VOV4.M’nông: Y- Saciên Kbuôr (29 năm deh, rnoi Nu^h Rđe) deh n’hanh têh jêng ta buôn Dhung, xã Cư M’gar, nkuâl Cư M’gar, Dak Lak. Nơm geh hăr nău ngơi dak bah dih jêng păng ho\ geh bu jă hăn rblang nău ngơi n’hanh lah nu^h ntơh măt bah âk nău kan druh ndăm dak bah dih.Tâm 2 năm, păng ho\ nsrôih râng ăp nău kan ta 11 dak Đông Nam Á, Nhật Bản n’hanh Hàn Quốc. Mhe aơ, păng hăn râng rgum nchră nso\ng kơl druh ndăm yor ma n’hâm sial trôk nar tă bah mpôl kan Change n’hanh nhih pah kan hun hao Liên Hiệp Quốc ta Việt Nam. Lơn lah, Y- Saciên Kbuôr mbra lah 1 tâm 5 druh ndăm ta nkual mpeh bah dâng mbra geh rơh mâp đah Chính phủ, tâm ôp mpeh ăp nău m^n rgop ue\h an n’hâm sial mih nar.

-Lor bôk năp, dăn mbah rhơn may dơi sơch lah 1 tâm 5 nu^h druh ndăm ntơh măt an nkual bah dâng bơi tât geh rơh mâp đah Chính phủ, tâm ôp mpeh ăp nău m^n mpeh nău rgop ue\h an n’hâm sial trôk nar. Mhâm nău rhơn tâm nuih n’hâm may mpeh nar hăn dja mêh?

Y- Saciên Kbuôr: “Tâm nar mbơh lôch geh sơch lah 1 tâm 5 druh ndăm ntơh măt an nkual mpeh bah dâng bơi tât geh rơh mâp đah Chính phủ gâp du\t rhơn. Bah meng nău rhơn gâp du\t rvê đo\ng mbra mhâm [ư gay t^ng [ư dơi ăp trong nchrăp kan nê”. 

-Dơi g^t, nkô| may dơi sơch râng rơh rgum nchră dja lah tă bah may dôl an [ư trong nchrăp n’hoch dak kloh ue\h s^t [on lan, kơl ăp mir cà phê an [on lan nu^h Rđe ta [on may nơm. Na nê| lah moh ndơ mêh, hơi nô?

Y- Saciên Kbuôr: “Gâp saơ trong nchrăp kan bah he du\t ngăn ngăn an [on lan. Yor a[aơ trôk nar dôl rgâl, âk nu^h mô năl saơ nău kan he [ư ho\ lơh khuch tât n’hâm sial trôk nar, bri dak mhâm khuch. Tâm ăp khay wai, mô to\ng dak to\ yor mô hôm geh bri tu dak mât tơm dak, nu^h [on lan mô to\ng dak gay do\ng sa n’hanh to\ djrah an tơm cà phê, tăm biăp kao…tâm nê tơm cà phê lah tơm khlay. Mô dơn ăp nu^h tăm cà phê, tơm ndơ tuch tăm ma ăp nu^h tăch rgâl êng [a [a\ du\t u\ch geh dak đo\ng. Tâm trong nchrăp kan dja gâp u\ch kuăl jă n’gâng kan ăp gưl, nu^h [on lan ndrel tăm bri tu dak, tăm bri ta ăp neh ja yôk lưn, n’hanh mon n’glău dak an ăp rnăk [on lan tăm cà phê  geh dak to\ tâm khay wai”.

- Bri dak lah nkô| nău lam ntu\r neh, lah du nu^h kon ta Tây Nguyên, mhâm may uănh năl nkô| nău dja ta nkual mêh?

Y- Saciên Kbuôr:  “Du\t rngot ngăn! A[aơ, ta Tây Nguyên kơt lah mô hôm bri, âk ntôr bri ho\ geh lơh hêng le\. Nău dja ntoh bah nău mô geh m^n rvê tât neh ntu bri dak, ntu\k gu\ rêh, dơn m^n saơ geh sa ta năp măt dơm, jêng lơh hêng bri, ntu\k gu\ rêh êng bri dak. Rnôk roh le\ bri, rngơ\ tơm dak suăt kro êng, n’hanh rnôk ju\r tơm mih, mô hôm geh tơm bri gay mât kơn dak, jêng [ư dak bu\k dak băm. Ndrel đah nê ăp nău ngăn geh [ư thuỷ điện lơh hêng tât bri đo\ng, rhôp choih ra ka [ư p^ch rlâm kơh dak me, khuch tât dak me n’hanh nău rêh nu^h [on lan. Le\ rngôch ăp nău nê ns^t tay nău tât khuch an tay bah kơi mô g^t năl lor bah trôk nar, nău rêh  nu^h Tây Nguyên lơn ma jêr jo\t lơn”.

