VOV.M’nông – Săk ho\ ranh, hôm khan tâm săk he âk khap rmanh tă bah tâm lơh tâm su kăl e an tay yơn wa Phạm Quyết Thắng ta nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak nha gơih nđơr râng pah kan xã hội ta ntu\k đo\ng. Lah kruanh Hội nu^h ji khêh dak si dioxin nkual [on têh Buôn Ma Thuột, păng way uănh khlay jru hvi dăch dêh nău rêh bah hội viên n’hanh ngăch rgo\ jă, ntop kơl ăp hội viên du\t jêr jo\t.

Tă aơ 4 năm, rmôt tâm rgop tăm sâm Ngọc Linh đah 220 rnăk [on lan xă Măng Ri, nkuăl Tu Mơ Rông đah Công ty cổ phần Sâm Ngọc Linh Kon Tum dơi jêng. Nô A Chen, ta [on Chung Tam, ngoay tâm âk nu\ih bôk năp râng tâm rgop tăm sâm đah công ty bôl mô ho\ geh ndơ tăch, yơn lah wa\ng sa rnăk wâl le\ geh nău rgâl oi. Nô A Chen, an g^t:

Rnăk wâl gâp tăm geh 200 tât 300 tơm sâm. Công ty cổ phần Sâm Ngọc Linh Kon Tum an oh nô mât njrăng kâp măng nar gay đăp mpăn an trong mât njrăng. An kônh wa ntop geh prăk du khay bah 2,5 tât 3,5 rkeh. Du năm Công ty an oh nô phung pah kan du hê 100 tơm ntop tay nău geh an kônh wa du\t âk.

Lah kơt ta nkuăl Tu Mơ Rông, nău tăm sâm Ngọc Linh dôl lôch ue\h knơm geh nău tâm rgop đah doanh nghiệp n’hanh nu\ih [on lan, ri ta nkuăl Kon Plông rnoh neh tơm dak si lo\ hun hao ngăch knơm [ư tơm bah n’gâng kan ndrel nău kan dơi kan n’gor. Tâm ban đah nău uănh, dăp rgum rlău 600 ha bri gay mât ndray, [ư ăp ntil tơm dak si t^ng trong nâp nâl, nkuăl Kon Plông le\ geh trong n’hanh nău kơl na nê| an nu\ih [on lan tăm 100 ha tơm dak si tâm năm aơ. Wa Nguyễn Văn Lân, Kruanh UBND nkuăl Kon Plông an g^t:

Bôk năp mpôl hên ndâk njêng trong tâm nău an geh neh. Tal 2 lah nău kơl an nău nu\ih [on lan geh ntil, ne\ lah du nău kơl khlay. Nkuăl nta an [on lan geh ntil ndơ\ an tăm ri đah âk tơm prăk tâm ăp bôk nău kan r[o\ng t^ng lam dak ma dơi Chính phủ an ntop kơl nu\ih [on lan. Đah tơm prăk ne\ gay [on lan geh âk ntil nu\ih [on lan tăm. A[aơ [on lan du\t u\ch n’hanh nsrôih râng.

Knơm ăp nău kơl ntru\t nsôr, ntop kơl na nê|, 2-3 năm plơ\ ma aơ rnoh neh tơm dak si ta Kon Tum le\ hao âk n’hanh tơm dak si geh nar lơ âk lơn tâm mir jay, tâm neh mir bah kônh wa [on lan. Lam n’gor a[aơ le\ tăm geh rlău 315 ha sâm Ngọc Linh ndrel âk ha Đảng sâm, Lan kim tuyến, Đương quy, Ngũ vị tử…. N’hanh gay nu\ih [on lan janh râng tăm, pơk hvi tay rnoh neh tơm dak si, nău đăp mpăn bôk luh an tăch ndơ dơi geh lor bôk năp. Wa A Ming, Kruanh UBND xă Măng Cành, nkuăl Kon Plông an g^t aơ nkô| nău kơl xă dơh tâm nău rgo\ jă [on lan tăm 25ha tơm dak si tâm năm aơ:

Xă dâk bôk pah kan đah ntu\k tăch rgâl nkra njêng gay ma ton rwa\t ndơ ri nu\ih [on lan du\t đăp mpăn tâm nău tăm tơm dak si. Âk rnăk [on lan dăn rgâl bah ăp tơm tăm êng an tăm tơm dak si kơt đương quy, sâm rse, rm^t chăng n’hanh blân prên tăng.

Đah nsrôih ndâk njêng moh êng ndơ, tăch rgâl ndơ tơm dak si hăn ndrel đah nkret njêng, tăch ndơ t^ng trong khlay, n’gor Kon Tum dôl du\t n’hâm pơk hvi nkual tăm tă bah ăp trong, kơt ndâk njêng mir yơng ntil, mir jay, tâm nâm bri. N’gor le\ ndâk njêng Ntu\k gu\ m^n njêng n’hanh hun hao tuch tăm công nghệ mhe. Lôch jêh bah ntu\k aơ kơt ntu\k kơt t^ng Khoa học n’hanh Công nghệ bah n’gor tâm nău yơng nting tơm Lan kim tuyến, DFDảng Sâm n’hanh du đêt tơm dak si êng đah nău dơi pă an rhiăng rbăn tơm ntil du năm dôl an saơ njoăt hăn nâp nâl bah n’gor tâm nău hunhao tơm dak si. Nkoch mpeh nău dơi jêng nău yơng ntil tơm Lan kim tuyến, wa Phạm Thanh, Groi kruanh Ban mât uănh nkual tuch tăm kơt t^ng công nghệ mhe, an g^t:

Mpôl hên le\ ntơm uănh ngăn n’hanh ns^t tay săk rnglay bôk năp du\t ue\h. Tâm ne\ nău hao jêng, hun hao an saơ du\t tâm di. Tal 2 tay lah săk rnglay wa\ng sa ta rnoh neh ns^t an têh. Na nê| lah tăm mbâl nklăp 300 tât 400 tơm ta du mét vuông ri dơi geh nklăp 3kg mô lah rlău 3 kg. Rnoh khlay t^ng ntu\k rwa\t a[aơ lah du rkeh n’gul du kg rih ri pơng ns^t săk rnglay wa\ng sa âk an kônh wa.

Gay dơi geh nău r[o\ng jêng nkual tăm dak si têh, n’gor Kon Tum m^n lah an ndâk njêng moh êng săk ndơ hăn ndrel đah nkra njêt, tăch ndơ t^ng trong nău khlay n’hanh ndâk njêng ndr^ch tăm têh. Ndrel ne\, âk trong mkra mpeh kỹ thuật; [ư, mât uănh nkra njêng, nt^m nti; tăch rgâl, nkrey njêng ndơ; trong kơl, nău an ntuh kơl, ntop an... dôl dơi [ư t^ng tâm ban đo\ng. Ta năp măt, ta 2 nkuăl Tu Mơ Rông, Đăk Glei, n’gor Kon Tum r[o\ng tât năm 2020 mât ndray, pơk hvi geh 1.000ha Sâm Ngọc Linh n’hanh 300 ha tơm dak si ta ntu\k, geh: Đảng sâm, Đương quy n’hanh Lan kim tuyến./.

Nu\ih nchih rblang: Y Sưng Phê Ja