VOV4.M’nông - Âk năm bah năp, ăp gưl rmôt bu ur n’gor Dak Nông le\ geh âk nău [ư ngăn ngên, ntrôl dăng nkoch trêng n’hao nău wât nu^h bu ur, rgo\ jă ăp nu^h gay ntop kơl nu^h bu ur hun hao wa\ng sa, mbơh [ư âk bôk nău kan, nău nchrăp [ư wa\ng sa rêh jêng kơl oh yuh nkual jêr jo\t… Đah ăp nău nsrôih aơ, âk nu^h bu ur ta ntu\k le\ geh tay âk nău dơi gay rklaih hao ach o nâp nâl, rgop ndâk njêng rnăk wâl ue\h lăng.

Rgo\ jă ndâk njêng n’hanh mât ue\h nău [ư săk rnglăi ăp CLB “Tâm kơl ndrel hun hao wa\ng sa” tâm Rmôt kan bu ur xă Nhân Đạo (nkuăl Dak Rlâp) ntop kơl nu^h bu ur tâm rmôt ju\t n’hu\ch ach o. Ntoh lư lah CLB “Bu ur tâm kơl ndrel hun hao wa\ng sa” thôn 3 đah 21 nu^h. CLB le\ kơl an âk nu^h bu ur tâm rmôt rơih jăng jêr jo\t đah prăk, kon ntil, tâm pă nău blău ơm nkra njêng, tăch rgâl. Yuh Bùi Thị Kim Nghĩa, ta thôn 3, xă Nhân Đạo, an g^t, năm 2018 rlău 1 ha tiêu bah rnăk wâl geh srê kh^t le\. Ndơ geh hu\ch âk jêng nău rêh bah rnăk wâl yuh mât âk jêr jo\t. Yuh dơi CLB “Tâm kơl ndrel hun hao wa\ng sa” an manh 21 rkeh prăk mô so\k prăk kon gay rwa\t du mlâm ndrôk n’hanh 50 mlâm djăr nti. Bôl ntop kơl mô âk yơn le\ rgop kơl yuh Nghĩa mkra jêr jo\t bôk năp gay nkra njêng tay:

“Oh yuh bu ur uănh m^n đo\ng tât gâp âk hôm kơl an gâp gay gâp dơi mât rong tay, hun hao tay. Lăp câu lạc bộ ri gâp saơ oh yuh tâm rnglăp ndrel jêng saơ du\t răm”.

Wa Nguyễn Thị Thanh-Kruanh Rmôt kan bu ur xă Nhân Đạo, nkuăl Dak Rlâp, an g^t, gay kơl oh yuh ngăn ngên n’hanh săk rnglăi, ăp thôn, [on le\ uănh kơp, uănh t^ng rnăk ach o yor bu ur [ư tơm, năl nkô| nău ach o… Bah ne\ Rmôt kan bu ur kơl oh yuh đah âk ntrong [ư, kơt: an manh prăk mô so\k prăk kon, ntop kơl tơm tăm, kon ntil; tâm pă nău blău ơm nkra njêng-tăch rgâl… gay ndrel hun hao wa\ng sa săk rnglăi, hao rklaih ach o.

“Mpôl hên hăn ta thôn [on nkoch trêng gay nu^h bu ur tâm rmôt dơi g^t n’hanh t^ng rjăp pháp luật, kơt ăp nău [ư bah rmôt bu ur moh ndơ [ư, nău dơi geh bah oh yuh m’hâm geh n’hanh uănh nđôi tay oh yuh moh đah nău u\ch kỹ thuật, tuch tăm, mât rong, prăk kaih”.

Gay ntop kơl nu^h bu ur tâm rmôt ach o rklaih ach o, Rmôt kan bu ur ăp gưl ta Dak Nông hôm tâm rgop đah ăp nău kan dơi kan [ư ăp jrô nt^m nău kan, tiăr nti jao an kỹ thuật công nghệ an nkra njêng, nt^m nău blău ntăch rgâl… ăp ntu\k nsrôih rgo\ jă rmôt bu ur rgâl ntil tơm tăm, mpa rong, kơt do\ng công nghệ an nkra njêng t^ng trong đăp mpăn gay n’hao ue\h, n’hu\ch rnoh khlay ndơ.

