VOV4.Mnong:  Bâh geh rgâl nău pah kan mât tơm tăm, do\ng ăp nău mhe mpeh khoa học kĩ thuật ta nău pah kan jan sa n’hanh nsrôih nsum ti rdâk njêng nkual [on lan mhe, xã Đinh Lạc, nkuăl Di Linh, n’gor Lâm Đồng, le\ geh kơp dơn geh tâm di nău mpo\ng nkual [on lan mhe. Nău geh du hê bôk nu^h ta xã geh 35 rkeh prăk năm 2017, trong hăn, dak bât tâm di ueh nău u\ch hun hao wa\ng sa- rêh jêng bâh ta ntu\k. t^ng wa Mool Jim, ta thôn Duệ, xã Đinh Lạc, nău rêh hun hao jêng năm aơ [on lan rhơn vơt năm mhe ueh răm to\ng ăp lơn.

            “A[aơ [on lan le\ g^t tăm cà phê, tăm ba lo\ hun hao do\ng khoa học kĩ thuật mhe tâm nău pah kan jan sa, nău rêh ăp nar lơ ma hơm răm, geh piăng sa, ao nsoh, geh ndơ sa ndơ nkrem, oh kon geh hăn nti tât du\t tât lôch, [on lan rgâl hun hao âk. Ntơm nơh, rhơn tết bâh [on lan kanu\ng lah lễ hội rhơn bam he (nô lir bong) geh [ư ta khay 3 ăp năm, lôch kăch rek tâm năm geh ba, mbo prăp tâm đăp. Hôm a[aơ [on lan le\ rgâl mhe âk, [ư sa tết kơt yuan đo\ng, hăn rvăt năp ndơ sa ăp nti, [ư ngêt sa, tât ôp khâl ueh rhơn tâm ăp nar tết”.

 G^t trong [ư sa n’hanh ntêm nkrem, nău rêh bah kônh wa [on Chrơng 2, xă Đăk Ta Ley, nkuăl Mang Yang, n’gor Gia Lai a[aơ le\ ntơm hơm tăm. Ăp bôk nău kan ntop kơl bah đảng, Ngih dak đah nkual rnoi mpôl đêt đah điện, trong hăn, ngih sam [u\t, ngih dak si le\ kơl kônh wa tâm [on đăp mpăn nău rêh. Tâm năm mhe, kônh wa tâm [on dôl nsrôih tâm rnglăp gay hun hao wa\ng sa lơn tay. Bu ranh [on Hmoih, [on Chrơng 2, an g^t:

A[aơ dơh ngăn hôm, dơi Ngih dak ntop kơl choih, lu\, xi măng, nu\ih [on lan ri kơl nar luh, [ư trong bê-tông kloh ue\h, hăn trong du\t dơh. Bu ranh mbra nsrôih đă kon sau, nkoch trêng an [on lan tâm rnglăp tay, ndrel soan ndâk njêng [on lan kloh ue\h lơn, [ư sa hun hao nar lơ âk lơn.

Buôn Nà Sược, xã Ea Huar, nkuăl Buôn Đôn, n’gor Daklak geh 92 rnăk, du\t âk lah rnoi M’nông. Đah nău kơl an bâh n’gâng kan ta ntu\k, [on lan tâm [on tâm rgop gay ma rvăt du mblâm sur [ư vơt năm mhe nsum ta ngih nsum ta [on. Ua\nh [on lan tâm rnglăp ndrel vơt năm mhe, bu ranh [on che Njêr rhơn nkoch            “Năm mhe u\ch geh ăp nău dơh nơih, [on lan [ư t^ng trong hăn bâh ngih dak. u\ch [on lan ta [on tâm rnglăp, nsrôih pah kan jan sa gay ma hun hao wa\ng sa, mô geh [ư roh nău tâm rnglăp. Tâm bar pe nar têt ngêt sông ueh rmă pâl tâm rnglăp, mô geh tâm lơh tâm janh, mhâm [ư an nău pâl rlưn tâm ban kơt [on dâng [on lơ. Djăt t^ng nu^h têh, le\ nar lễ tết he nsrôih plơ\ pah kan tay, tât nar 2,3 tết le\ ntơm hăn kan tay hôm, [on lan hăn rôk bum, hăn chop mir, ua\nh dak ta lo\, gay geh du năm mhe hun hao lơn.

Wơt năm mhe, rnăk nô H’Juynh, ta [on Phung 1, xă Biển Hồ, Tp Pleiku, n’gor Gia Lau du\t răm yor bah năp yan cà phê. Nô an g^t, gay wa\ng sa hun hao lơn, rnăk wâl le\ nchrăp 30 rkeh prăk ntuh kơl mât chăm rnoh neh cà phê tăm tay, nkre nchrăp an ntil ba srih tăm yan puh jêh rnôk sa tết Mậu Tuất: Năm 2017 mhe rlău, rnăk gâp geh cà phê, yơn cà phê mô khlay dôl ju\r đêt, jêng nău geh mô dơi di nău u\ch. Năm mhe, gâp mbra nsrôih mât chăm ue\h mir cà phê bah gâp. Bôk năm, gâp n’hanh [on lan dôl kâp ngih măy pơk dak gay srih bah wai. Mpo\ng năm mhe [on lan hơm răm, ue\h lăng.

             Vơt tết tâm nău ueh răm, đăp mpăn, n’gâng kan ta ntu\k, ăp ntu\k rêh jêng n’hanh [on lan Tây Nguyên mô chuêlm^n mpeh trong pah kan jan sa tâm năm mhe. Khân păng u\ch, ndrel đah nău hun hao bâh năm 2017, năm 2018 aơ nău rêh bâh [on lan mbra geh âk nău rgâl mhe.

