Lòt còp hìu tac ồi kòn cau Mara tàm ngai lồi poh, bol hi gŏ nùs nhơm lơh broă hô hơng ngan bơh sap ntas măi mai phan, sap ntas bơrnơ̆ tàñ ồi dê, bè sap ntas mờng kwèng ngan ƀòn lơgar dê.

Ờ geh bơto bơh ală ơdŭ mờng chài, bi H’Loang Mlô, deh nam 1996, sơn đờm gùng lơh broă he dê mờ nùs nhơm bal mờ bơta pơn đơl. Bal mờ broă sền gàr broă lơh bơh yau, bi gam cèng tus bơta tam gơl pa, lơh pa wơl ồi kòn cau gơ gơs ală blah ồi soh lòt ñô sa, àu ñô bau, àu ram halà ală phan bơka dipal mờ jơnau kờñ soh phan. Bulah rùp rài tam gơl jat jơnau kờñ, mơya bi kung gam kơ̆ dơn gàr tơl bơta niam rùp bơka mờ trà trŭm bơh yau, nàng tơl blah phan ờ mìng pa mờ gam bềng lìu bơta kuơ niam chài jơi bơtiàn he dê tai. Bi yal:

“Ală ngai sơn đờm mut lơh broă, añ pal kong mờ uă ngan kal ke, is ồn là bơta kơn jơ̆ bè priă jền. Geh ală tŭ tồn lah ờ gơtùi lơh tai, mơya kơnờm ală mờng chài neh geh bơh broă tac phan online mờ bơta pin dờn, dong kờl bơh ală mơi dê, añ neh geh tai bơta gơn kơnờm nàng kơ̆ dơn sơrlèt gan. Rơhời den añ bơt bơtàu mờ rề ơnàng. Tus tŭ do, kông ty neh geh 7 nă cau lơh broă tờm, 60 nă cau lơh broă bal, bal mờ 8 hìu mai, 8 hìu tàñ ồi mờ 3 hìu tàñ brài. Tơl nă cau geh priă jền sùm bơh 3 tơlak 500 rbô tus 10 tơlak đong dùl nhai”.

Bơdìh mờ broă bơtàu tơnguh broă lơh sa, kă bro, bi H’Loang Mlô gam ai geh tŭ niam jòi broă lơh mờ dong kờl uă cau geh rài is kal ke tàm ƀòn lơgar. Oh H’Lagi Mlô gam là cau bơsram dờng nam 2 Đại họk Tây Nguyên. Kơnờm geh bơta dong kờl jơh nùs bơh bi H’Loang dê, oh neh sơrlèt gan bơta kal ke bơh rài kis kòn đời dê nàng pơn jat tai geh lòt bơsram:

“Oh ưn ngài ngan bi H’Loang neh sùm lòt bal mờ dong kờl oh. Bơh tŭ geh lơh broă mờ bi, oh git tai bè bơta kuơ phan soh kòn cau ờs mờng kòn cau Rơđê he dê. Oh kung git loh rlau bè ală niam chài bơh ală mơi tàñ gơs, niam ngan, jơh nùs ngan. Bơdìh hơ̆ tai, oh kung geh tai priă jền nàng kơlôi rơcang broă bơsram sră he dê, gơtùi bơsong bơta kal ke bè rơndeh rơndồ mờ anih ơm, bơh hơ̆ gơtùi iang nùs bơsram sră. Oh kơp kờñ là tơnơ̆ do rơp geh tai uă cau git tus mờ kờñ ală phan kòn cau bơh cau Rơđê dê uă rlau”.

Mờ bơta niam chài, dà trŭ krơi is mờ bềng lìu bơta niam chài, ồi kòn cau Tây Nguyên ngai sơlơ dờp geh bơta sền gròi bơh bơyô ală lơgar dê. Bi Donovan Fink, nac lòt nhơl tus bơh lơgar Mỹ đơs bơta kơlôi sơnơng he dê:

“Añ gŏ gơ lơh niam ngan. Phan soh do niam ngan, rùp bơka den krơi is mờ sền niam ngan. Añ chờ hờp ngan tŭ geh sền git. Do là dùl blah phan soh niam ngan. Añ kung kờñ blơi dùl blah cèng rê lơh phan pà hìu bơnhă in nàng khi gơtùi git tai bè bơta niam chài do”.

Tàm tơnơ̆ do, bi H’Loang Mlô kơp kờñ, broă tàñ ồi kòn cau rơp bơtàu tơnguh rlau, dong uă cau tàm ƀòn lơgar geh tai broă lơh mờ priă jền lơh geh kơ̆ kơljap. Bi kơp kờñ ai phan kòn cau tus mờ gơp bơyô tàm lơgar mờ ală lơgar nàng ală bơta kuơ niam chài Tây Nguyên geh uă cau git tus mờ sền dờng màng:

“Añ kơp kờñ bơtàu tơnguh broă tàñ ồi kòn cau bơh yau ƀòn lơgar he dê, tàm tơrbŏ bal mờ ală cau chài, ngan là ală mơi, ală wa, oh mi cau ùr nàng sền gàr mờ lơh gơ rề bơta kuơ niam chài. Jơnau kờñ añ dê là lơh broă tàñ ồi kòn cau bơh yau gơ gơs dùl broă tờm, dong ală cau chài geh tai priă jền lơh geh sùm, mờ kung ai phan kòn cau geh ngui uă tàm lơgar mờ gam yal tơnggit tus gơp bơyô ală lơgar”.

Tàm bơta tàm pơn jat rài kis pa dê, ală cau kơnòm să bè bi H’Loang Mlô gam ngềt ngơt gàr huềng ai broă tàñ ồi kòn cau bơh yau in. Mờ bơta bơceh lơh, kơ̆ dơn mờ kơp kờñ lơh gơ rề niam chài, pin dờn là, tơnơ̆ do, ồi kòn cau Rơđê rơp pơn jat tai ai tơnggŏ bơta kuơ, gơ gơs là rbàng tơrbŏ lam ală bơta kuơ bơh yau kơnhăp jŏ gơ rờm bal mờ bơta tam gơl bơh tŭ tơngai dê.