Đah nău m^n rgâl mhe hun hao wa\ng sa, yuh Nguyễn Thị Thuý, ta xă Dak Nia, nkual [on têh Gia Nghĩa le\ janh manh 200 rkeh prăk ntuh kơl [ư nk^, kơt do\ng trong tăm nkao t^ng trong công nghệ mhe ta rnoh neh 2000m2. Ntrong kan aơ du năm an rnăk wâl geh rlău 100 rkeh prăk. A[aơ yuh Thuý dôl nsrôih tâm pă nău blău ơm, kơl âk rmôt bu ur ndrel hun hao wa\ng sa gay n’hao nău geh, rgâl nău rêh.

“Dôl rgo\ jă ăp oh yuh ndrel [ư, he [ư lor ta aơ oh yuh tât khâl. Rlău ma ne\ manh du đêt oh yuh [ư kan jêng oh yuh g^t đo\ng. Gâp du\t u\ch đo\ng yơn nău ngăn prăk hôm e đêt, u\ch ăp gưl ntop kơl n’hanh nta an oh yuh đah prăk gay oh yuh janh pơk hvi ntrong kan”.

T^ng Rmôt kan bu ur n’gor Dak Nông, tât a[aơ lam n’gor geh rlău 19 rbăn rmôt nu^h bu ur dơi manh prăk kơl an đah nkah rnon bơi 808 rmen prăk; ntop kơl bơi 1.500 nu^h bu ur tâm rmôt g^t Tơm prăk nkrem an bu ur hun hao wa\ng sa đah nkah rnon rlău 35 rmen prăk…. Ndrel đah ne\ ha\ng rbăn nu^h bu ur ach o dơi ntop kơl đah trong [ư an manh mô so\k prăk kon, ntop kơl tơm tăm, kon ntil, nar luh, ndơ nkra njêng gay hun hao wa\ng sa. Knơm ăp nău nsrôih aơ, âk oh yuh hao rklaih ach o nâp nâl, r[o\ng tât ndâk njêng rnăk wâl ue\h lăng, g^t blău mhe.

Ăp nău [ư na nê|, ngăn ngên bah Rmôt kan bu ur ăp gưl ta Dak Nông le\ [ư rgâl nău m^n, trong [ư, mât nău m^n [ư mhe bah nu^h bu ur tâm rmôt nkra njêng, tăch rgâl; kơl âk nu^h bu ur tâm rmôt rklaih ach o, hao [ư ndro\ng tâm di, rgop khlay tâm nău ju\t n’hu\ch ach o n’hanh ndâk njêng thôn [on mhe.

Dak nông a[ao geh rlau 75 rbăn nu\ih bu ur. Gay n’hao nau kan kơl an ăp nu\ih bu ur hun hao văng sa, rgâl nau rêh, Rmôt bu ur n’gor Dak Nông ntru\t dăng nau nkoch trêng, bonh đă ăp nu\ih bu ur nsôih râng ăp nau kan, nau tâm kơl gay ma hun hao văng sa. Gay gi\t kloh mpeh nau ao, phóng viên nkô| vay nkoch ôp nau wa Nguyễn Thị Trà Linh, Groi Kruanh rmôt kan bu ur n’gor Dak Nông.

Ơi wa, đah nau kan ndrel nau dơi bah nơm, rmôt kan bu ur n’gor ho\ moh nau [ư nau kan bah nơm gay ma kơl an ăp nu\ih tâm nau kan jut n’huch ach o êh?

Wa Nguyễn Thị Trà Linh: Tâm rơh rlau ao, rmôt kan bu ur n’gor ho\ nsôih ntru\nh nau rđau đă ndrel ntru\nh ăp gưl kan tâm dâng gay ma ntru\nh nau kơl an ăp oh nur bu ur đah ăp nau kan ngăn. Phung hên nkoch trêng tâm ăp nar nti\m mbơh ân oh nur geh nau dơi rklaih ach o, hao jêng sâm geh, mô geh nau kâp rnơm tâm nau kan kơl an tă bah ngih dak. Phung hên ntru\t dăng ăp nau kan “bu ur tâm kơl [ư nau pah kan jan sa”, “kơl an bu ur geh ntu\k” ndrel ndâk njêng âk nau kan kơt lah ưang phe kơl an, nau kan rong sur neh, nau kan rong ndrôk ân bu ur ach o đah nau kan aka ntil ngăn. Phung hên rgum tâm nau kơl an prặk, kơl mbơh nau kan…đah ăp nu\ih bu ur ri nau kơl an mpeh prăk [ư kan ri ko\ geh nau ê dơi, yor ri đah nau nsôih bah ăp gưl kan ri phung hên nkoch mbơh ân oh nur ntrơn rgâl mhe khoa học, kỹ thuật, mpeh nar kan, kon ntil…tâm nê geh nsum nau [ư nau rgo\ jă rnăk vâl 5 mô 3 kloh, rgop nau ndâk njêng [on lan mhe.

