VOV4.K’ho- Bơh ală ngai chờ sơnam pa sa tềp chờ hờp ram mhu\ tơn, làng bol ală kòn cau tàm Tây Nguyên kung neh geh sơl ală broă rcăng lơh sa tàm sơnam pa bal mờ ală bơta gơn kơnờm niam bơne\, nàng kờ` bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă mờ bơ\t bơtàu [òn lơgar.

Wa\ rò sơnam pa Canh Tý 2020, 47 hìu bơnhă làng bol kòn cau Sơdàng, tàm [òn Long Tum, xã Đăk Na, kơnhoàl Tu Mơ Rông, càr Kon Tum geh ală jơnau gơn kơnờm niam bơne\. Tàm jơnau boh bơr kềng gah drăp tơrnờm halà tàm ală dơ\ sa piang tam klăc bal bồ sơnam pa, hìu bơnhă lơi kung chờ hờp lơm, yal tơngi\t bè ală broă rcăng lơh sa, ròng phan. Làng bol tàm yal tơngi\t bal mờ gơ\p, là tờm kòi, tờm bùm blàng mìng dong ai he in geh tơl phan sa lơm. Ai dilah kờ` klàs bơh r[ah kơ\ kơl jăp den pal tam tai kơphê, hơ\ sồng tam bal tai ală tờm chi lơh sơnơm, bè kơnuh sơnơm jriang, kơnuh sơnơm Ngọc Linh…

Bi A Ôi, geh 1 lồ bùm blàng, 2 sàu sre, 3 sàu kơphê nam dơ\ 4 yal bè broă rcăng lơh sa bơh hìu bơnhă dê tàm sơnam pa 2020 bè do: Hìu bơnhă a` rcăng tàm nam 2020 geh tơrgùm bơcri priă blơi ală sơntìl chi tam geh priă jền lơh sa uă, kuơmàng là tờm chi lơh sơnơm, bè: kơnuh sơnơm jriang, kơnuh sơnơm Ngọc Linh…

Bàr pe mìr tam bùm blàng ờ lơh geh cồng nha, den geh tam gơl wơl nàng tam tờm keo, gơ wèt mờ ù mìr ring, rềp kềng tiah geh dà dờng, dà croh den geh bơcri tam tờm kơphê. Ală bă ù tam phan ndrờm pal ơn phơng, đòm jăt bơta jak chài pa tàm broă lơh sa, lùp bơsram oh mi cau Yoan neh bơto pơlam.

Kơ\p kờ` là ală bơta lơi mờ hìu bơnhă a` rcăng lơh sa tàm sơnam pa 2020, kơ\p kờ` geh gơ gơs ngan ngồn, lơh sa geh tơnhàu uă, phan lơh geh tăc yòm; ờ go\ di mìng is hìu bơnhă a` lơm ờ mờ làng bol tàm xã kung ndrờm geh rài kis hờm ram sơl, geh priă jền bơh lơh sa uă rlau.

Rcăng bè lơh sa tàm sơnam pa 2020, bi Điểu Ánh, [òn Ting Wel Đơm, xã Dăk Nia, thị xã Gia Nghĩa, càr Dăk Nông kơ\p kờ` bè do: Rcăng tàm sơnam pa 2020, hìu bơnhă a` pơn jăt tai sơngka sền gàr kơphê mờ rcăng tàm broă pik tơnhàu plai điều, pơn jăt tai đòm jăt nàng sơngka sền gàr sươn chi gơ in niam rlau. Mờ a` kơ\p kờ` ròng tai iar, sur nàng bơtơl phan bơna ai hìu bơnhă in, kơ\p kờ` sơnam pa gơnoar ătbồ pơn jăt tai sền gròi dong kờl nàng tus nam do hìu bơnhă geh kơ\ kơl jăp bè lơh sa.

Thôn Klong, xã Hiệp An, kơnhoàl Đức Trọng, càr Lâm Đồng geh rlau 600 hìu bơnhă làng bol, mìng là cau K’ho lơm. Bơh ngai tam gơl tam biăp, tơnơ\ pơn jăt tai là tam bơkàu den rài kis lơh sa bơh làng bol tàm thôn Klong dê neh bơtàu tơnguh rlau mờ lài uă ngan. Ồng K’Hùng, kuang ătbồ thôn Klong pà gi\t, nam lài, kơnờm bơtàu tơnguh lơh sa jăt gùng dà lơh bal den tàng broă kă bro phan lơh geh bơh sươn sre rơhời geh kơ\ kơl jăp đau, priă lơh geh bơh lơh sa cèng wơl uă rlau pơndrờm mờ lài uă ngan. Mu\t tàm sơnam pa, làng bol geh pơn jăt tai rề ơnàng broă lơh sa, ai broă lơh biăp, bơkàu tàm Klong bơtàu tơnguh rlau tai.

