VOV4.K’ho- Tây Nguyên gam là kàl prang dờng, uă bă brê tàm tiah do gam geh pơhìn digơlan gơtìp ồs sa là uă ngan, mơya broă lơh rcăng sơndră ồs sa brê gam gơtìp wơl uă kal ke.

Dăk Lăk là dùl tàm ală càr geh bă brê dờng ngan rlau jơh Tây Nguyên bal mờ rlau 526 rbô lồ. Mờr 50% tàm khà hơ\, hơ\ là pơgăp 260 rbô lồ gơ ơm tàm bă brê geh pơhìn gơtìp ồs sa. Ồng Nguyễn Hoài Dương, Kuang ătbồ Sở Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn càr Dăk Lăk pà gi\t, mờ bă brê dờng bè hơ\, broă lơh rcăng sơndră mờ crùh ồs sa brê geh càr sền gròi uă ngan mờ neh geh dùl ròt sră nggal sồr lơh jăt krà` cê jơh nùs tơn bơh bồ kàl prang.

Gơnoar ătbồ, gah lơh broă geh gơnoar ală kấp tàm càr kung neh rcăng lài mu\t lơh broă lơh rcăng lài ală broă lơh rcăng sơndră ồs sa brê. Bulah bè hơ\, broă lơh do kung gam tìp uă ngan kal ke tu\ ờ tơl priă jền, ờ geh tơl bal cau lơh broă mờ phan bơna măy mok kờ` pal geh.

Kuơmàng là mờr 30 rbô lồ brê jàu ai kấp xã in ătbồ tu\ do ờ geh ai ală priă jền pal geh nàng lơh jăt broă lơh ătbồ, sền gàr kung bè rcăng sơndră ồs sa lơh [ươn gơlik geh ồs sa mờ dilah ồs sa den kal ke ngan crùh gơ sơ\t ồs. Gah lơh broă brê bơnơm, ală cau tờm brê tàm Dăk Lăk gam kờ` ngan bơtơl ală priă jền nàng lơh niam rlau broă lơh rcăng sơndră ồs sa brê.

Ồng Nguyễn Hoài Dương, đơs: Bol a` dan tàm broă lơh ătbồ sền gàr brê den pal geh tai ală bơnah priă jền. Priă jền den bol a` dan là kes priă dà lơgar mờ kes priă càr dê. Kes priă dà lơgar den pal sền gròi ai tàm broă lơh ătbồ, bơtàu tơnguh brê kơ\ kơl jăp jo\ jòng di mơ tơngai, bơh nam 2021- 2025. Dơ\ 2 den càr kung pal sền gròi, ai uă rlau priă jền dong kờl ai ală cau tờm brê in. Ba` ai kờp bal mờ pal gi\t tiah lơi pơhìn [ươn gơbàn ồs sa den sền gròi ai uă rlau.

Làng bol kơnhoàl Krông Bông, càr Dăk Lăk pès jơh nhơ\t ru\ rơm hòn lềng, rcăng sơndră ồs sa brê

Bal mờ Dăk Lăk, ală càr tàm tiah Tây Nguyên kung gam tàm bơta kal ke sơl, ờ tơl ală bơta pal geh nàng lơh broă lơh rcăng sơndră ồs sa brê. Jăt tơrgùm kờp bơh Chi cục Kiểm lâm tiah IV, gơ wèt Cục Kiểm lâm dê, den Tây Nguyên geh 1 tơlak 300 rbô lồ brê gơ ơm tàm tiah [ươn pơhìn digơlan gơtìp ồs sa brê uă ngan. Nam 2019, jơh gùt kơnhoàl ù tiah do gơlik geh pơgăp 30 dơ\ ồs sa brê, lơh hoàc hươr mờr 200 lồ. Ală nhai bồ nam do, tàm kơnhoàl ù tiah do kung neh gơlik geh bàr pe dơ\ ồs sa, bè tàm càr Kon Tum 6 lồ nggùl, Lâm Đồng 10 lồ.

Ồng Tô Xuân Đam, Phó Kuang ătbồ Chi cục Kiểm lâm tiah IV pà gi\t, bulah pơhìn ồs sa uă tàm bă ù uă mơya, broă lơh rcăng sơndră ồs sa brê tàm tiah do gam tìp uă kal ke, kal ke ngan crùh gơ sơ\t ồs dilah gơlik geh jơnau ồs sa brê. Gah lơh broă brê bơnơm tàm tiah do gam jơh nùs lơh jăt ală gùng dà broă lơh nàng rcăng lài sơndră wơl tu\ gơlik geh jơnau ồs sa brê.

Ồng Tô Xuân Đam, pà gi\t: Tây Nguyên là kơnhoàl ù tiah krơi is, kàl prang den càl pràn ngan, tơngai duh tơr ồ ngan, brê den kal ke, ngài ngan tai. Dơ\ bàr là phan bơna măy mok den ờ hềt tơl. Den tàng tu\ gơlik geh jơnau ồs sa den ờ hềt lơh jăt geh di tu\ tàm broă lơh rcăng sơndră ồs sa brê. Tu\ do, Chi cục Kiểm lâm tiah IV kung gam dong kờl ai Cục Kiểm lâm, Tổng cục Kiểm lâm in pơgồp bal mờ ală tiah lòt sền ală broă lơh rcăng sơndră ồs sa, drơng gak sùm nàng rcăng lài tu\ ồs sa gơlik geh den tơrmù geh hoàc hươr tài bơh ồs sa brê.

