VOV4.M’nông – Mô ho\ tă geh rnoh tơm bri ta nkual Tây Nguyên lo\ âk kơt a[aơ: 55 công ty lâm nghiệp Ngih dak, rhiăng doanh nghiệp [ư êng n’hanh doanh nghiệp tâm rgop, du\t âk UBND xă, rmôt rnăk n’hanh âk rbăn rnăk nu^h [on lan. Tơm bri hao âk, rnoh neh du hê mât uănh lơ đêt, yơn săk rnglăy mât uănh hôm e jur. Ăp tơm bri aơ lah ntu\k ntơm luh bah mpôn nău bri đah ăp rnoh tih nău ngăn [ư ăp nău kơl bri mô dơi mât săk rnglăy.

Ăp tơm n’ho rlău 10 năm geh ot nkêng nkăng, âk choanh n’hưp ndâp tâm bri, ne\ lah nău rgâl dơi saơ ta gưl bri bah Ntu\k mât rong n’hanh ntop kơl kon se koet nte Thiên Phước, xă Tân Thành, nkuăl Đức Trọng (Lâm Đồng), jêh 12 năm UBND n’gor Lâm Đồng jao bri an ntu\k aơ [ư tơm. 107 ha le\ rngôch geh bri rnôk ne\ dơi jao gay [ư t^ng nău nchrăp [ư ndâk nkra ndrung wang mât rong, tăm bri n’hanh mât rong kon se koet nte, a[aơ knu\ng hôm rlău 60ha. Ndr^ yơn, rnoh khuch mô dơi ntu\k kan Thiên Phước ndơ\ tâm nău mbơh njuăl Hạt kiểm lâm Đức Trọng. Nkô| nău lah ntu\k kan aơ mô uănh nđôi nău ngăn bri. Nu^h kan dơm pah kan ta gưl bri mô geh nău kan uănh nđôi n’hanh mbơh:

“Gâp lăp ta aơ knu\ng lah uănh jay đêt nar, nău kan knu\ng kơt ne\ dơm. Nău aơ ăp nu^h way pah kan đah ăp ngih pah kan, ban, ngành hôm săk gâp knu\ng pah kan uănh ngih wâl jêng mô geh tât n’hanh mô g^t ntil nău”.

Bri dơi jao an du nău nchrăp [ư ta n’gor DaK Lak le\ geh phah [hia\u

Ăp nu^h tơm bri ta 750 nău nchrăp [ư ma ăp n’gor Tây Nguyên an manh, du\t đêt mbơh nu nău khuch khat, jêng tât ăp rnoh mpôn jo\ bah năm aơ tât năm êng. Wa Nguyễn Như Hoàng, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm nkuăl Ea Súp, ntu\k rgum âk nău nchrăp [ư an manh bri ta n’gor Dak lak an g^t: Mô knu\ng nău kan mô blău, ăp doanh nghiệp hôm du\t đêt đah nău kan:

“Nău ngăn lah le\ rngôch mô dơi [ư, bri le\ phah [hia\u. Gâp saơ na nê|, n’ăp nkuăl uănh saơ đo\ng mô săk rnglăy djiăt an kơt ne\ dơm”.

Ndrel đah nău kan mô blău, nău kan mô jăp bah nu^h tơm bri, n’hêl na nê| an saơ n’gâng kan ăp gưl geh tâm rgop rjăp tât nău mbơh mpeh bri ngai nău ngăn. Bri tu dak ta xă Sró, nkuăl Kông Chro, n’gor Gia Lai geh pháp hô, âk tơm si têh le\ kăl, tơm dơi lâm nghiệp xă treh uănh nđôi bah du\t năm 2019, yơn tâm nău mbơh bah UBND xă Sró lo\ mô dơi mbơh rnoh khuch khat. Mhe aơ, jêh nău lah rơh tal 3 mpeh phah bri ta du đêt ntu\k ta sró, wa Huỳnh Ngọc Ấn, Groi Kruanh UBND nkuăl mư uănh geh nău nkoch mât uănh bri bah nkuăl:

“Geh âk rơh r[u\n, âk rơh pah kan gay ntrôl ngăch uănh nđôi nu nău. Yơn yor âk nkô| nău jêng mpôl hên e kâp. Nău ơm mô ho\ dơi mkra, nău mhe le\ geh dâl ta ntu\k ơm ri na nê| le\ geh nău đah rmôt râng mât uănh, njrăng n’gang. Mpôl hên mbra uănh m^n tay nău aơ”.

Du nău nchrăp [ư jao bri ta n’gor Dak Nông le\ geh phah nsiang

Doanh nghiệp dơi jao bri thơ tha nău kan mât njrăng n’hanh mbơh khuch roh, n’gâng kan dêr nău khuch khat ru\n bri hô ngăn, nkô| nău khlay [ư rgum du\t âk, nău mbơh le\ lăn ri nău le\ tih hôm. Yơn nău têl, nkô| nău an saơ bah phah bri mô hôm, jêng ăp n’gor geh âk nkô| nău gay gang mpôn. Kơt ta Dak Lak, knu\ng tât R[u\n nchră “N’hao trong kan mât uănh njrăng bri, dôh rklaih jêr jo\t, ntru\t hun hao nkra njêng bri ăp n’gor Tây Nguyên”, khay 6 mhe rlău, UBND n’gor Dak Lak mhe mbơh mpeh rnoh 7 rbăn ha bri hon êng ta 3 nkuăl mpeh bah lơ nhâp nar n’gor le\ roh knu\ng tâm 3 năm. Wa Y Giang Gry Niê Knơng, Groi kruanh UBND n’gor an lah, nkô| nău yor trôk nar.

“Nkô| nău yor phu\t sial mrô 12 năm 2017, t^ng uănh joi rnoh neh bri hu\ch du\t âk. Lơn lah ăp nkuăl kơt M’Đrắk, Ea Kar, Krông Bông lah khuch khat rlău 7.000 ha, geh nklăp 68% d^ng le\ rnoh neh bri hon êng hu\ch ta n’gor Dak Lak”.

Dăch aơ ngăn, tâm nu nău ta rơh r[u\n tal 10, Quốc hội khoá 14 an saơ, trong kan do\ng ăp rnoh rup n’hanh gang mpôn, rklă an nu nău hu\ch roh hô bah bri hon êng hôm e geh ta gưl Trung ương. Mbơh an Quốc hội, Kruanh N’gâng kan tuch tăm mât rong [on lan Nguyễn Xuân Cường m^n lah, bri hon le\ hao rlău 1 rkeh ha tâm 30 năm bah năp; nku\m jêng bri geh 46%. Dơi lah, Kruanh n’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan le\ chuêl, ta R[u\n nchră “N’hao trong kan mât uănh njrăng bri, dôh rklaih jêr jo\t, ntrôl hun hao mkra njêng bri ăp n’gor Tây Nguyên”, nău ngăn Tây Nguyên roh rlău 1 rkeh ha bri hon tâm 30 năm bah năp le\ dơi n’gâng kan n’hanh kruanh ăp n’gor djôt dơn, gay saơ ăp rnoh mbơh lah ăp rnoh mô di.

Nu^h rblang: Y Sưng Phê Ja