             -Lah du hê bu ndăm nu^h Rđe deh bah [on lan Tây Nguyên, gay râng dơi rgum nchră têh kơt nê|, may geh mâp ntil kol jêr đo\ng?

Y- Saciên Kbuôr:  “Gâp ho\ nti nchrăp lor nău ngơi dak bah dih hôm.  Gâp m^n he mô dơi ban bu êng, âk băl bah ăp dak khân păng du\t blău, khân păng geh ndơ kơt nti ăp to\ng lơn rlău he. Gâp rvê đo\ng, yơn gâp du\t nsing nơm mpeh nău dơi bah săk he nơm, yor he ho\ nchrăp du\t ăp to\ng na nê|. Gâp ho\ năp an săk he nơm nău blău ngơi nău Anh, Pháp, Thái Lan, Lào...”

-Gay hăr blău tât 4 ntil nău ngơi dak bah dih kơt nê, nklăp may ân nsrôih du\t âk tâm kơt nti, di may lah nô?

Y- Saciên Kbuôr:  “Gâp ntơm u\ch n’hanh năp nău ngơi Anh ntơm bah nti jrô 6. Lôch nti gưl 3, gâp t^ng nti [ư nai nt^m mỹ thuật ta Nhih nti cao đẳng nghệ thuật Dak Lak. Yor nău rêh rnăk wâl jêr jo\t gâp mô to\ng prăk gay t^ng nti mỹ thuật. Lôch tốt nghiệp, gâp t^ng nti tay t^ng nău u\ch ro\ng nău ngơi dak bah dih bah he, jêng thi lăp nti Anh văn ta Nhih nti Đại học Tây Nguyên. Nău u\ch ro\ng lah suan ntru\t ntrôl nuih n’hâm gâp tâm nău t^ng kơt nti, n’hanh gâp ho\ tâm ôp ơh êng tâm rnôk kơt nti, nti ngơi. Gâp dơn hăn nti tâm nhih nti n’hanh gu\ nti êng dơm; mô di lah mô geh mông nar ma yor mô geh ndơ gay ma t^ng nti ta ăp jrô kơi năp nti bah dih”.

- Ndr^, rlău ma tơm g^t nău ngơi nsum, ri nău ngơi dak bah dih lah ndơ do\ng du\t khlay an may hung luh lam ntu\r neh?

Y- Saciên Kbuôr: “Nău ngơi dak bah dih lah ndơ do\ng du\t khlay tâm nău rêh bah he. Mô ho\ nkoch tât nău he hăn luh dak bah dih, rnôk he hăn luh bah [on lan he, he ân dâl ngơi dơi đah nău ngơi yăn ri mơ dơi [ư ăp ntil nău kan. Nău ngơi dak bah dih tâm ban kơt nê đo\ng, rnôk he hung luh lam ntu\r neh păng lah tơm ntung njo\ kơl he rgum mâp âk nău g^t blău, tâm dâl ngơi ndrel đah băl  mpôl dak bah dih, dơh ngăch tâm nđu\r, tâm kơt nti, g^t wât tay mpeh văn hoá nău rêh dak băl, pơk âk trong ue\h lăng tâm nău rêh let năp aơ tay. Gâp u\ch nkah ăp băl mom tâm [on lan nsrôih kơt nti, lơi uănh tâm nău jêr jo\t ma ân joi trong rlău dơi jêr jo\t, bah ăp jêr jo\t he mbra  kơt nti dơi geh âk ntil lơn. Nsrôih kơt nti gay an nău rêh he let năp aơ tay chrat ang lơn geh jêng lơn”.

  -Ơ! Lah ue\h nô Y- Saciên mpeh rơh nkoch bri. Dăn an manh way ngăch lăng dăng soih n’hanh geh nău dơi tâm ăp trong nchrăp bơi tât.

Nu^h rblang: Điểu Thân