Mờ bơta trồ tơngai du tơr ồ ngan, kàl prang nam do geh yal lài digơlan geh gơbàn prang dờng ngan, pơhìn gơlik geh jơnau ồs sa brê tàm Tây Nguyên là uă ngan. Tàm tu\ hơ\, dilah gơlik geh jơnau ồs sa brê den kal ke ngan crùh gơ sơ\t ồs. Den tàng bè hơ\, nàng tơrmù hoàc hươr, gơnoar ătbồ, gah lơh broă geh gơnoar ală kấp tàm tiah do pal lơh jăt krà` cê jơh nùs ală gùng dà broă lơh bal mờ jơnau đơs rcăng lài niam rlau mờ sơndră wơl. 

Tàm Gia Lai, gam là kàl tờm tơrdih tàu nam 2019- 2020, priă kă bro sơdàng gơguh mờr 20% pơndrờm bal dùl tu\ mờ nam lài, mơya jơh bal cau lơh broă sa tam tàu mờ mpồl lơh sa kă bro gah tàu sơdàng tàm càr Gia Lai kung gam pơn jăt tai gơbàn hoàc hươr kơn jơ\ ngan.

Tài bơh trồ prang dờng jo\ jòng, rlau 7 rbô lồ tàu tàm tiah do mìng gơtùi koh nàng lơh phan sa tơn siam kơnrồ in. Jăt jơnau yal bơh Hìu măy Sơdàng An Khê, gơ wèt Công ty Cổ phần tàu sơdàng Quảng Ngãi dê, do neh là nam dơ\ 3 sùm tiah tờm tam tàu dờng ngan rlau jơh Gia Lai gơtìp hoàc hươr uă tài bơh trồ prang dờng. Mờ bơta geh ngan do, hìu măy kờp du\, khà tàu nrang lơh geh nam do gơmù rlau 50% pơndrờm mờ nam lài, gam rlau 700 rbô tấn tàu nrang. Bơta pơndờm pơnđiang mìng dùl lơm hơ\ là priă tăc sơdàng neh gơguh mờr 20%, bơh 11 rbô đong dùl ki\ tàm nam lài gơguh tus 13 rbô đong tàm dùl ki\ tàm nhai 2 do.

Trồ prang dờng jo\ jòng lơh uă bă tàu tàm Gia Lai gơlik gơs wơl là phan sa tơn siam phan ròng in

Jăt ồng Nguyễn Hoàng Phước, Phó Kuang ătbồ Hìu măy Sơdàng An Khê yal, nàng tơrmù [à kal ke cau lơh broă sa in, hìu măy geh tơnguh priă blơi tàu gơguh tus 850 rbô đong tàm dùl tấn bơh bồ nhai 3 do, dong kờl 1 tơlak dùl lồ nàng cau lơh broă sa in tuh dà tàu in tàm kàl pơn jăt tai. Mơya, ồng Phước đơs là, rơndăp tăp sèng wơl lơh sa mờ lơh pràn ngui măy mok den hơ\ sồng là gùng dà broă lơh geh cồng nha ngan rlau jơh.

Ồng Nguyễn Hoàng Phước, đơs: Mờ jơnau bè tu\ do, den pal rơndăp wơl ù tiah mờ ngui măy mok dùl ròt bal, tam gơl sơntìl tàu lài do tus sơntìl tàu pa, hơ\ sồng lơh niam broă sơngka sền gàr, lơh bè lơi nàng cồng nha lơh geh bơh 70 tấn rlau hơđang tàm dùl lồ. Priă cồng làng bol dê pal lơh geh bơh 20 tơlak tus 30 tơlak rlau hơđang tàm dùl lồ. Bè hơ\, den hơ\ sồng cau lơh broă sa gơtùi sền gròi bơcri priă, iang nùs lơh broă bal mờ hìu măy. Bè hơ\, den hìu măy hơ\ sồng gơtùi bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp jo\ jòng.

Bơh kàl lơh tàu nam 2017- 2018, Hìu măy Sơdàng An Khê neh geh tu\ bơ\t bơtàu geh tiah tam tàu ơnàng rlau 30 rbô lồ tàm càr Gia Lai, geh tus mờr 3/ 4 kờp jơh bă ù tam tàu bơh gùt càr dê. Mơya tài bơh gơrềng dơ\ le\ bal bơh trồ prang dê lơh gơmù cồng nha tơnhàu, priă kă bro sơdàng mờ priă kă bro tàu nrang gơmù uă ngan, tiah tờm tam tàu neh gơmù mìng gam wơl 22 rbô lồ tàm kàl do, tàm hơ\ mìng 15 rbô lồ ai tơnhàu. Lơh ngan bơ\t bơtàu sươn tàu dờng, ngui jơh măy mok lơm, kung gam mìng gơ ơm wơl tàm 3 rbô lồ lơm.

Cau cih Công Bắc- Đình Tuấn- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến