VOV4.M’nông: Lôch ăp nar rlu tết, rhơn năm mhe, ăp oh yuh lăp kan nsum Hợp tác xã cheh tanh Tơng Bông ta nkual [on têh Buôn Ma Thuột lăp tay du năm pah kan jan sa mhe. Đah gân djăng nău kan n’hanh u\ch ro\ng mât ndray nău kan cheh tanh way ơm, ăp yuh n’guhn rôn nhôn tay cheh tanh ăp blah bok mhe gay tăch an ăp nu^h ton dăn rvăt tâm năm mhe.

Lôch ăp nar rlu tết, yuh H Yăm Bkrông, ta buôn Cư Êbông, xã Ea Kao, nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak plơ\ tay đah nău kan way bên ơm lah cheh tanh ta Hợp tác xã cheh tanh Tơng Bông. Yuh H Yăm an g^t, aơ lah nău kan ns^t geh wăng sa đăp mpăn an yuh tâm 15 năm rlău aơ. Lah kơt ntơm nơh wa\ng sa ns^t geh bah nău kan tuch tăm mir ba dơm ri a[aơ ho\ jêng nău kan ndăn tâm ôi măng dơm, hôm lơn âk mông nar yuh krêp dêh đah nău kan cheh tanh. Tâm rnăk yuh a[aơ geh 3 rơh nu^h g^t cheh tanh da dê, n’hanh geh 5 nu^h dôl lah nu^h lăp kan nsum bah Hợp tác xã cheh tanh. Yuh H Yăm nkoch.

Lôch geh nt^m nti ta aơ ri he kơt nti n’hanh g^t trong cheh tanh, têk rse brai lôch nê s^t jay kơi nt^m nti an oh kon he. Oh gâp 2 hê nti hôm ho\ g^t đo\ng. Lôch nê he hôm nt^m tay an bar hê kon bah he n’hanh khân păng ho\ g^t cheh tanh da dê đo\ng. Yor he ro\ng đah nău kan bah he, rnôk s^t jay he [ư mir [ư ba, mir ba đêt đo\ng jêng he ndăn, rnôk lăp hợp tác xã ri he kan ta aơ n’hanh [ư sa prăk khay d^l, s^t jay ri he cheh tanh ma ti, hôm gu\ ta aơ ri he cheh tanh ma máy.

H Phê Bê BKrông lah kon bu ur H Yăm, a[aơ lah nu^h lăp kan du\t druh mom bah Hợp tác xã cheh tanh. Dôl lah sinh viên năm n’gle\ du\t Nhih nti Cao đẳng sư phạm yơn H Phê Bê ho\ geh jo\ 4 năm pah kan cheh tanh. H Phê Bê nkoch, yuh dơi me păng trêng nti nău kan ntơm bah 16 năm deh, bôk năp dơn u\ch joi g^t, nti gay ma g^t dơm, yơn nti hôm ri saơ gân djăng jêng yuh ho\ râng lăp tâm jrô nt^m nti nău kan cheh tanh tă hợp tác xã kan nsum đah nhih nti cao đẳng nghề [ư. Tât 18 năm deh, yuh ho\ hăr blău nău kan n’hanh ho\ jêng nu^h lăp kan nsum bah hợp tác xã ntơm bah nê tât a[aơ. H Phê Bê nkoch, nău kan dja ho\ kơl ue\h an yuh du\t âk, [ư yuh saơ n’hao êng săk mpeh ndơ geh [ư ma jâng ti way ơm, nkre njêng luh tơm wa\ng sa gay yuh geh ndơ ma do\ng wa\ng sa kơt nti n’hanh rêh jêng rsong hăn t^ng kơt nti ta nhih nti.

