơh sa kă bro bơh cau tàm mpồl cau ling yau là kòn cau lơh geh cồng nha tàm broă lơh sa uă. Tu\ rài kis lơh broă sa geh ring niam, ală cau ling yau do neh dong kờl ală cau tàm mpồl gơtìp kal ke bè priă, broă lơh, tòm sơntìl… kờ` tơnguh bơtàu lơh sa, sơrlèt mờ kal ke tơnguh rài kis lơh sa hìu nhă.

Jăt cau ling yau Lê Văn Cường, kuang atbồ Hợp tác xã (HTX) mắc ca kơnhoàl Di Linh yal, dùl tàm ală broă lơh bal kuơ màng ai geh bơta [uơn ală cau tàm mpồl cau ling yau lơh sa kă bro là priă càn sa priă cồng ờ uă bơh ală mpồl ai càn priă, mờ kờp jơh khà priă jơnkah dồs tus rơlao 75 tơmàn priă.

-Đah HTX kung geh Dà lơgar dong kờl bơcri priă lơh sa jăt broă lơh VietGAP. He tơnguh uă bơta niam gar mắc ca bơh broă tam tus mờ broă lơh. Kơnờm mờ hơ\ neh lơh geh phan geh bơta niam mờ gơtùi tăc tus hờ lơgar Hàn Quốc.

Ngui priă di, rơwah gùng dà broă lơh sa kă bro di pal den tàng ală cau tàm mpồl neh geh bơh 200 tus 500 tơlăk priă tàm 1 nam. Tu\ do, ală cấp mpồl cau ling yau kơnhoàl Di Linh neh lơh geh rơlao 30 broă lơh sa kă bro, pơgồp bal tàm broă ai rơlao 2 rơbô 400 nă cau tàm mpồl cau ling yau geh rài kis tơl ngui tơl sa, pas gơs, khà cau rơ[ah mìng gam 2%.

Ồng Hoàng Văn Cường, Chủ tịch mpồl cau ling yau kơnhoàl Di Linh pà g^t, ờ mìng sền kuơ broă tơnguh bơtàu lơh sa mờ ală cau tàm mpồl gam lơh jăk broă mpồl bơtiàn, tus bal niam ală broă lơh geh mpồl lam sồr, tàm hơ\ geh broă tus bal tă priă lơh hìu nùs nhơm cau tàm mpồl gơtìp kal ke in.

-Cau tàm mpồl, ală hìu geh rài kis tơl ngui tơl sa tă ală kes priă mpồl bè kes priă lơh hìu nùs nhơm ală cau tàm mpồl in, ai geh bơta niam ală cau tàm mpồl geh ring niam rài kis. Lam sồr ală cau tàm mpồl ngai sơlơ brồ guh lơh sa ring niam.

Jăt ồng Phạm Duy Bình, Phó Chủ tịch mpồl cau ling yau càr Lâm Đồng yal, kơnờm mờ broă rơndăp broă lơh mùl màl mờ lơh jăt ndrờm bal tus mờ ală cấp mpồl tàm ală tiah den tàng cồng nha broă lơh bơh mpồl cau ling yau kơnhoàl Di Linh neh geh cồng nha uă, tàm hơ\ geh pơnrơ ngan tàm broă dong kờl bal tơn jơh jơgloh tơmù rơ[ah, brồ guh lơh pas di pal.

-Pal đơs là bơh tàm broă lơh geh rơndăp broă mùl màl mờ lơh ndrờm bal den tàng cồng nha neh geh bơh mpồl cau ling yau kơnhoàl Di Linh bal mờ ală broă lơh neh cèng geh cồng nha broă lơh sa uă. Bơh tu\ hơ\ pơgồp bal tàm broă tơnguh bơtàu lơh sa bal bơh kơnhoàl dê mờ tus bal lơh niam broă tơmù rơ[ah mhar mờ kơl jăp.

Bal mờ broă tơnguh bơtàu lơh sa, mpồl cau ling yau kơnhoàl Di Linh gam bơ\t bơtàu geh cồng nha 65 broă lam sồr làng bol tàm broă bơ\t bơtàu [òn lơgar pa. Pah nam sùm geh rơlao 95% hìu nhă cau tàm mpồl geh khà hìu nhă chài rơgơi.

100% mpồl geh khà kloh niam pràn kơl dang. Cồng nha do pà go\, mpồl cau ling yau kơnhoàl Di Linh neh tơnguh niam kơnòl mờ nùs nhơm cau ling wa Hồ dê, di pal là cau lam lài tàm broă bơ\t bơtàu [òn lơgar ngai sơlơ pas gơs mờ niam bơne\.

Cau mblàng Ndong Brawl

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC