VOV4.M’nông – Bôk ăp năm 2000 lah rnôk du\t jêr jo\t bah ăp n’gor Tây Nguyên. Nău ju\r thuk bah ntu\k tăch rgâl cà phê, [ư wa\ng sa nkual dja tu\p duh jêr. T^ng nê, du đêt ăp nkô| nău mpeh rêh jêng kon nu^h n’hanh njrăng n’gang neh dak le\ ntoh luh đo\ng. Tâm nô nău nê, kêng du\t khay 7/2002. Ban chỉ đạo Tây Nguyên dơi njêng gay kơl Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ rđău đă t^ng [ư ăp nău kan têh ta Tây Nguyên; ndrel gưl uỷ Đảng, n’gâng kan ăp n’gor tâm nkual, droh rklaih jêr jo\t, ngăch rdâk tay wa\ng sa, rdâk tay rnă njrăng chính trị, đăp mpăn lam rêh jêng kon nu^h. 15 năm nsrôih, wa\ng sa rêh jêng Tây Nguyên geh nău rgâl lam le\ rngôch.

Tât khay 7 ăp năm, rnôk ăp mir cà phê rsuêl play, ri rnôk ăp tơm sầu riêng tăm srah, ntơm tâm yan pe\ play. Rnôk ne\, lam xă Ea Yông nkuăl Krông Pách n’gor Dak Lak ntơm tâm nar rgum yan. Nkual ta nklang xă n’gur răm du ntu\k tăch rwa\t. ăp nar geh âk ndeh container tâm nthoi, rdêng hăn ăp rơh sầu riêng bêng ndeh. {ô kah bah play du njăr trong jông ta quốc lộ 26. wa Ngô Văn Tam, du hê nu\ih [on lan xă Ea Yông an g^t, năm aơ năm tal 7, wa n’hanh ăp mir ta aơ geh âk. Du tơm sầu riêng tăm srah tâm mir cà phê an geh âk rkeh prăk du năm; du ha geh bah 700 rkeh prăk du năm let lơ:

{ư kơt aơ ri geh bôk năp lah tơm cà phê, tal 2 lah tơm sầu riêng n’hanh tal 3 lah tơm bơ. Tâm ne\, sầu riêng an geh âk ngăn, du tơm kơt aơ an geh 10 rkeh prăk, du ha geh nklăp 800 rkeh prăk. Hôm cà phê, jêh ne\ ndơ\ an ngih dak ri hôm geh 2 tấn.

T^ng wa Nguyễn Phụng Minh, Bí thư đảng uỷ xă, Ea Yông lah ngoay tâm âk nkual cà phê ue\h êng ngăn ta Tây Nguyên, lah nkual khuch hô yor nu nău ju\r thuk cà phê bôk năm 2000. yơn rnôk aơ, wa\ng sa bah xă mô knu\ng rdâk hao ma hôm joi trong hăn mhe, săk rnglay lơn n’hanh nâp nâl lơn. Hăng rhiăng nu\ih ndro\ng koăng lo\ mir le\ geh, [ư lôch jêng dôl dơi pơk hvi ta ăp thôn, [on, wa Nguyễn Phụng Minh lah:

Nău ue\h tuch tăm ntoh lư ngăn ta xă lah tăm srah tơm sa play tâm mir cà phê du ha an geh bah 700 rkeh prăk tât 1 rmen bar rmen du yan bah sầu riêng. Mô ho\ kơp cà phê. Săk rnglay wa\ng sa âk jêng xă le\ [ư âk nău ne\ âk r^ng du tơ\.

Dơi an lah, Ea Yông lah ntrong kan rgum jêt bah lam nkual Tây Nguyên mpeh nău rdâk nkra tay, hun hao wa\ng sa rêh jêng. Uănh hui lam nkual, ăp ntrong kan tăm srah tơm sa play dôl dơi pơk hvi lam ntu\k. bah kơi cà phê, Nău kan tăm tiêu Tây Nguyên geh njoăt hunhao ngacưh n’hanh lôch ue\h bah mpeh bâh lơ Tây Nguyên tât bah dâng Tây Nguyên. Lơn lah, Tây Nguyên dôl lư kơt du ntu\k bôk năp mpeh hun hao tuch tăm lo\ mir công nghệ mhe, ma êng n’gor Lâm Đồng le\ ndâk njêng rlău 43 rbăn ha, khlay bah 400 rkeh prăk tât 8 rmen prăk du ha du năm.

