VOV4.M’nông: Lơ 16/3, n’gor Kon Tum nkah 43 năm nar rklaih đăp mpăn (16/3/1975-16/3/2018). Lôch ăp năm rlau aơ, Đảng bộ, n’gâng kan ndrel [on lan tâm nkual mô rlu nsôih rlet rlau gay geh âk nau dơi mpeh nau văng sa ndrel rnă njrăng neh dak. Tâm nau kan hun hao bah n’gor Kon Tum nar aơ geh nau rgop n’hâm soan ndrle nting mham bah ăp nu\ih tahen luh bah bah [om ndrak tâm lơh kăl e.

            Ngai đah nkuăl [on têh Kon Tum nklăp 20 km mpeh ba lơ ngăn, Nkuăl Đăk Hà, lah nkuăl neh tơm mpeh nau kan tuch tăm bah n’gor Kon Tum. Ta nkuăl aơ, nu\ih [on lan geh nau rêh prêh lơn rđil ăp nkuăl êng êng bah n’gor Kon Tum

            Leo phung hên hăn cho ăp mir lo\ ngai bah Dăk Hà, wa Hồ Duy Lành, 68 năm, tă bah Thượng uý, Groi rđau kan kơl nchră nau Trung đoàn 701-Đoàn 331 hôm ơm nau nkah. Wa Lành ân gi\t, jêh âk năm rklaih đăp mpăn Kon Tum, Trung đoàn bah păng geh jao nau kan gu\ tay nkuăl rklaih đăp mpăn ndrel hun hao văng sa, đah nau kan tơm lah gay đăp mpăn ndơ sa ta ntu\k ân 3 Trung đoàn bndrel ma rmưn nu\ih [on lan tâm nkuăl. Gay geh 5 ha bôk năp tăm ba dak tâm nkuăl, chợ nkuăl Đăk Hà ndrel ndrel nkuăl têh Đăk Hà a[aơ, cán bộ, tahen bah Trung đoàn 701 mô êng luh dak rhal, n’hâm soan ma hôm đah nting mham ndrel nau rêh gay ma rep kloh [om mìn hôm khan jêh tâm lơh:

‘ Nau kan kơp joi [om mìn rnôk nê [ư nau kan di ntil bah rđau kan tahen ndrel bah Trung đoàn nê lah do\ng máy DT75 yông cờ nchuăt tâm njok trong gay ma joi. Năl ri oh nô pah kan mra geh nau khi\t, geh khi\t yor ri ma [ư nau leo tâp khi\t ro lor. Máy DT75 geh tom 3 tơ\ mìn ndrel 3 máy DT75 djơh le\, aka nu\ih tahen công binh le\ khi\t đo\ng”.

Jêh âk nau roh hoach, khi\t ôm, neh Đăk Hà mô  sâm n’âm bah tahen tâm nau tâm lơh gay hun hao văng sa. Nau geh bôk năp lah ăp lo\ dak ntoh lư ngăn lam nkuăl Tây Nguyên, đah nau geh tât 5-7 tấn du ha, jêh ri ntil sur móng cái, ka trắm, ka mè rong tâm nglau Màu Xuân, ntuk bât dak têh ngăn tâm Tây Nguyên tâm âk năm nê nơh ndrel ăp ntu\k ko\ geh ndâk đah dak rhar ndrel n’hâm soan bah tahen. Wa Hoàng Trung Quý, 69 năm, Kruanh tơm chính trị Trung đoàn 701, Giám đốc Nông trường cà phê Đăk Uy 1 nkah nau ơm, nkoch:

‘Ăp nuih tahen phung hên jêng nau ntô| n’hao ngăn ân nu\ih ôn lan ta aơ. Di\ng le\ ăp nau geh jêng nê lah yor tahen, ăp kon nu\ih đah nting mham nơm dơm, blau u\ch, nau rmôt, blau gơih, blau rngot nklâng ndrel geh âk nau ji êng gay ma rlet rlau tă bah nkuăl neh ntu\k aơ. N’hâm soan bah ăp tahen lơi nê lah dak rhar, lah dak măt mô lah n’ăp ma nting mham nơm”.

Tâm năm 1982, ko\ yor ăp nu\ih tahen tâm rmôt ăp Trung đoàn 734, 731, 704 ho\ njêng nau blau mhe tâm nau kan tuch tăm bah Đăk Hà, rnôk 42 ha cà phê bôk năp geh tăm dơi. Rnoh neh aơ ngăch jêng hvi rnôk ăp tahen geh nau dơi jêng nu\ih pah kan tâm ăp Nông trườn: Dăk Uy 1, Đăk Uy 2, Đăk Uy 3, Đăk Uy 4, Nông trường 701 ndrel Công ty thuỷ nông Đăk Uy.

Tât rnôk aơ, Đăk Hà ho\ jêng nkual neh tăm cà phê prêh ngăn bah n’gor Kon Tum đah rlau 8.400 ha. Nau geh bah cà phê Đăk Hà geh nklăp  3 tấn/ha, tâm rnoh âk ngăn rđil ăp n’gor tâm nkuăl Tay Nguyên. Êng nê, âk rnoh neh hôm geh tuch tăm, ê nkra ti\ng nau dơi kơp dơn lam ntur neh n’hao nau săk jêng ndrel rnoh khlay ân cà phê Đăk Hà.

Nau geh ma ăp nu\ih tahen njêng tă bah nau tâm lơh kăl e ho\ rgop nau khlay ngăn gay Đăk Hà geh Hà Mòn, xã bôk năp geh to\ng nau dơi [on lan mhe bah nkuăl Tây Nguyên tâm năm 2012 ndrel to\ng dơi nau ntơ Anh hùng Lao động tâm rơh rgâl mhe. Rhơn mpeh nau hun hao bah [on tơm Đăk Hà, wa Trần Đình Vân, 68 năm, du hê tahen ko\ tă lah rđau kan du ntu\k tăm cà phê, ngơi:

‘ Uănh tay ăp nau tă geh ơm ndrel nau geh mhe tâm nkuăl neh aơ lah du nau rgâl mhe ueh ngăn. Rgâl bôk năp lah n’ăp ma mpeh mi\n, nau kan. Kăl e nơh kônh wa rnoi mpôl đê| knu\ng muih, su, rmul, tuch. Phung hên leo tơm ba, leo tơm cà phê rgâl du trong kan tuch tăm. Ăp nau ka ho\ [ư ân Đăk Hà ri [on lan kơp dơn ndrel lah rjăp hôm. Nau u\ch ngăn lah gay rlet rlau sakư nơm”.

43 năm jêh nar rklaih Kon Tum đăp mpăn, ăp tahen luh tă bah ndrak phao kăl e, a[aơ ho\ geh âk nau dơi tâm nau kan rdâng nau ji ngot, rluk mâl ơm, ndâk njêng jêng nkuăl neh Đăk Hà jêng n’ir. A[aơ n’hâm ho\ ranh,săk mô dăng, yơn khâl păng hôm nsôih râng nau kan kơl an kon nu\ih, rgop nuih n’hâm ndrel nau blau bah nơm đah nau u\ch hâr hit, lah ndâk njêng [on tơm, neh dak “Nar lơn ueh nâp lơn, têh jêng lơn” kơt nau bah Kranh Hồ Chí Minh u\ch ro\ng ho\ tă u\ch ngăn./.

Nu\ih rblang: H’Thi