VOV4.Mnông: Nar 31/3/1975, Bộ chính trị Trung ương Đảng r[u\n nchră, ua\nh năl: “Rơh tâm lơh tâm su cách mạng ta mpeh miền Nam mô dơn le\ lăp ta rơh hun hao ngăch, ma ta rơh ntrong kan tơm gay ma [ư rơh rdul lơh le\ rngôch ta ntu\k kan nglâ| du\t bâh mpôl rlăng le\ tâm di rơh”.

            Bâh nău ua\nh năl ne\, n’gâng kan chính trị le\ ntru\nh “Pơk rơh rdul lơh le\ rngôch n’hanh dâk lơh tâm ndr^h, rklaih đăp mpăn Sài Gòn an ơm, tâm di ngăn lah tâm khay 4 năm 1975”.

            Gay ma rgo\ jă rgum ăp rnoh nu^h kan ndơ do\ng bâh ăp dak an rơh rdul lơh ntru\nh kan nglâ| du\t geh nău dơi le\ rngôch, n’gâng kan Chính trị ntru\nh mbơh njêng Bộ chỉ huy mặt trận Sài Gòn- Gia Định, yor đại tướng Văn Tiến Dũng, kruanh mbơh leo nău kruanh tahen [on lan Việt Nam [ư tư lệnh. Đại tướng Võ Nguyên Giáp, kruanh n’gâng kan mât rnă njrăng ngih dak, Tổng tư lệnh tahen [on lan Việt Nam ua\nh nđôi na nê| nău kan mpeh miền Nam n’hanh ndrel đah n’gâng kan Chính trị nt^m đă rdul lơh le\ rngôch, dâklơh.

            Ê lor [ư rơh rdul lơh ntru\nh ntrong kan nglâ| du\t, t^ng u\ch nău m^n bâh ăp nu^h cán bộ, tahen ta ntu\k tâmlơh, nar 13 khay 4 năm 1975, Bộ tư lệnh nău kan dơn ngoăy gay ma đă Bộ chính trị an nău kan rklaih đăp mpăn Sài Gòn-Gia Định geh ntơ lah ntrong kan Hồ Chí Minh.

            Knơm ua\nh ta nău ơm dơi geh dơh nơih, nău dơi he đah mpôl rlăng, Bộ tư lệnh ntru\nh ntrong kan rdul lơh gay ma rklaih Sài Gòn-Gia Định ta prăm mpeh: nhâp nar ba lơ, Ba lơ- luh nar ba lơ, luh nar- luh nar ba dâng, mpeh nhâp nar n’hanh nhâp nar ba dâng.,

            Rnôk 5 mông kêng măng nar 26/4/1975 rơh rdul lơh ta Sài Gòn ntơm [ư.

            Ta le\ rngôch ntu\k tâm lơh Sài Gòn- Gia Định lôch 3 nar măng tâm lơh du\t hô, tahen he le\ pit in âk ntu\k gu\ kan tahen, ntu\k kan khlăy, lơh rai le\ rngôch ntu\k gu\ kâp kan bâh mpôl rlăng. Mpôl tahen kâp chăm lơh ndal- hăn rdul lăp jru bâh ăp ntu\k gu\ kan tahen kanu\ng [ah đah nklang Sài Gòn ê ho\ tât 20km.

            Klach ta năp nău rdul lơh kơt lah dak rdul bâh he, tướng Cao Văn Viên – kruanh kan mbơh ôp nău kruanh tahen Sài Gòn n’hanh tướng nguỵ nchoăt du. Tổng thống Mỹ đă ntrơn nu^h [on lan Mỹ ta Sài Gòn đah ndeh păr hao so\ng. rơh ntrơn du geh ntơ “Nu^h kan rdul” geh ntơm bâh 11 mông 15 mn^t nar 29/4 le\ ndơ\ bơi tât 5 rbăn nu^h Mỹ hôm e lah du nkual mpeh ba dâng Việt Nam.

            Tahen rklaih đăp mpăn mpo\ng lăp tât ta Sài Gòn kơt lah dak hoch, tâm nglah ăp trong. Rlău ma 5 trong r[o\ng lơh bâh ăp mpôl tahen kan tơm, ntu\k rdul lơh bâh mpôl tahen đặc công n’hanh tahen kan tơm tâm nkuăl [on têh le\ rdul lơh đo\ng, pit in ăp trong hăn tơm leo ndơ\ ta nkuăl [on têh n’hanh ăp ntu\k kan tơm khlăy bâh mpôl rlăng.

            Rnôk 4 mông n’gul, nar 30/4, Bộ tư lệnh quân đoàn 2 r[u\n nchră, nsrôih n’hanh dơn ngoăy ntrong tâm lơh, mât đăp mpăn nu^h kan, kĩ thuật. ôi nar 30-4 nkual trôk Sài Gòn kơt lah rtoh yor nău nteh ngloh bâh  ndrak pháo, nău ngôr bâh rbăn ndeh máy bâh he lăp ta nkuăl [on têh n’hanh mpôl rlăng joi trong nchoăt du.

            Mpôl tahen rdul lơh lăp jru ntu\k kan rlăng bâh tahen rmôt 2 pă jêng 2 nglah hăn lăp jru ta ntu\k kan Tổng thống n’gâng kan Sài Gòn. Ndeh sar geh nău ntơ 843 yor kruanh rmôt kan tahen Bùi Quang Thận leo hăn bôk năp, lôch ne\ lah ndeh sar 390, yor chính trị viên đại đội Vũ Đăng Toàn leo hăn. Ndeh sar 843 leo hăn ta năp mpêr n’gar dinh Độc Lập, tom so\ng ta mpông ba kơi, mpeh đah kiău mpông tơm, yơn ndeh geh khan. Rnôk ne\ ndeh sar 390 hao tom chôt mpông lăp tơm dinh Độc Lập. Trung uý đại đội trưởng Bùi Quang Thận njôt n’ha cờ rklaih  đăp mpăn hao chu\t ta lơ prêh jay dinh Tổng thống n’gâng kan Sài Gòn ta rnôk 11 mông 30 mn^t nar 30 khay 4 năm 1975.

            Ndrel ta rnôk ne\, Groi Trung đoàn 66 Phạm Xuân Thệ ndrel đah du đê| cán bộ, tahen tâm mpôl kan rdul lơh, lăp jru bâh tahen rmôt 2 n’hanh biệt động Thành Sài Gòn hăn lăp ta dinh Độc Lập, nhup Tổng thống Dương Văn Minh n’hanh le\ rngôch nu^h kan ta n’gâng kan Sài Gòn.

            Dương Văn Minh geh leo ndơ\ tât ntu\k kan Radiô ntoh ngơi Sài Gòn mbơh plơ\ ruch chuh chu\n đah tahen rklaih đăp mpăn. Aơ lah nău ngơi bâh Tổng thống kan an nguỵ mât nău leo kan Sài Gòn Dương Văn Minh mbơh plơ\ ruch ta nar 30/4/1975. băng rhôp nău yor Radiô nău ngơi Sài Gòn rklaih đăp mpăn, a[aơ lah Radiô nău ngơi nkuăl [on têh Hồ Chí Minh dôl mat prăp.

            “ Gâp, đại tướng Dương Văn Minh, Tổng thống n’gâng kan Sài Gòn kuăl đă tahen Cộng hoà nklơi phao plơ\ ruch chuh chu\n ta năp tahen rklaih đăp mpăn mpeh Nam Việt Nam. Gâp dăn mbơh, n’gâng kan Sài Gòn bâh Trung ương tât ntu\k kan ba dâng le\ nchrai le\ rngôch”.

            Bâh Radiô nău ngơi Sài Gòn mhe geh rklaih đăp mpăn, nău ngơi bâh tahen geh nău dơi geh pơk, mbơh nău rhơn: nău kan rklaih đăp mpăn mpeh Nam le\ dơi, rơh tâm lơh rdâng đah Mỹ pit on neh dak hê bâh [on lan Việt Nam le\ geh nău dơi le\ rngôch.

            Le\ rkeh nu^h [on lan Sài Gòn le\ hăn ta trong vơt rhơn tahen wa Hồ, rhơn nău tâm lơh tâm su le\ bah, rhơn nău đăp mpăn dơn ngoăy le\ dơi geh lôch tă rơh tâm lơh tâm su jo\ jong, du\t têh, nău dơi ntoh n’gôr bâh ntơm an neh dak nơm.

            Ntrong kan Hồ Chí Minh geh nău dơi le\ rngôch, rklaih đăp mpăn le\ rngôch mpeh Nam dơn ngoăy neh dak lah du nău dơi têh khlăy, geh nău khlay têh dăng bâh mpôl rnoi Việt Nam. “đah nău dơi têh dăng bâh rơh rdul lơh n’hanh dâk lơn bôk năm 1975, lơh dơi le\ rngôch nău tâm lơh tâm su pit in n’hanh nău tu\n mpet bâh mpôl rlăng mhe bâh mpôl rlăng Mỹ, rklaih đăp mpăn le\ rngôch mpeh Nam, tahen n’hanh [on lan he le\ [ư dơi le\ rngôch nău nt^nh ntăn têh khlăy tâm nău nklơi nt^ng ê lor kh^t bâh kruanh Hồ Chí Minh: “Rơh tâm lơh rdâng đah Mỹ mbra hôm jo\ bar pe năm tay đo\ng. [on lan he mbra roh hoach âk ndơ, âk nu^h. yơn lah, he an nsrôih mprơh mpôl rlăng Mỹ tât geh nău dơi le\ rngôch.

            Nu^h rblang: Thị Đoắt