Ngọc Réo lah xã du\t jêr jo\t ta nkuăl Đăk Hà, n’gor Kontum. Kơp tât le\ năm 2017, ta le\ rnoh 1 rbăn [on lan, du\t âk lah [on lan rnoi đê| rnoi Sêđăng ta 8 thôn [on tâm xã le\ tăm rhiăng ha bum, ba lo\ n’hanh rlău 500 ha cao su, 10 ha cà phê…đah nău kơl an bâh n’gâng kan, ăp ntu\k kan ta ntu\k, lam xã geh tât 90 rnăk [on lan hun hao bah ach o. ua\nh năl mpeh nău geh ta năm ơm n’hanh an g^t ăp naư mpo\ng têh bâh xã tâm năm mhe, wa A Hờ Khánh, groi Bí thư Đảng uỷ, kruanh HĐND xã Ngọc Réo ngơi:“ Tâm năm 2018 HĐND xã bâh nău kan Nghị quyết bâh Đảng uỷ geh tay ăp nghị quyết dêh dăch lơn, nău kan tơm khlăy lơn an tâm di đah nău wa\ng sa rêh jêng, mât rnă njrăng bâh xã Ngọc Réo. Na nê| ua\nh khlăy ta nău kan n’huch ach o yor lah nău kan aơ mô geh mât đăp mpăn mbra khuch tât nău geh, nău rêh jêng, rnă njrăng đăp mpăn. Năm 2018 nt^m leo tay hun hao mât rong kik djăr, ndrôk rpu. Xã geh nău mpo\ng kơl ntil pih an nu^h [on lan gay ma mât đăp mpăn ndrôk rong geh ndơ sa ueh to\ng. mhâm [ư gay ma an nu^h [on lan bah ach o mbra mô hôm ach o tay.

Năm 2017, Rmôt bu ur xă Ea Tul, nkuăl Cư M’gar, n’gor Dak Lak mbơh [ư ntrong leo bu ur tâm kơl hun hao wa\ng sa, ju\t n’hu\ch ach o đah ăp nău [ư ngăn, săk rnglay. Tă bah ne\, rnoh rnăk ach o yor bu ur [ư tơm ta xă Ea Tul le\ n’hu\ch bah 56 rnăk năm 2012, a[aơ hôm 18 rnăk. Yuh H’Nuen Niê, Groi Kruanh rmôt kan bu ur xă Ea Tul m^n lah, tâm năm tât Rmôt bu ur xă uănh khlay trôl dăng mbơh [ư ăp trong ntop kơl bu ur hun hao wa\ng sa, kơl ăp rnăk yor bu ur [ư tơm rklaih ach o nâp nâl: Năm 2018, rmôt bu ur xă Ea Tul uănh khlay tay nău ndâk njêng [on lan t^ng rnoh ndơ [ư “ndâk njêng rnăk wâl 5 mô, 3 kloh ue\h”, tăm nkao ăp mper trong gay [on lan ue\h lơn. Tâm năm 2018, rmôt bu ur xă uănh khlay tât nău kơl ăp rnăk ach o đah nău [ư na nê| kơt mât su\r, djăr… ntop kơl ăp rnăk ach o du rnăk bah 5-8 rkeh tâm năm mhe.

Dêh dăch đah bri n’hanh rêh bâh bri lah nău u\ch ro\ng bâh âk nu^h [on lan rnoi Sêđăng. Ăp năm dăch aơ, [ư t^ng nău kan nkhôm an nu^h mât ua\nh bri, ta n’gor Kontum le\ geh 153 ntu\k gu\ [on lan thôn, 160 rmôt rnăk n’hanh rlău 1.500 rnăk vâl, nu^h kan dơn mât klâp ma 5 rkeh prăk, ntu\k rêh jêng [on lan thôn klâp ma 88 rkeh prăk n’hanh rmôt rnăk klâp ma 37 rkeh prăk. Nău geh dơn nău kơl bâh nkhôm mât ua\nh bri le\ geh ueh tât nău m^n mât bri, nău dơn kan bâh nu^h [on lan tâm nău kan mât n’hanh hun hao bri. Tâm ăp nar aơ ndrel đah nău rhơn đảng, rhơn năm mhe, [on lan Sêđăng ta ăp thôn [on le\ tâm nchră âk tât nău kan mhâm [ư gay ma mât brin an ueh. Nô A Măng, [on Long Giũa, xã Măng Bút, nkuăl Kon Plông an g^t:“Tâm năm mhe 2018 [on lan tâm thôn mbra nsum to, ntop soan nsrôih mât an ueh bri. Tâm ton kan mô an geh du rnăk vâl [ư tih mpeh nău muih bri [ư mir. Mât kan [ư ueh t^ng jăp ăp nău ntru\nh gay ma mât bri. Gay ma mât bri an ueh, [on lan tâm [on tâm pă jêng ăp rmôt kan, ăp rmôt rnăk  bar pơh du tơ\ hăn ua\nh bri. Du anr hăn lah 5 nu^h bâh 5 rnăk kơt ne\. lah geh nău muih kăl bri [ư mir lah [on lan mbra nsrôih njrăng rdâng dâl. Tâm năm mhe [on lan mbra mât bri an ueh gay ma dơn nău geh bâh bri n’hanh  

                                                                  Nu\ih nchih rblang: Phê Y Sưng

 krêp dăch jo\ jong đah bri”