Dơ̆ do, Măng Đen bơyai lơh ală broă lơh niam chài- lòt nhơl li la nàng kờñ yal tơngĭt uă rùp hin mờ gơ hòi gơ jà năc lòt nhơl ală tiah. Bơta tờm là broă lơh đơs crih tam ya “Măng Đen- Bơta kơ̆p kờñ brồ guh ngài” geh bơyai lơh tàm mang ngai 30/4, tàm Ƀlàng dờng Anih tờm, pơgồp bal mờ cuh phăo bơkào tàm tŭ 10 jiơ mang dùl ngai bal.

Bơdìh hơ̆, dơ̆ lơh chờ gùng drà geh bơyai lơh tàm ală ngai 25/4, 30/4 mờ 1/5 tàm Gùng dà lơgar 24, mờ ală broă lơh lòt pơdar tàm gùng, ràng tơlik dròng cing jañ mồng, tam ya xoang mờ tìp mat đơs crih tam ya. Bơh ngai 25/4 tus ngai 2/5, drà phan lơh geh bơh broă lơh sa suơn sre mờ phan lơh sơnơm Măng Đen yal tơngĭt ală phan bơna pơn rơ ngan bè biăp, bùm, kơnuh plai đo, phan lơh sơnơm, phan bơna OCOP, pơgồp bal mờ tăc phan tơn mờ livestream tàm internet.

Ngai 2/5, Ngai chờ phan sa Drà Măng Đen cèng tus uă phan sa bơkah ngan drơng năc lòt nhơl in. Bơdìh hơ̆, năc lòt nhơl gơtùi sền gĭt kơphê tiah mrềt tàm Suơn đơs crih tam ya Măng Đen, sa phan sa “Bơta bơkah tiah brê bơnơm dờng ơning ơnàng” tàm tiah lòt nhơl ñjrùh dà Pa Sỹ halà tus bal broă lơh bơceh lơh wăc sềr rùp mờ tơngume “Măng Đen tàm mat oh”...

Ală ngai pa do, trồ tiah tàm Măng Đen lơngơm mrềt, ƀuơn ai năc lòt nhơl in tus sền, ơm rlô să. Bi Nguyễn Thị Phương, ơm tàm ƀòn dờng Hải Phòng tus mờ Măng Đen sền gĭt: “Tiah ơm kis tàm do geh nhơm,  ù tiah mờ gùng lòt sàng goh. Drơng broă tàm Măng Đen añ gŏ là ală bơyô lơh lòt nhơl niam ngan, jơh nùs tàm broă bơto pơlam ai năc in, tiah ơm kung sàng goh ngan sơl. Chi che mờ ù tiah cèng wơl ai he in uă bơta pràn niam. Să tờm añ kờñ lòt tus tàm do dơ̆ 2 tai”.

Tŭ do, 90% anih ơm kis ing tàm sàh Măng Đen neh jơh lơm cơldŭ ơm rlô tàm dơ̆ ơm rlô chờ dà lơgar ngai 30/4 mờ ngai 1/5. Uă hìu năc, homestay bơka niam ngan cơldŭ ơm rlô, tơnguh drơng broă, bơtơl mpồl lơh broă mờ lam lơh ală broă lơh dong kờl. Broă lơh gàr niam sàng goh tiah ơm kis, sàng goh phan ngui sa mờ rcang lài ồs sa mờ crùh ồs sa kung geh sền gròi ngan. Bi Nguyễn Thị Thùy Trang, cau tờm Sóc’s House pà gĭt, anih ơm kis ing bơh añ dê neh lơh niam wơl cơldŭ ơm rlô nàng wă rò năc tàm dơ̆ lơh chờ tus: “Anih añ dê neh dờp lài cơldŭ ơm rlô bơh năc dê pơgăp mờ do 1 nhai rao mờ dơ̆ ơm rlô chờ dà lơgar mờr tus 17 cơldŭ ơm rlô kung neh bềng lơm. Anih ơm kis ing añ dê kung neh crang jơh ală drơng broă gơ jat bal, pơn yơu bè sa sào mờ sền gĭt bơh năc dê”.

Ờ mìng is Măng Đen, tàm sàh Kon Plông, càr Quảng Ngãi (gơ wèt kơnhoàl Kon Plông, càr Kon Tum yau), dùl anih niam chài – phan sa pa gam geh lơh gơs, hơ pơrgon gơ gơs là anih tus niam ngan. Anih niam chài mờ phan sa tiah đah mat tơngai lik Trường Sơn gơ ơm tàm brê nho kềng gah Gùng dà lơgar 24, ơm ngài Măng Đen rlau 20 kơi sồ, mờ bă ù ơnàng mờr 2,7 lồ.