Ndrel đah wa\ng sa, ăp nău rêh jêng ta Tây Nguyên dơi kơl an mkra tât du\t. Ăp bôk nău kan 132, 134 bah Chính phủ le\ kơl mkra nu nău mô to\ng neh gu\, neh tuch tăm bah kônh wa rnoi mpôl đêt; bôk nău kan 135 kơl hun hao le\ rngôch đah ăp xă jêr jo\t. Lơn lah, nău [ư an ăp ntu\k kan, ntu\k nkra njêng tăch rgâl ta ntu\k njêng oh nô, kơl ăp thôn, [on rnoi mpôl đêt le\ dơi [ư lam hvi. Bah kơi 15 năm, tât [on lan ta Tây Nguyên, saơ ntu\k ndâk njêng oh nô dơi geh tâm ro\ng bah kônh wa. Wa Ama Toan, ta [on Liêng Ông, xă Đăk Phơi, nkuăl Lak, n’gor Dak Lak, an g^t:

Ntu\k njêng oh nô uănh m^n tât bah dâng drăp ndơ nuih n’hâm đah kônh wa, kônh wa đăp mpăn pah kan jan sa, nkra njêng, mô djăt nu\ih m’h^k nsu\k nsôr, nâp dăng t^ng Đảng ngih dak. Bôl neh đêt âk nu\ih, kônh wa nsrôih nti khoa học kỹ thuật gay mât chăm tơm tăm mpa rong, ndrel đah nău kơl [a [ơ bah ntu\k kan njêng oh nô, kônh wa rgâl hao âk lơn.

Y Piêk Ênuôl, [on Ea Na, xă Ea Na, nkuăl Krông Ana, n’gor Dak Lak, djôt dơn:

Công ty ntop kơl an kônh wa du\t âk mpeh ăp ntil, kơt ntuh kơl phân poh trok mbrơi, jêh ne\ ntuh kơl trong điện, ăp ndơ văn hoá thể thao… bah năp 2004 tât a[aơ kônh wa mpôl hên dơi rgâl hun hao, rnoh rnăk ach o hu\ch ngăch. Công ty tâm rgop đah Viện khoa học khuyến nông pơk âk jrô nt^m mpeh khao học kỹ thuật, kơl kônh wa rhoăt nău blău ơm mât chăm tơm cà phê, bah ne\ kônh wa [on lan dơi hun hao.

Geh nău rdâk hao n’hanh hun hao ngăch, yơn 15 năm bah năp, Tây Nguyên mbak mô đêt nău roh rui. Hô ngăn tâm ne\ lah khuch đah ntu\k ntô gu\ âm, rnôk rlău 350 rbăn ha bri le\ roh. Rnoh neh [a [a\ roh sêng hô, [ư n’ăp duh phang n’hanh dak lip hao da dê. Hăng rhiăng doanh nghiệp dơi ăp n’gor jao an neh bri gay [ư sa, yơn mô geh săk rnglay, rlơ\ tay [ư nu nău tâm pit neh ntu geh âk. Du đêt dak bât thuỷ điện, rnôk ndâk [ư mô m^n le\ nău khuch tât kon nu\ih, ntu\k ntô gu\ âm, le\ [ư ăp ntu\k mô dơi mkra geh săk rnglay.

Aơ mbra lah ăp nău têh ma Ban nt^m rđau Tây Nguyên, gưl uỷ, n’gâng kan ăp n’gor tâm nkual mbra rgum mkra tâm năm tât. Wa Tô Lâm, Uỷ viên Bộ Chính trị, Kruanh Ban nt^m rđau Tây Nguyên, an g^t:

Rgum mkra nău neh ntu, aơ lah nău khlay bah nkaul Tây Nguyên tâm năm 2017 n’hanh ăp năm bah kơi. Rnâng kan Ban nt^m rđau Tây Nguyên mbra gu\ m^n, đă ăp n’gâng kan, nău kan dơi kan ua\nh lah nu nău neh ntu ta Tây Nguyên, tâm rnôk mkra rgum tâm ăp nu\ih ru\n in neh mô tâm di. Đă N’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan ơm [ư rgum nchră bôk nău an tâm rgop mpeh nu nău aơ. Nkre Ban mbra tâm ôp tâm nchră đah Chính phủ ntop tay. {ư jêh nău ntru\nh rmal ăp nău tih phah bri, uănh an hun hao dak bât Tây Nguyên, uănh m^n tât mât njranưg tu tơm dak Tây Nguyên./.

Nu\ih nchih rblang: Y Sưng Phê Ja