Ăp rup ndrang ta mbân ta ao ri gâp g^t le\ hôm, hôm ăp rup ndrang I gâp mô ho\ tă [ư ri dơm gâp mô ho\ g^t. Yor ăp rup ndrang geh ăp nkô| hôr êng êng, nău way ri gâp g^t cheh tanh rup ndrang dơm mô dơi g^t le\ săk ntơ păng. Gay [ư dơi ăp nău dja ân geh nău đăp dêh, jăp gơih, yor đah du hê nu^h mô ro\ng đah nău kan ri nklăp mô dơi [ư, jêng lor bôk năp ân geh nău dêh ro\ng đah nău kan n’hanh u\ch ro\ng mât ndray nău way ơm văn hoá, ndơ nsoh bah rnoi nu^h he nơm.

Dơi njêng bah năm 2003, bôk năp Hợp tác xã cheh tanh Tơng Bông dơn geh 10 nu^h lăp kan nsum. Tât a[aơ, rnoh nu^h lăp kan nsum ho\ hao tât 45 nu^h, rgum ăp oh yuh nu^h Rđe bah ăp [on lan tâm xã Ea Kao, nkual [on têh Buôn Ma Thuột. Nău kan ta Hợp tác xã a[aơ âk ntil [ư kơt: Cheh tanh ma ti, weh [ư, cheh tanh ma máy, máy ntru\p ndơ lôch geh [ư…Nơm âk ntil ndơ geh [ư…, âk gâl kan jêng ns^t geh wa\ng sa bah nu^h lăp kan nsum nar lơn ma đăp mpăn, wa\ch rgum nar lơn ma âk ăp nu^h râng lăp tâm Hợp tác xã Ns^t geh bah hợp tác xã tâm năm rlău aơ 1,2 rmen prăk, r^ng geh t^ng bôk nu^h ntơm bah 3,2- 3,5 rkeh prăk ăp khay. Ndơ geh [ư luh bah hợp tác xã ho\ joi geh trong tăch luh đăp mpăn ta Dak Lak, Dak Nông n’hanh Quảng Nam. Lăp tâm ăp nar pah kan bôk năp tâm năm mhe, ăp nu^h lăp kan nsum bah hợp tác xã rhơn nđơr da dê, mpo\ng âk tâm du năm pah kan jan sa dơh soih n’hanh ns^t geh nău tam. Yuh H Dium Byă, nu^h lăp kan nsum bah hợp tác xã nkoch:

Tâm năm mhe ri mpo\ng nău rhơn m[ak, đăp mpăn an le\ ma rnăk wâl, n’hâm suan ngăch lăng dăng soih an ăp nu^h lăp kan nsum. Ndrel đah nê ri mpo\ng nău kan bah Hợp tác xã mbra hun hao lơn đo\ng, tât đah năch ta ăp ntu\k gay khân păng g^t tât ăp ndơ geh [ư tă bah hợp tác xã [ư luh, ntơm bah nê kơl an nău kan tăch rgâl, nkoch n’hơ n’hanh mbơh ăp ndơ geh [ư dơh soih lơn.

Râng Hợp tác xã, âk oh yuh nu^h Rđe ta xã Ea Kao, nkual [on têh Buôn Ma Thuột ho\ geh dơi nău kan kơi ntop geh wa\ng sa, ndăn le\ mông nar dơh ru. Nkre, nău kan cheh tanh n’hanh ndơ geh [ư ma jâng ti geh roh hêng t^ng mông nar ma dơi hun hao krêp dêh nkre đah nău rêh mhe. Ăp nău nsrôih ndôr êng nê rgop ntru\t ntrôl ăp nuih n’hâm ro\ng nău kan, dêh ro\ng văn hoá way ơm nar lơn ma dơi ntroh n’gôr. Ntơm bah nê rgop gay ndơ cheh tanh bah nu^h Rđe hôm dơi mât ndray n’hanh n’glăp do\ng tâm nău rêh, [ư ue\h tay an nău rêh, an nu^h, an ăp khay năm mhe./.

Nu^h rblang: Điểu Thân