Kơt nau ay ho\ mbơh ri tơm prăk kơl an oh nur jut n’huch ach o hôm ê geh âk. Ndri rmôt bu ur n’gor Dak Nông doh rklaih nau ao mhâm êh?

Wa Nguyễn Thị Trà Linh: Nau kan hun hao văng sa rklaih ach o ân oh nur bu ur lah ngoai tâm ăp nau kan khlay, phung hên ko\ so\k nau nê [ư ngoai tâm ăp nau kan tơm tâm năm kan. Kơt [ư nau kan ân oh nur geh manh prăk bah ăp nau kơl ân manh kơt nau kan ân manh bah ngân hàng chính sách xã hội, n’gor Dak Nông ko\ geh tơm prăk kơl an ân bu ur hun hao văng sa. Oh nur ko\ ngăch geh manh prăk, âk oh nur rklaih ach o nâp nâl”.

Tâm rnôk ntru\nh [ư ăp nau kan jur tâm tâm dâng, ngăn lah đah ăp oh nur bu ur rnoi mpôl đê| ri geh mâp moh nau jêr đo\ng hah wa?

Wa Nguyễn Thị Trà Linh: Đah oh nur bu ur lah nu\ih rnoi mpôl đê| ri nau ngănlah geh du đê| nau jêr ndrel săk gâp sao lah gâp kơt ao: Yor lah trong hăn ngai, jru, jêr yor ri ma oh nur nu\ih rnoi mpôl đê| mpeh nau gi\t nau mhe ndrel trong hăn ri jêr ngăn ndrel ma nau klach rklaih ach o bah săk khân păng, khân păng mô u\ch rklaih ach o yor nau kan kơl an bah Đảng ndrel Ngih dak mât kơl an nu\ih ach o ndrel ăp nu\ih geh kơl an lah nu\ih rnoi mpôl đê| ueh ngăn. Ăp nau kan nê nsum ma nau rvê mô u\ch rgâl ndrel lah tâm di đo\ng nê lah khân păng u\ch kơt nê, ri nau blau pah kan ri mô geh. Nau vay tuch tăm ri dah ma geh dah ma sa, rluk ơm…ri jo\ jo\ jêng nau mơng lah tâm di hôm, mô u\ch nsôih, knu\ng u\ch ma nau geh, nau mi\n ko\ mô kâp pah kan [ư sâm geh.

Gay geh lo\ kơl an ma bu ur geh nau jêr jo\t, rmôt bu ur n’gor geh moh nau kan tâm rơh tât êh?

Wa Nguyễn Thị Trà Linh: Phung hên mra [ư ueh nau kan bah ăp gưl kan, phung hên mra lo\ rgum dăng lơn tay tâm nau nkoch trêng. Ăp nau kan kơt lah nsum ti kơl an nu\ih ach o ndrel nau [ư nau nchrăp gleh nar ndrel jong nar bah n’gor ndrel nau kan bah rmôt mpeh nau kan n’huch ach o. Phung hên mra rgum n’hâm dăng bah lam ntrong kan chính trị mhâm [ư rgum ăp tu tơm kan kưal jă ăp nu\ih geh nuih n’hâm lo\mng ndrel ăp bôk nau kan, ăp nau kan tâm rgop đah Ngân hàng chính sách xã hội [ư nau kan ân manh prăk ndrel geh rklaih ach o. Êp nê, phung hên lo\ [ư nau rgo\ jă ndâk njêng rnăk vâl 5 mô,3 kloh, tâm nê geh du nkô| nau lah du năm, du ntu\k kơl an đê\ ngăn 2 rnăk vâl geh 8 nau dơi, tâm nê đê| ngăn du rnăk rkalih ach o ti\ng nau kan âk ding. Phung hên mra rgum tâm nkual geh rnoh rnăk ach o âk, ngăn lah rgum tâm nkual geh âk nu\ih rnoi mpôl đe| tâm nkual jru, nkual ngai, bah nau ntru\nh ăp nau kan kơt lah kơl an mpeh tơm prăk, mpeh nau blau kan, mpeh khoa học kỹ thuật…Gâp mi\n đah nau kan nê mra [ư n’hao lơn tay nau săk tam ndrel ma n’gâng kan nkuă mpeh nau n’huch ach o tâm rơh tât./.

Nu^h rblang: Y Sưng Phê Ja