Anih do geh rơndap lài bơtàu tơnguh pơgồp bal mờ bơta niam chài krơi is bơh làng bol jơi bơtiàn dồ êt nă cau dê, pơgồp bal phan sa tiơng pơn rơ nàng drơng nac lòt nhơl in. Tŭ do neh lơh 12 anih ràng tơlik phan lơh gơs bơh suơn sre, phan sa mờ phan  ồi kòn cau; mpràp bơyai lơh chờ bơdìh kung gam geh lơh sir sơl nàng drơng ală broă lơh đơs crih tamya, nhơl ñŏ bơdìh.

Ồng Đặng Đình Toán, Phó Củ tịc Anih duh broă Làng bol sàh Kon Plông pà git, tềng đap sồr bơtàu tơnguh lòt nhơl pơgồp bal mờ bơta niam chài krơi is ƀòn lơgar dê, gơnoar atbồ sàh Kon Plông neh rơcang lài bơt bơtàu broă rơndap lơh, rơhời lơh gơs ală phan bơna lòt nhơl mpồl bơtiàn. Jat ồng, uă tơngume mùl màl rơp geh lam lơh mơ tơn tàm dơ̆ ơm rlô chờ nam do: “Tàm dơ̆ ơm rlô chờ ngai 30/4 mờ ngai 1/5 nam do, bol hi kung neh bơt bơtàu broă rơndap lơh nàng bơyai lơh dơ̆ yal ƀòn lòt nhơl mpồl bơtiàn mờ ală anih lòt nhơl niam chài brê bơnơm. Tàm hơ̆, bol hi tơrgùm lơh 3 bơta lài, geh: yal ƀòn lòt nhơl thôn Kon Plông; dơ̆ 2 là rơp yal tơlik mat anih Ù tiah niam chài mờ phan sa tiah đah mat tơngai lik Trường Sơn. Dơ̆ 3 là yal anih lòt nhơl niam chài brê bơnơm bơh Mpồl lơh broă bal Ce sàng goh tiah đah mat tơngai lik Trường Sơn”.

Jat Sờh Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl càr Quảng Ngãi, tàm 3 nhai bồ nam 2026, càr neh wă rlau 1 tơlak 740 rbô dơ̆ nac, gơguh 41% pơndrờm dùl tŭ bal mờ nam lài; nac ală lơgar geh mờr 28 rbô 200 dơ̆, gơguh 51%. Priă lơh geh bơh lòt nhơl kờp dŭ geh 1 rbô 570 tơmàn đong, ndrờm mờ 38% broă rơndap lơh gùt nam dê.

Tàm pang rùp bal hơ̆, Măng Đen gơ gơs là tiah niam ngan tŭ sùm bơyai lơh uă broă lơh dờng bơh bồ nam tơn bè Tơng leh Niam chài – Lòt nhơl Măng Đen mờ Nhai bơkàu Anh Đào 2026, gơ hòi gơ jà gal ngan nac lòt nhơl. Broă tàm tơrbŏ bal lòt nhơl “Brê mờ dà lềng” đah Măng Đen mờ ală anih tus bè Lý Sơn, Sa Huỳnh kung gam rơhời lơh geh cồng nha sơl.

Ồng Nguyễn Hoàng Giang – Củ tịc Anih duh broă Làng bol càr Quảng Ngãi pà git, kờñ pal geh bơta tàm pơgồp bal nền nòn, rơcang lài priă jền mờ lơh sir gùng dà, broă lơh nàng bơtàu tơnguh niam rlau tai gah lòt nhơl tàm Măng Đen: “Ală sàh Măng Đen, Kon Plông, càr Quảng Ngãi (gơ wèt kơnhoàl Kon Plông, càr Kon Tum yau) là dùl tàm ală sàh mờ gah niam chài tàp pràn să jan geh khà nac lòt nhơl uă ngan rlau jơh. Ală sàh do geh 95% là làng bol kòn cau pơgồp bal mờ niam chài bơh yau bơh làng bol jơi bơtiàn dồ êt nă cau dê. Lòt nhơl tàm do bơtàu tơnguh gơ jat bal mờ khà năc tus ndo uă, kă bro phan, broă drơng ala kung rơp gơguh sơl. Añ sồr ală oh mi pal pơgồp bal mờ gơp nền nòn rlau tai, bal mờ gơp tàm bơyai, sền nền wơl bơh gùng dà tus broă lơh dong kờl tus sră pơ àr. Tŭ bol hi nggui wơl mờ gơp den bol he gơtùi rơcang lài priă jền. Dilah ală oh mi geh dùl broă rơndap lơh mùl màl den ờ gơtìp rơ mơp ndơl mờ khin cha rlau tai tàm gah do mờ sồr ală oh mi pal sền gròi rlau tai”.