VOV4.Mnong – Nô nău nde tâm săk ntơ lư ntil tơm tăm Eakmat bah Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên dôl geh hô bah âk năm aơ, [ư [on lan kan lo\ mir w^ we\ tâm nău sơch ntil gay tăm. Êng ta xã Hoà Thắng, nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak, ntoh hang rhiăng ntu\k [ư yơng ntil, tăch rgâl kon si ntil tăm geh nchih Ea Kmat da dê. Ăp ntu\k dja kơt nchih rlăm gay ma yơng ntil, tăch rgâl ntil lêng lang, mô geh nău mât uănh n’hanh năl tơm luh n’hanh ue\h jêng tơm ntil.

Ea Kmat lah ntu\k krêp dêh đah Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên (kuăl lah Viện Ea Kmát, ta xă Hoà Thắng, nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak), dơi âk rkeh nu\ih [on lan Tây Nguyên g^t tât, yor aơ lah ntu\k nsing nơm gay rwa\t tơm ntil. Yor nê, âk ntu\k nkra njêng ntil [ư êng mplư rlăm ntu\k aơ gay moh săk an ntu\k yơng ntil, [ư nu\ih [on lan hăn rwa\t ntil dơh v^.

Njok trong Nguyễn Lương Bằng, xă Hoà Thắng, nkual [on têh Buôn Ma Thuột ntoh âk ntu\k tăch nchih tay rplay sam [u\t “Ea Kmat” nchih ntăr bah ntu\k nơm. Bâh bôk yan mih, nău [ư tăch rwa\t tơm ntil ta aơ geh du\t âk. Wa Y Văn, ta [on Ba Yang, xă Krông Nô, nkuăl Lak hăn bơi 100km joi tât xă Hoà Thắng gay rwa\t tơm ntil cà phê s^t tăm tay. Y Văn an g^t, wa kơt âk nu\ih êng gu\ ngai tât, saơ ntu\k tăch ntil geh nchih Ea Kmat da dê, mô g^t săch ntu\k di gay rwa\t ntil bah Viện Ea Kmat:

Ta bah dâng ri geh đo\ng, yơn tăng lah hăn ta aơ joi ntil ue\h, gay bah kơi ntil têh play ue\h, dơh pe\. A[aơ hôm e hăn joi, di đo\ng lah mô, mô dơi g^t, dôl ôp uănh dơm…

Nô Đỗ Thành Luân, ta xă Ea Pam, nkuăl Ea Kar, n’gor Dak Lak lah nu\ih lap dơi joi di ntu\k 53-Nguyễn Lương Bằng, lah ntu\k ta\ch ntil bah Ntu\k m^n njêng n’hanh jao an công nghệ cà phê Ea Kmat. Nô Luân an g^t, rwa\t hăng rhiăng ntil sa play s^t tăm srah, yơn jêr joi yor ăp ntu\k nchih “Ea Mat” da dê n’hanh nkoch lah ntil ue\h, đăp mpăn:

Nar aơ hăn rwa\t đêt ntil s^t tăm, ndăn tâm yan mih, oh tăng mbơh tâm mạng lah Viện Eamat aơ ntil ue\h, đăp mpăn tơm ntil ri oh hăn ta aơ rwa\t…

Tiến sỹ Trần Vinh-Kruanh Ntu\k m^n njêng n’hanh jao an công nghệ cà phê Ea Kmat-tâm Viện khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên an g^t, ntu\k nkra njêng mô geh du ntu\k êng ma knu\ng geh du ntu\k tacưh ta mrô 53 Nguyễn Lương Bằng, nkual [on têh Buôn Ma Thuột. T^ng wa Vinh đo\ng, nău nkra njêng ntil rlet rlău du\t n’hâm rhăt jăp đah trong công nghệ mhe, khlay hăng rmen prăk. Lor rnôk an ntu\k ta\ch, tơm ntil aơ an jêh uănh nđôi ue\h jêng du tơ\ tay, jêng le\ rngôch kloh mô geh bu tuh. Wa m^n lah, đah nău nkra njêng ê ty mô to\ng đăp mpăn, ăp ntu\k tơm ntil [ư êng mô dơi an luh ndơ kloh bu tuh n’hanh đăp mpăn ue\h jêng. Yor nê nu\ih [on lan an wât rnôk rwa\t ntil s^t tăm. Tiến sĩ Trần Vinh lah:

Bu rlăm, so\k ntu\k bah viện, so\k mrô 53 Nguyễn Lương Bằng yông lir lar ta ntu\k êng, bu rlăm săk, rlăm kơt ne\ ma na nê| mô g^t ntil bah ntu\k [ư êng bu [ư mô di ma ns^t geh prăk ta\ch du\t âk, yor ăp trong bu dơi tăch đo\ng. Yor nê bu phah ntu\k ta\ch, [ư roh nău nsing nơm bah viện, [on lan he djăt thuk ri rwa\t. Tâm rnôk ne\, ăp ntu\k tơm ri nu\ih [on lan mô g^t, ne\ lah ăp nău tâm rlong mô ue\h, du\t ji nuih, mpôl hên đă ngih pah kan mât ua\nh ngih dak an geh trong mkra.

Tâm rnôk nău nkra njêng ta Viện Ea Kmat rlet rlău nău [ư ue\h di ri ăp ntu\k [ư êng knu\ng ươm ntil đah ty trong [ư dơh dơm. Ta thôn 2, thôn 8, thôn 11, xă Hoà Thắng, rhăng rnăk [ư ntu\k yơng ntil mô dăng pah kan, yơn ntil tăch bah dih geh du\t âk. Yuh Phạm Thị Tình, du hê nu\ih tơm mir yơng ntil ta thôn 2, xă Hoà Thắng, nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor DakLak djôt dơn:

Mô geh sam [u\t sam tra ôh, ta aơ [ư ntil đăp mpăn mô di [ư ntil lêng lang, nt^t nsa kơt bơ aơ gâp rwa\t bah nu\ih bên khân pơng tăm, he uănh saơ play, jêng rwa\t ndôp. Cà phê ri so\k bah nu\ih bên, he g^t mir bah bu geh ntil moh cà phê ri he rwa\t. Mô geh dăn ôh, nău ne\ bu [ư sam [u\t kan ndrel mư dăn [ư sam [u\t sam tra.

T^ng Ntu\k tăm n’hanh dak si mpa rong tơm tăm, Dak Lak, jêh uănh nđôi mhe aơ ta 36 ntu\k nkra njêng tăch ntil an saơ, nu nău nkra njêng, tăch ntil tơm tăm mô g^t tu tơm, ue\h jêng dôl geh âk. Âk ntu\k nkra njêng ntil do\ng ndơ yơng ntil bah tơm tâm mir nơm, mô geh dăn [ư sam [u\t [ư kan n’hanh mô ho\ dơi ngih pah kan dơi kan kơp dơn đăp mpăn ue\h jêng./.

Nu\ih răk rblang: Y Sưng Phê Ja