VOV4.Mnông: Bah kơi tơm mắc ca, rpoăl prah, sa chi, [on lan Gia Lai lo\ dơn tay nău khuch hô đah tơm chanh rse rnôk kan ndrel srih tăm đah tăch rgâl nkra njêng. rơh aơ, mô geh nău g^t wât, ăp trôm bluh tâm nău ký ton n’hanh an nău nsing nơm tih ntu\k le\ [ư [on lan roh prăk n’ăp soan tăm an ntil tơm chanh sre mô săk play.

  Du\t năm 2016, nô Đinh Văn Cường, ta [on Mung,xã Ia Hla, nkuăl Chư Pưh tâm ton nau kan tăm chanh rse đah cty TNHH Tuấn Đại An geh ntu\k kan ta mbrô 38 Lý Nam Đế, nkuăl [on têh Pleiku. Ta năp ăp nău ton geh ueh bâh doanh nghiệp mpeh nău kan pă ntil, ndơ do\ng ntuh kơl, rvăt ndơ geh [ư, nô Cường le\ nănh ntuh kơl an rlău 1 rmen prăk gay ma tăm 3 ha chanh rse. Tât a[aơ, lôch 7-8 khay, 1.600 tơm chanh rse le\ hao jêng ueh yơn nău khlay ngăn lah play mô geh, du đê| tơm geh bar pe play yơn jê| dah 1/5 play way geh. Nô Đinh Văn Cường nkoch:

            “Bâh rơh tâm nchră bâh cty Tuấn Đại An mbơh tơih ntil chanh rse n’hanh mbơh mbra geh âk, chanh ueh tâm di kơt Châu Âu, play têh, tô mbâl, mpler ueh, nkre rvăt play đo\ng. gâp tăng lah ueh jêng nchră đah rnăk vâl, njôt bìa đỏ jay neh n’hanh manh ngân hàng 1 rmen prăk gay ma s^t ndrel đah cty Tuấn Đại An [ư chanh. Tăm tât a[aơ lah 7-8 khay hôm yơn tơm mô geh play. Tât a[aơ ua\nh nsum lah le\ rngôch roh dơm”.

            Bâh du\t năm 2016 tât a[aơ, rnoh khlay chanh rse jur thuk mbro, bâh 30-50 rbăn prăk/kg. aơ lah rnôk tơm tiu kh^t le\ rngôch [ư an nu^h [on lan kan lo\ mir ta Gialai tâm rlong tăm chanh rse. Geh g^tnău aơ, cty TNHH Tuấn Đại An le\ leo joi tât ăp nkual [on lan, pơk rơh tâm nchră, bơh tơih ndơ geh [ư lôch ne\ tăch, ndơ do\ng, phân poh. Ăp rơh tâm nchră aơ geh [ư êng, mô geh mbơh đah n’gâng kan, ntu\k kan.

            Nô Phạm Văn Dũng, xã Ia Hla, nkuăl Chư Pưh an g^t, mô dơn rlăm, tăch ntil mô ueh, cty aơ hôm nha tăch an [on lan kan lo\ mir ăp ntil ndơ do\ng, phân poh mô g^t na nê| tu tơm, du đê| ndơ tăch le\ plô| ntô lir tăch đah rnoh khlay rlău đah rnoh ngăn, geh ndơ tăch khlay rlău 20 tơ\. Đah rnăk nô Dũng, rlău 400 rkeh prăk ntuh kơl gay ma tâm kơl tăm chanh rse đah cty TNHH Tuấn Đại An a[aơ le\ roh dơm. A[aơ, nô Dũng mô hôm dơi tâm ôp nău đah doanh nghiệp, joi ntu\k nchih ta nău tâm ton r^ doanh nghiệp le\ roh nkre. T^ng nô aơ lah du nău rlăm têh bâh doanh nghiệp đah [on lan kan lo\ mir n’hanh an geh rmal răng dăng.

            “A[aơ geh ăp nău mpơl saơ cty Tuấn Đại An pă ntil mô ueh jêng an [on lan kan lo\ mir. [on lan kan lo\ mir mô geh nău g^t vât mpeh ăp ntil tơm tăm êng. Jêng lah, gâp u\ch ăp ntu\k kan têh geh nău dơi rmal ăp nu^h mplư rlăm, tăch ntil mô ueh, [ư khuch khat nău wa\ng sa bâh [on lan. Gâp u\ch, ăp ntu\k kan lăp kan kơl an [on lan hên”.

            T^ng nău mbơh bâh n’gâng kan n’hanh ntu\k kan ta ntu\k, nău mô g^t vât, ăp nău tih ta ntrong tâm ton kan ndrel le\ [ư an [on lan kan lo\ mir geh tâm rdâng đah nău tât mô ueh. Tâm rnôk doanh nghiệp ntêm an nơm ăp nău di geh ueh r^ [on lan kan lo\ mir geh dơn ăp nău mô ueh. Ăp rơh tâm nchră mbơh tơih mpeh ndơ do\ng mô geh nău tât râng bâh n’gâng kan, ntu\k kan têh yơn [on lan hôm nha dơh geh an nău knơm ta doanh nghiệp. ăp ntil ndơ do\ng mpeh tuch tăm, phân poh mô geh tem, ndơ lir n’hanh rnoh khlay du\t khlay yơn lah [on lan hôm nha knơm do\ng đo\ng. rnôk geh nău tât n’gâng kan ta ntu\k jêr ma dơi kơl an [on lan kan lo\ mir. Aơ lah nău kan ma [on lan kan lo\ mir an g^t njrăng . wa Nguyễn Đức Tôn, groi kruanh UBND xã Ia Hla, nkuăl Chư Pưh, n’gor Gialai nkoch:

“Lah geh ăp ntu\k kan, ăp cty tât tâm ton pah kan đah [on lan r^ an geh pah kan đah n’gâng kan ta ntu\k, n’gâng kan ta ntu\k mbra geh mbơh mpeh nău tâm ton gay ma [on lan der geh nău khuch roh ba kơi tay. Nkre lah, ua\nh năl ăp ntu\k kan pă ntil, phân poh an [on lan”.

            A[aơ ê ho\ geh rnoh kơp na nê| rnoh neh ma [on lan geh tâm ton kan tăm chanh rse đah cty TNHH Tuấn Đại An, yơn lah rnoh nu^h ăp rnăk vâl geh khuch khat dôl geh bâh ăp nkuăl mpeh nhâp nar mpeh ba dâng kơt Chư Sê, Chư Pưh tât ăp nkuăl mpeh luh nar bâh n’gor Gialai kơt lah Mang Yang, Kbang. Ntu\k kan ôp nău n’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan n’gor Gialai le\ tât gay ma ua\nh nđôi, ua\nh năl n’hanh kơp nău khuch khat. Yơn lah, râng geh, ăp ha chanh rse , nu^h [on lan an geh ntuh kơl rlău 200 rkeh prăk r^ mbra dơi saơ nău geh ma cty aơ [ưlah du\t têh.

            Ta năp nău [on lan kan lo\ mir geh nău khuch khat mbro, ăp rơh tâm rlăm mô geh nău m^n kon nu^h hôm nha geh ta nău tâm ton kan đah [on lan n’hanh doanh nghiệp, tâm rnôk kâp knơm ta nău lăp kan bâh ăp mpôl kan têh r^ năp lor, [on lan kan lo\ mir an nsrôih njrăng, ua\nh na nê|, der geh ăp nău tât mô dơi geh.

            Nu^h rblang: Thị Đoắt