Ồng K’Hùng đơs bè do: Lài do, làng bol mìng lơh kòi sre lơm, tu\ den den neh tam gơl tus tam biăp, bơkàu ală bơta. Làng bol neh gi\t đòm jăt bơta jak chài pa tàm broă lơh sa, kơnờm bè hơ\ mờ cồng nha lơh geh bơh chi tam dê ngai sơlơ geh tơnguh uă. Tàm thôn, làng bol tam klăc bal, tàm dong kờl bal bơ\t bơtàu [òn lơgar ngai sơlơ pas sơm niam bơne\. Tàm sơnam pa, bol a` hòi jà oh kòn kòn sau tàm thôn gam bơsram mờ lơh broă tàm [òn dờng Hồ Chí Minh lơh ngan jòi tai ală anih blơi phan nàng ai ală bơta phan bè biăp, bơkàu rề ơnàng drà kă bro, dong làng bol tơnguh uă priă lơh geh, ờ huan gơtìp ală cau kă phan bơcăp khà priă.

Bal mờ bơta chờ hờp wa\ rò sơnam pa Canh Tý 2020, tơl nă làng bol Sơdàng ndrờm geh lơm ală jơnau kơ\p kờ` bè broă he mờ hìu bơnhă geh lơh nàng rài kis ngai sơlơ hờm ram rlau. Bi A Ku, hìu ơm tàm [òn Tê Pen, xã Văn Lem, kơnhoàl Đăk Tô, càr Kon Tum yal: hìu bơnhă gơ wèt hìu bơnhă rài kis kal ke tàm [òn. Bă ù nàng lơh sa sươn sre den dùl êt lơm. Kung kơlôi sơnơng sùm sơl, dilah kờ` geh priă jền uă den ờ gơtùi tam, lời sơrbì tềng hơ\ mờ ơm kơ\p tus dì tu\ tơnhàu ờ. Pal gi\t ơn phơng, rcăng sơndră tu kòp lơh aniai tờm chi tam in. Nam pa, den he kung pal tam gơl sơl bơta kơlôi sơnơng, broă lơh den hơ\ sồng geh rài kis hờm ram.

Bi A Ku, đơs bè do: Hìu bơnhă a` geh 1 lồ bùm blàng mờ 500 tờm kơphê nam dơ\ 2. Nam lài, a` lơh geh bùm blàng kung geh sơl dùl êt priă jền lơm tài bơh bă ù ờ geh uă. Sơnam pa, hìu bơnhă a` geh sơngka sền gàr niam rlau nàng lơh geh priă jền uă rlau. A` gơn kơnờm ngan tàm sơnam pa, gơnoar ătbồ mờ kuang bàng gah lơh broă sa sươn sre pơn jăt tai pờ ală ơdu\ bơto pơlam nàng hìu bơnhă gơtùi tus bal nàng gi\t nền bơta jak chài tàm broă lơh sa. Bă ù tam phan bơh hìu bơnhă a` dê dùl êt lơm, den tàng pal gi\t nền bơta jak chài tàm broă lơh sa nàng đòm jăt tàm broă sơngka sền gàr kơphê den hơ\ sồng lơh geh cồng nha uă. A` gơn kơnờm ngan, kơphê hìu bơnhă a` dê nam dơ\ pe do geh plai nam sơnrờp geh uă plai.

Srơh bơ\t bơtàu [òn lơgar pa neh cèng wơl ală tam gơl niam ngan tàm làm gùt ală càr Tây Nguyên. Mu\t tàm sơnam pa, uă tiah pơn jăt tai broă rơndăp lơh nàng lơh niam rlau tai srơh do.            

Xã Dliê Ya, kơnhoàl Krông Năng, càr Dăk Lăk dê tàm ală ngai bồ sơnam pa do, lòt tàm ală gơl gùng geh lă cài mờ lơh mờ bê tông kơ\ kơl jăp ngan, den geh sền go\ geh bơta kis wơl pràn kơldang tàm bă ù mờ lài do neh gơtìp uă ngan gar phàu, nai [ồm gar nat cuh lơh tơrlah tơrling jơh tàm rài tam lơh. Lơh jăt broă lơh jơnau kờ` dà lơgar bè bơ\t bơtàu [òn lơgar pa, xã Dliê Ya, geh uă broă lơh jak, bơceh pa dipal mờ bơta geh ngan tàm tiah he dê. Tàm nam pa, xã geh ală broă rơndăp lơh nàng dong làng bol bơtàu tơnguh lơh sa, bơ\t bơtàu [òn lơgar pa ngai sơlơ pas sơm niam bơne\.

Ồng Y Téo Niê, Chủ tịch UBND xã Dliê Ya, kơnhoàl Krông Năng, càr Dăk Lăk pà git: Tàm nam lài, tàm xã Dliê Ya bol a` rài kis, bơta lơngăp lơngai sền gàr dà lơgar sùm geh kơ\ kơl jăp. Làng bol sùm lơh ngan sơrlèt gan nàng kơ\ kơl jăp rài kis. Tàm sơnam pa, bol a` kơn kờ` jơh tơl hìu ndrờm hờm ram, lơh sa bơtàu, lơh sa geh cồng nha uă. Gơnoar ătbồ xã kung geh dong kờl làng bol tam gơl rơndăp tăp sèng chi tam nàng bơtàu tơnguh lơh sa, tam tàm bơrlu\ bal ală tờm chi sa plai nàng tơnguh uă priă jền, sươn kơphê kra jo\ sơnam den tam pa wơl mờ sơntìl pa lơh geh cồng nha uă rlau.

Đoàn viên ơruh pơnu [òn Nẻh, xã Ia Tôr, kơnhoàl Chư Prông, càr Gia Lai dê uă nam sùm là anih pơnrơ tàm ală broă lơh srơh jòi broă lơh broă sa kung bè bơ\t bơtàu [òn lơgar pa. Bơh ală broă lơh geh kuơ ngan, pah nam, ơruh pơnu [òn dê tă pơgồp geh khà priă bơh 50 tus 70 tơlak đong nàng lơh ală broă kuơmàng, kung bè ai hìu bơnhă r[ah in càn priă nàng bơtàu tơnguh lơh sa. Bi Kpuih Lin, cau Jrai, ơm tàm [òn Nẻh pà gi\t, sơnam pa, ơruh pơnu [òn dê pơn jăt tai tơlik ală jơnau kờ` nàng lơh ngan pơđơl pràn lơh.

Bi Kpuih Lin đơs bè do: Tàm nam lài, den đoàn viên ơruh pơnu tàm [òn lơh sa kung neh lơh geh cồng nha niam, lơh sa bơtàu tơnguh. Ală bơyô cau lơi kung tus bal jơh nùs tàm bơ\t bơtàu [òn lơgar pa. Tàm nam pa, den ơruh pơnu bol a` geh lơh ngan pơđơl pràn rlau tai tàm broă lơh sa, lơh kơphê, ròng phan bơtàu tơnguh rlau, lơh sa kơ\ kơl jăp rlau. Dơ\ bàr tai là broă lơh bơh chi đoàn dê lơh geh priă jền uă rlau mờ nam lài, đoàn bơtàu tơnguh rlau, ờ gam cau lơi jơgloh, cau lơi r[ah tai. Tam klăc bal bơ\t bơtàu [òn lơgar pa nàng [òn lơgar bơtàu tơnguh rlau tai.

{òn Kroa B, xã Cuôr Dăng, kơnhoàl Cư Mgar, càr Dăk Lăk geh uă bơta tam gơl bơh broă lơh bơ\t bơtàu [òn lơgar pa. {òn geh 480 hìu bơnhă, lài do geh rlau 70 hìu bơnhă r[ah, tu\ do mìng gam wơl 21 hìu bơnhă r[ah lơm. Tus tu\ do, jơh 100% ală hìu tàm [òn ndrờm gi\t đòm jăt broă lơh tam tàm bơrlu\ bal ală tờm chi tam geh cồng nha, mờ tăc geh priă jền uă, bè tiêu, sầu riêng, bơ tàm sươn kơphê; blơi ală sơntìl kơnrồ, be nàng ròng jăt broă lơh ròng uă, tơrgùm bal dùl anih…

Bàp H’Ngap, Kuang ătbồ [òn Kroa B, xã Cuôr Dăng, kơnhoàl Cư Mgar, càr Dăk Lăk đơs bè broă rơndăp lơh tàm nam 2020 bè do: Nam 2020, bol a` lơh ngan mblàng yal làng bol in lơh ngan lơh sa, bơtàu tơnguh lơh sa, mblàng yal làng bol in ờ go\ di iăt jăt jơnau bơchồt pơrlồm, pơn jồ nàng lơh aniai dà lơgar, kung hòi jà sơl ală cau chài bơhiàn yau bơto yal wơl ai ală rơnàng oh kòn kòn sau in gi\t sền gàr mờ ngui niam ală bơhiàn niam chài krơi is bơh yau jơi bơtiàn dê, bè dròng cing, đơs pơnđick, ală jơnau tòng bơr, yal yau…

Bơ\t bơtàu [òn lơgar pa pal geh bơta gi\t wa\ pa. Hơ\ là nùs nhơm bơh ồng Y Xuyên, kra [òn Jarah, xã Nâm Nung, kơnhoàl Krông Nô, càr Dăk Nông. Tàm dơ\ sa tềp, ơlak bìer uă, [ươn gơlik jơnau lơh tìs kơrnoat boh lam, ơruh pơnu [ươn lơh tìs khà angkol, tàm pơrlòng rơndeh tìs mờ kơrnoat boh lam. A` kơ\p kờ làng bol tơryăng tơryồng lơh sa, bơtàu tơnguh rài kis.

Ồng Y Xuyên, đơs bè do: Sơnam pa, a` kơ\p kờ` jơh ală oh kòn, kòn sau, jơh ală ơruh pơnu ờ go\ di lơh tìs kơrnoat boh lam, ba` tàm pơrlòng rơndeh tàm gùng. Pal dờn bơr pơgru, dờn bơr mè bèp. Ờ hềt tơl sơnam den ba` măy rơndeh, ba` `ô ơlak. Ba` tam bau tu\ ờ hềt tơl sơnam ai bau. Pal kis tàm klăc bal, tàm dong kờl bal, lơh ngan kơlôi rcăng tàm broă lơh sa. Lơh broă den hơ\ sồng geh phan sa den tàng làng bol he pal lơh ngan.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến